دیده بان کوهستان

چندی پیش، آنا فراهانی در تارنگار خودش (آناپورنا) و به نقل از سلامت نیوز گزارش و عکس هایی تکان دهنده از کارگری به نام رضا کیکاج نژاد گذاشت. این کارگر، بر اثر برق گرفتگی، هر دو دست و هر دو پای خود را از دست داده است! شرح این ماجرای اندوهبار را می توانید در دو منبع یاد شده بخوانید؛ در این جا به بهانه ی کمک یکی دو نفر از دوستان کوه نورد به رضا و خانواده اش، من هم می خواهم از دوستان کوه نورد و طبیعت دوست درخواست کنم که به هر میزانی که برایشان مقدور است، به آنان کمک کنند.

رضا کیکاج نژاد برای پروتز دست و پا، و برای ادامه ی زندگی نیازمند یاری هم میهنان است... . شماره ی کارت بانکی او: 5894631203295555

همزمان با فرود بیش از 950 قوی مهاجر در آبگیرهای فریدونکنار، و با سرد شدن هوا در روزهای اخیر، کانون محیط بان از دوستداران طبیعت خواست تا در تامین غذای مورد نیاز قوهای مهاجر به منظور جلوگیری از شکار آنها توسط افراد فرصت طلب همکاری کنند.

برای آگاهی بیشتر، و دیدن شماره ی حساب مربوط به گردآوری کمک مالی برای این منظور، لطفا نگاه کنید به: سبز پرس.

یادداشت هایی دیگر در این زمینه:

خوراک دهی به حیات وحش؛ درست ها و نادرست ها

دکتر حسین آخانی گیاه شناس و استاد دانشگاه تهران است که فعلا در آلمان به سر می برد. او همچنین یک کنشگر محیط زیست است که برخورد فعال و نکته بینانه ای با مشکلات طبیعت ایران دارد.

چندین سال است که سازمان های مردم نهاد ایران و طبیعت دوستان منفرد، در برنامه های درخت کاری و بذر پاشی در طبیعت شرکت می کنند یا خود چنین برنامه هایی ترتیب می دهند. برای امسال نیز، ما فراخوان مشارکت در برنامه های درخت کاری و حفظ جنگل و مرتع را منتشر کرده ایم.

بسیار مفید و ضروری می دانم که دوستان علاقمند به درخت کاری و بذر پاشی در طبیعت، به نکته های ظریفی که دکتر آخانی نزدیک به سه سال پیش در مقاله ای با عنوان "جهل و محیط زیست؛ ما مقصریم" نوشته است، دقت کنند. لطفا در ایرن بخوانید. 

احمد رضا رسولی متولد 1334 کوه نورد و طبیعت پیمایی است که امسال از او دو کتاب چاپ شده است: ارتفاعات شگفت انگیز هندوستان(ترجمه ی کتاب The Ice World of Himalaya نوشته ی خانم فانی بولک ورکمن و همسرش ویلیام هانتر ورکمن)که شرح سفرها و صعودهای دو نویسنده در سال های 1898 و 1899 در شمال هندوستان آن روز -که شامل پاکستان امروز هم می شد- است، و ردیف های فراموش شده (داستان). برای تهیه ی کتاب اول می توانید با تلفن های 88768123 و 09121395720 و برای تهیه ی کتاب دوم با شماره ی 66901794 تماس بگیرید.

یادداشت زیر را هم احمد رضا رسولی نوشته که خاطره ای است از سفرش در دوران کودکی به کلاردشت؛ کلاردشتی  ساده و با صفا، نه همچون امروز آلوده ی ساخت و سازهای ناهمگون و ناساز. 

از چند روز قبل، همه مشغول تدارک و جمع­آوری وسایل سفر بودیم. برای اولین­بار بود اسم کلاردشت را می­شنیدم، کاری نداریم که در آن سن و سال چقدر تمرین کردم تا بتوانم این کلمه را درست تلفظ کنم. از جمله وسایلی که پدرم خرید، یک ابزار ماهیگیری بود، که به آن لانس می­گفتند و من، شانس ادا کردم.

