دیده بان کوهستان

                                         عکس میان‌گذر دریاچه ارومیه از روزنامه ایران

طرح احداث "کنارگذر" تالاب انزلی ، بخشی از طرح کمربندی شهر انزلی است که عملیات آن از سال 1377 آغاز و برای ساخت آن پایه های عظیمی در میانه ی آب و نیزارهای تالاب کوبیده شد . با مخالفت سازمان حفاظت محیط زیست ، این طرح در سال 1379 متوقف شد ، اما می دانیم که در پروژه های ساخت و ساز کشوری ، پروژه بگیران بزرگ و حامیان دولتی آنان مانند اداره های راه ، استانداری ها ، ... و نیز شهرداری ها و بعضی نمایندگان مجلس ، دست بردار نیستند و از هر فرصتی برای ادامه دادن پروژه ی مورد نظر خود از راحت ترین راه و حتی به قیمت تخریب محیط زیست و میراث فرهنگی ، استفاده می کنند . به طور معمول ، مقام های عالی رتبه ی اجرایی نیز به منظور هرچه پرتر کردن کارنامه ی خود و دادن آمار ، موافق پیاده کردن طرح های پر سروصدا و هزینه بر هستند . این گرایش در میان دولت های محافظه کار ، اصلاح طلب ، و اصول گرا ... مشترک است ؛ همان گونه که طرح میان گذر دریاچه ی اورمیه در تمام سال های پس از انقلاب ادامه یافت ، در سال 1383 دولت اصلاح طلب  آقای خاتمی دستور تسریع در ساخت کنارگذر انزلی را داد (15) و در سال 1386 در دولت آقای احمدی نژاد  با وجود آن که مخالفت سازمان محیط زیست همچنان برقرار بود ، ناگهان در یک تعطیلی چند روزه در اواخر مرداد ماه ، سیل کامیون هایی که خاک و سنگ به تالاب می ریختند تا کنارگذر بسازند ، به راه افتاد و هزاران تن دیگر خاک وارد این تالاب نگون بخت شد .اگرچه یک بار دیگر سازمان محیط زیست پروژه را متوقف کرد ، اما سرنوشت تالاب همچنان در هاله ای از ابهام است ، و دوستداران محیط زیست در بیم و امید به سر می برند .

                            

به هر صورت آشکار است که در ایران ، شیوه های دیگر حل مشکل ترافیک مانند اصلاح روش رانندگی ، ارتقای سامانه ی شدآمد همگانی ، و هزینه دار کردن استفاده از خودروی شخصی مورد توجه " اولیای امور" که سخت تحت تاثیر ساخت و سازگرایان هستند ، نیست . طرفداران ساخت و ساز ، همه جور " استدلال " برای پیش بردن کار خود در چنته دارند و از هر موقعیتی هم که پیش می آید ، برای توجیه پروژه های خود استفاده می کنند . هادی حق شناس نماینده ی انزلی در مجلس ، به تازگی گفته است که « اداره ی محیط زیست گیلان ارگانی غیرمردمی است و مانع طرح های حیاتی برای شهر انزلی می شود »  و « بحرانی که [ پس از بارش برف سنگین ] انزلی را دربرگرفت ، به دلیل نبود کنارگذر و نداشتن راه ارتباطی با شهرهای اطراف » بوده است ! (17) جای پرسش است که با این احتجاج ، بحران شهرهای برف و سرمازده ی دیگر که کمربندی داشته اند ، به چه دلیل بوده است ؟! آیا اگر هم ساخت این کمربندی "حیاتی" باشد که مطمئنا نیست ، گزینه ی دیگری برای این پروژه وجود ندارد؟

به ما لقب «بزچران» داده‌اند؛ واقعیت اما این است که در منطقه‌ی حفاظت شده‌ی ورجین، ما بیشتر با قوچ و میش(گوسفند وحشی) سر و کار داریم، پس اگر لقبی سزاوار ما باشد، بهتر آن است که «گوسفندچران»مان خوانند! امروز هم 15-14 نفری بودیم (از تهران و لواسان) که در زردبند و گلندوک، علف به کوه بردیم.در مورد ضرورت علوفه‌پراکنی برای حیات وحش، حرف تازه‌ای نداریم، که گفتنی‌ها را پیش از این گفته‌ایم (نگاه کنید به یادداشت‌های مورخ 19 و 17 دى 1386). اما آن‌چه برای ما جالب است، حس دلنشینی است که از دیدن حیوان‌های گرسنه‌ای که به خوردن علوفه‌ها می‌آیند، به ما دست می‌دهد و در ثانی لذت دیدن تاثیر این ‌کار بر اهالی منطقه و گذرندگان از جاده است که گاه زبان به دعا و تحسین می‌گشایند و مطمئناً هر یک از آنان حامل پیامی زیست محیطی به نقطه‌ای از شهر و روستا خواهند شد.