بالاخره روز موعود فرا رسید و یک دستگاه ماشین دوج عیالواری، تمام اهل خانه را به راحتی در خودش جا داد و بسم الله... در راه توقف کوتاهی در تنها میدان کرج با جای پارک فراوان و رهگذران اندک داشتیم و بعد در مسیر جاده­ی خاکی چالوس به راه افتادیم. راه مرزن­آباد به کلاردشت، بسیار باریک، خاکی و کم­تردد بود. اگر خودرویی از طرف مقابل می­آمد، می­بایست یکی از طرفین در منتهی الیه سمت راست خودش محل مناسبی برای توقف بیابد تا دیگری بگذرد، که گاهی هم مجبور می­شدند مسافتی را دنده عقب بگیرند. در مسیر، گذشته از کوه­ها، مزارع گندم نیز به زیبایی تمام خودنمایی می­کردند.

توسط انجمن کوه نوردان ایران، دفتر ساری؛
برنامه روز جهانی تالاب ها در «تالاب گمیشان» برگزار شد

 در روز پنج شنبه ی گذشته، شماری از دوستان کوه نورد کرجی و سمنانی، همچنین دوست عزیزم عزت عمرانی و من که از تهران قصد رفتن به ساری برای حضور در همایش گمیشان را داشتیم، به علت گیر افتادن در برف و بوران جاده های هراز و فیروزکوه و جاده ی سمنان- ساری، نتوانستیم خود را به مازندران برسانیم. با این حال، اما همایش خوبی در شهر گمیشان برگزار شد که گزارشی از آن را می توانید به نقل از  سبز پرس بخوانید:

روز جمعه، چهاردهم بهمن ماه، برنامه «تالاب گمیشان» با همکاری انجمن کوهنوردان ایران، شاخه ساری و اداره کل حفاظت محیط زیست استان گلستان، در کتابخانه «تالاب گمیشان» برگزار شد.

 مسئول دفتر انجمن کوهنوردان ایران، شاخه ساری در گفتگو با سبزپرس اعلام کرد که این انجمن تقویم شش ماهه ای دارد که براساس آن، برنامه های صعود و زیست محیطی را براساس مناسبت های زیست محیطی همچون روز جهانی تالاب ها، روز جهانی کوهنوردی، روز هوای پاک و... برنامه ریزی می کند.

«لطیفه بقراط» ادامه داد: بر همین اساس برای روز 14 بهمن ماه نیز برنامه ای را برای «تالاب گمیشان» در نظر گرفته بودیم که با همکاری اداره کل حفاظت محیط زیست استان گلستان و اداره حفاظت محیط زیست گمیشان در کتابخانه «تالاب گمیشان» برگزار شد.

حیات وحش، فقط کل و بز و... نیست؛ وزغ ها را هم دریابیم!

حر منصوری- دیده بان میانکاله 

این روزها زمان جفت گیری وزغ های تالشی است که  بیست روزی طول می کشد. وزغ های تالشی ارتفاعات عباس آباد، جفت جفت در تلاش هستند تا به وظیفه ای که طبیعت بر عهده شان گذاشته (یعنی به بقای نسل) عمل کنند، اما ساخت و ساز و جاده و دیوار ... موانعی هستند در برابر این مهم. تعداد اندکی که جاده و دیوار را رد می کنند متاسفانه به علت هوشیاری کمی که در این ایام خاص دارند، در زیر چرخ خودروهای عبوری، عمدی و سهوی  له می شوند. در روز 4 بهمن، به همراه دوستانی که میزبان شان بودم (از گروه دیده بان کوهستان، و چند کوه نورد دیگر) بیش از ١۵٠ جفت از این وزغ ها را گرفتیم و برای جلوگیری از وقوع هر اتفاقی به محل تخمگذاری شان (دریاچه) انتقال دادیم.

امیدوارم همشهریان و طبیعت دوستان عزیز بهشهری که این روزها از عباس آباد بهشهر بازدید می کنند، توجهی ویژه به این مساله داشته باشند و در صورت دیدن وزغ ها به  آنها کمک کنند تا به سلامت به مقصدشان برسند.

... و امید آن که مسوولان محیط زیست (که احیای ببر مازندران و شیر ایرانی را به انجام رسانده اند!) فکری هم به حال این جانوران کوچک کنند... .

یادداشت به بهانه ی روز جهانی تالاب ها

 تالاب هورالعظیم یا هور الهویزه ، تنها بخش از مجموعه تالاب های بزرگ میانرودان (بین النهرین) است که تا به امروز باقی مانده است. عراقی ها به این تالاب، "هورالهویزه" می گویند در حالی که هویزه نام شهری در ایران است، و ایرانی ها به آن "هورالعظیم" می گویند در حالی که عظیم واژه ای عربی است. این نکته، شاید قرینه ای بر این باشد که فرهنگ ها، و بیش از آن طبیعت، مرزهای سیاسی را به رسمیت نمی شناسند و خواهان هماهنگی و همزیستی هستند؛ حال آن که طبقه های حاکم و سودجویان سیری ناپذیر، گونه گونی فرهنگ ها را بهانه ای برای ایجاد تضاد قرار می دهند تا به هدف های سلطه گرانه ی خود برسند.

طبیعت اساسآ میل به ایجاد و حفظ تنوع، و پراکنده سازی قدرت دارد که می توان آن را به تسامح،  

                                                                      hooralazim.blogfa.com 

گونه ای دمکراسی خواند. در دمکراسی طبیعی ِ یک زیستبوم ِ تکامل یافته (کلیماکس)، اقلیم ها و گونه های گیاهی و جانوری نمی خواهند یکدیگر را حذف کنند بلکه کوچک و بزرگ، به یکدیگر وابسته هستند و در کنار هم می زیند.

تا دفاع از محیط زیست به یک شعور اجتماعی و به خواست گروه های قابل توجهی از جامعه بدل نشود، نمی توان انتظار داشت که تخریب سرزمین کمتر شود. خوشبختانه، چند سالی است که نشانه های خوش یمن حراست مردمی از طبیعت کشور به چشم می خورد (نگاه کنید به یادداشت دیگر این تارنگار، در اینجا). نمونه ی اخیر و در خور اعتنای قضیه، مخالفت روستاییان منطقه ی کوه بافق در استان یزد با احداث جاده در این کوهستان است؛ در سبز پرس بخوانید.

تارنمای کوه نیوز (منتشر کننده ی خبرها و مقاله های کوه نوردی) در نظر دارد "بهترین وبلاگ سال" (ظاهرا از میان وبلاگ های حوزه ی کوه نوردی و کوهستان) را انتخاب و معرفی کند. علاقمندان به حضور در میان کاندیدا های این گزینش و علاقمندان به رای دادن می توانند برای آگاهی بیشتر به تارنمای یاد شده نگاه کنند.

خبرگزاری فارس

 به گزارش خبرگزاری فارس از شهرستان آمل، عباس محمدی ظهر امروز در همایش زندگی پاک، هوا و طبیعت بیان داشت: نخستین عامل حیات و زندگی، هوا است که باید در حفظ و نگهداری آن بیش از هر چیزی بکوشیم زیرا واجب‌ترین ابزار حیاتی انسان هوای سالم و پاک است.

وی تصریح کرد: در شهرهای بزرگ، و به تازگی در خیلی از شهرهای متوسط، داریم این عامل بسیار مهم و اولیه زندگی را از دست می‌دهیم.

سبز پرس

سازمان های مردمی فعال در حوزه ی محیط زیست، به مناسبت سیزدهم بهمن (دوم فوریه) روز جهانی تالاب ها، دو برنامه در بندر ترکمن و تالاب بوجاق اجرا خواهند کرد.

 به گزارش سبزپرس، انجمن کوه نوردان ایران (دفتر ساری)، همایشی را صبح جمعه 14 بهمن در بندر ترکمن، شرقی ترین بندر ایرانی در ساحل  خزر برگزار خواهد کرد. در این همایش دکتر صفاییان (استاد اکولوژی دانشگاه مازندران)، عباس محمدی (مدیر گروه دیده بان کوهستان)، حر منصوری (مدیر سازمان مردم نهاد دیده بان میانکاله) و کارشناسانی از اداره ی کل حفاظت محیط زیست مازندران، با نمایش اسلاید درباره نقش تالاب ها در چرخه ی زیست و اقتصاد، همچنین علل تهدید تالاب های کشور، سخنرانی خواهند کرد. پس از این همایش، کوه نوردان و گروه های طبیعت دوست دیگر، به جزیره ی آشوراده خواهند رفت و منطقه را از زباله های رها شده پاکسازی خواهند کرد.

برنامه ای دیگر نیز  در گوشه ی غربی دریای خزر در تالاب و پارک ملی بوجاق (کیاشهر) و در روز 13 بهمن برگزار خواهد شد. در این برنامه، بازدید کنندگان از تالاب با جلوه های ارزشمند تالاب آشنا خواهند شد و در حد توان به پاکسازی منطقه خواهند پرداخت. این برنامه را انجمن پیشگامان محیط زیست کیاشهر و انجمن پایشگران محیط زیست ایران (پاما) برگزار خواهند کرد و شماری از کوه نوردان گیلانی نیز در آن حضور خواهند داشت.

دیشب در سالن ارشاد شهر آمل، همایشی از سوی دفتر انجمن کوه نوردان ایران در آمل به مناسبت 29 دی روز هوای پاک، برگزار شد. در این همایش چند صد نفر حضور داشتند و در آن آقای مقدس معاون محیط طبیعی اداره ی کل محیط زیست مازندران، آقای بطحایی مسوول دفتر انجمن در آمل، آقای قدرت الله رجایی رییس هیات کوه نوردی آمل، و عباس محمدی مدیر گروه دیده بان کوهستان  درباره ی آلودگی هوا و مشکلات زیست محیطی کوه ها سخنرانی کردند. همچنین، از چند امدادگر کوهستان و از یک محیط بان (آقای وحید رضاییان)، و از آقای رجایی رییس هیات کوه نوردی آمل تقدیر شد (البته دوستان مرا هم مورد لطف قرار دادند).

برنامه های شور انگیز دو گروه موسیقی سنتی ایرانی و مازندرانی و حضور گروه های سنی گوناگون، حالی به مجلس داد و همچون همیشه یک همایش مازندرانی به حلقه ای پر مهر و دوستانه بدل شد!

قدرت الله رجایی، رییس محبوب هیات کوه نوردی آمل که حاضران چند بار به احترام او برخاستند و به شدت تشویق اش کردند.

با نواخته شدن سرود ملی در ابتدای مراسم و سرود "ای ایران" در آخر، حاضران ایستادند.

 عکس هایی دیگر، در "ادامه ی مطلب"

روزجهانی تالاب‌ها یک رویداد بین‌المللی است که هر سال در 2 فوریه مورد تجلیل قرار می‌گیرد و امضای کنوانسیون رامسر پیرامون تالاب‌ها را که در 2 فوریه 1971 رخ داد، مورد توجه قرار می‌دهد.

امسال، روز جهانی تالاب‌ها پیرامون شناخت ارزش مهم تالاب‌ها برای تفریح و گردشگری است.

کامبیز بهرام سلطانی، یکی از کارشناسان و کنشگران برجسته ی محیط زیست ایران، در روز 30 دی ماه درگذشت. برای آشنایی بیشتر با او می توانید نگاه کنید به؛

شماری از مقاله های او، در: تارنمای  مهار بیابان زایی

کتاب های او، در: تارنمای راسخون

هفت جمله از او، به گزینش ناصر کرمی در ایرن

پاسخ او به دوست کوه نورد ما، نادر ضرابیان در: دیده بان طبیعت بختیاری

سوکنامه ای که محمد درویش نوشته است: اینجا

و داستانکی که ناصر کرمی به یاد او نوشته است: اینجا.

دوم فوریه، سیزدهم بهمن، روز جهانی تالاب ها است. به این مناسبت، دفتر نمایندگی انجمن در ساری، برنامه ای را در روز 14 بهمن  در آشوراده ترتیب داده است که در آن دکتر اسماعیل کهرم، پرنده شناس و کنشگر محیط زیست، حضور و سخنرانی خواهد داشت. هدف از برگزاری این همایش و بازدید، جلب توجه طبیعت دوستان به اهمیت زیستبوم های بسیار با ارزش تالابی، و درخواست از مسوولان برای تلاش بیشتر در جهت حفاظت از آن ها است. علاقمندان به حضور در این برنامه می توانند با دفتر انجمن کوه نوردان ایران (تهران- 66712243) تماس بگیرند.

برنامه ی دیگری هم در روز 13 بهمن با سازماندهی انجمن پیشگامان محیط زیست کیاشهر و انجمن پایشگران محیط زیست (پاما) در تالاب بوجاق برگزار خواهد شد. برای شرکت در این برنامه که شماری از اعضای انجمن کوه نوردان هم در آن حضور خواهند داشت، می توانید با تلفن 09196363707 تماس بگیرید.

یادداشتی از محمد درویش درباره ی تالاب شادگان را در شرق بخوانید.

جایزه ی دکتر تقی ابتکار

برای دانشوران و فعالان محیط زیست –اسفند 1390‏

دوره ی هفتم 
 

مرکز غیردولتی صلح و محیط زیست، هر سال از بین تلاشگران عرصه ی محیط زیست در زمینه های علمی، تحقیقاتی، فرهنگی و فناوری براساس رای ‏هیات داوران جوایزی اعطاء می کند.

‏ فعالیت های انجام شده می تواند شامل موارد زیر باشد:

‏ ‏۱- ابداعات، اختراعات و طرح هایی که در جهت جلوگیری از آلودگی یا تخریب محیط زیست باشد.

‏ ‏۲- خلاقیت ها (نظری و کاربردی ) و ابتکاراتی که با اجرای آن آلودگی و تخریب محیط زیست کاهش پیدا کند.

‏ ‏۳- ارایه ی طرح های علمی که موجب نجات گونه های کمیاب و در معرض خطر انقراض گیاهان و جانوران شود.

‏ ‏۴- فعالیت هایی که به سبب آن دانش زیست محیطی جامعه ارتقاء یافته و فرهنگ زیست محیطی در سطحی فراگیر اشاعه یابد.

‏ مدارک لازم :

گزارشی تصویری از همایش  12 دی در سمنان را که به مناسبت روز جهانی کوهستان برگزار شده بود،  می توانید در تارنگار دفتر نمایندگی انجمن در سمنان و مهدیشهر ببینید.

با سپاس از توجه دوستان، به آگاهی می رساند که این تارنگار تا روز دوشنبه 3/11 یادداشت نویی نخواهد داشت.

شماری از مدیران ما، آن قدر "گاف" در کارنامه ی خود، و آن قدر از نگرانی مردم ترس دارند که حتی در مورد آن چه که بد یا خوب اش  مستقیما در حوزه ی مسوولیت ایشان نیست، می کوشند اوضاع را روبراه وانمود کنند! مثلا، در مورد زمین لرزه هم که یک پدیده ی طبیعی است، غالبا مایل اند که بگویند جای نگرانی نیست! چنین است که درباره ی آلودگی هوای تهران که "اظهر من الشمس" (یا "تاریک تر از دوزخ" است!) امیر حسین وحدتی رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم، مدعی است که  در تهران هیچ خطری در اثر انتشار آلاینده‌های گازی شهروندان را تهدید نمی‌کند (نگاه کنید به: مهار بیابان زایی).

حقیقت اما این است که مسوولان باید در تهران شرایط اضطراری اعلام کنند؛ از آن جا که به دلیل عقب ماندگی صنایع ایران از جریان روز جهان، موضوع تحریم های اقتصادی تحمیل شده بر کشور، و سو’ مدیریتی که هیچ چشم اندازی برای بهتر شدن آن در آینده ی قابل پیش بینی نیست، امکان ارتقای کیفیت خودروها و بنزین  وجود ندارد... تنها راه بهتر شدن هوای تهران و شهرهای بزرگ دیگر، محدود ساختن هرچه بیشتر ورود خودروها و موتورسیکلت ها به شهر است. پیشنهادهای مرا در این زمینه که از سال گذشته به شورای شهر تهران، رسانه ها، و دیگران داده ام، می توانید در  اینجا بخوانید.

همچنین می توانید بازتاب "نامه ی سه نفره" را در رادیو تهران و رادیو ایران صدا، در اینجا ببینید یا بشنوید.

انجمن کوه نوردان ایران، انجمن دوستداران دماوند، و انجمن یاوران زمین، کوه نوردان و دیگر طبیعت دوستان را به برنامه ریزی و مشارکت در فعالیت های مرتبط با "هفته ی منابع طبیعی" فرا خوانده اند. متن فراخوان به شرح زیر است:

 فراخوان مشارکت در برنامه های درخت کاری

 و حفظ جنگل و مرتع

جنگل ها و مراتع طبیعی و درختان دست کاشت، منشأ هوای سالم  و آب پاک برای جوامع انسانی و حیات وحش هستند.

کوهستان ها، دربر گیرنده ی بخش عمده ی پوشش های گیاهی با ارزش و بستر آبخیزهای اصلی کشور ما هستند.

کوه ها، به دلیل اختلاف ارتفاعی که پدید آورده و ویژگی های متفاوتی که در ترازهای گوناگون دارند، تنوع گیاهی و جانوری کم مانند و چشم اندازهای خیال انگیزی را فراهم آورده اند.

حیات جلگه ها و شادابی دشت ها، مرهون کوهستان است.

هر هکتار جنگل، سالانه در حدود هزار وششصد متر مکعب آب ذخیره و حدود دو و نیم تن اکسیزن تولید می کند.

با همه ی ارزشی که جنگل ها و مراتع کوهستانی دارند، شوربختانه کشور ما دارای یکی از بالاترین رکوردهای جنگل زدایی و فرسایش خاک در جهان است.

 پیشنهادهای ما به سازمان های کوه نوردی و سمن ها