به هر حال، جای همه‌ی کوه‌نوردان جدی و فنی‌کار ومنتقدان متلک‌گو و دیگر دوستان را در هوای برفی امروز که «رُمانس» برنامه را افزون ساخت، حسابی خالی کردیم!

گذشته از آن که چند برابر شدن تعداد سیل های ویرانگر و مرگبار در یکی دو دهه ی اخیر، با وجود چند برابر شدن تعداد سدهای کشور ، در عمل بطلان نظر سد سازان را مبنی بر تاثیر مثبت سدها در مهار سیل نشان می دهد ، همچنین باید افزود که موضوع کنترل سیل ، با سد سازی طرح وارونه ی یک موضوع است . در واقع ، اگر سدی ساخته می شود ، برای طولانی تر شدن عمر مفید آن باید با حفاظت حوزه ی آبخیز ، از وقوع سیل جلوگیری کرد و نه آن که سدی ساخت تا جلوی سیل را بگیرد. به بیان دیگر ، اگر قرار باشد سد جلوی سیل را بگیرد ، آن را قربانی ندانم کاری های خودمان ساخته ایم ، و سرمایه ی کلان صرف شده برای ساخت آن را به باد داده ایم .

2- جاده سازی ؛ نمونه ی بارز و جبران ناشدنی اثر تخریبی راه سازی بر تالاب های کشور ، میانگذر دریاچه ی اورمیه (ارومیه) است . اقدام به ساخت این جاده به سال 1358 برمی گردد (14) که می توان آن را  آزمونکده ای برای پیاده کردن شیوه های پر آزمون و خطای راه سازی هم دانست ! نخستین اثر این کار این بوده است که بزرگ ترین "پارک ملی" ایران ( به مساحت تقریبی چهارصد و هشتاد هزار هکتار )  دو نیم شده است . دریاچه ی اورمیه ، نه تنها بزرگ ترین تالاب ایران و از حیث حجم آب و دربرداشتن چندین جزیره ی نامسکون ، دارای موقعیت بی همتا در کشور بوده ، بلکه در میان تمامی منطقه هایی که با یکی از عنوان های چهارگانه ، در ایران حفاظت می شوند نیز پس از دو منطقه ی توران  و کویر مرکزی ، سومین منطقه ی بزرگ است . آبی بودن این پهنه ، می توانست موقعیت ممتازی باشد که آن را از ساخت و ساز در امان بدارد ، اما افسوس که تب دست زدن به کارهای "بزرگ " و شیفته ی بودن به "مهار" طبیعت ، مهندسان و مدیران ما را واداشت که برخلاف تمامی اصول جهانی ناظر بر مدیریت پارک های ملی ، و حتی برخلاف ماده ی 8 آیین نامه ی اجرایی قانون حفاظت و به سازی محیط زیست که هرگونه عملی را که موجب تغییر اکوسیستم پارک های ملی باشد ، ممنوع کرده است ، میلیون ها تن خاک را از کوهی در نزدیکی دریاچه بکنند و در آب بریزند تا دو سوی دریاچه را به هم متصل کنند.  ساختن جاده به این روش ، سبب به هم خوردن تعادل حجم آب در دو سوی میانگذر – حتی پیش از تکمیل شدن- گردید و در نتیجه ی آن  ، و البته با تاثیر عوامل دیگر، جاده ی تکمیل ناشده شروع به زیر آب رفتن کرد . اکنون سال ها است که پیمانکاران خارجی هم برای به پایان رساندن پروژه دعوت شده اند و سرانجام ، این "طرح ملی" تکمیل خواهد شد . اما چندین سال است که خودروها از میانگذر ، با سوار شدن بر لنج در یک بخش ، استفاده می کنند . این لنج ها ، مقدار زیادی گازوییل و روغن موتور به دریاچه وارد کرده اند که آشکارا در محل توقف آن ها دیده می شود . همچنین انبوهی از زباله توسط مسافران و دکه داران در دو سوی میانگذر ریخته شده است . روشن است که این آلوده سازی ها تا آینده ی قابل پیش بینی ادامه خواهد یافت و آلودگی صوتی خودروها و برهم خوردن چشم انداز طبیعی دریاچه ، برای همیشه ماندگار خواهد بود .

دیگر نمونه ی معروف جاده سازی در تالاب های ایران ، طرح کنارگذر تالاب انزلی است .     

                                               تمدید فراخوان 

                                  نمایشگاه عکس چشم اندازهای دماوند                 

مهلت فرستادن آثار برای نمایشگاه عکس چشم اندازهای دماوند ، به منظور دریافت آثار بیشتر ، تا آخر اردیبهشت 1387 تمدید شد . این نمایشگاه ، به مناسبت  روز دماوند (13 تیر) از سیزدهم تا بیستم تیرماه 1387 در فرهنگسرای نیاوران (تهران) برگزار خواهد شد .  

در موضوع عکس های نمایشگاه تاکید بر نمایش جلوه های ویژه ی دماوند است . برای مثال :

* زیبایی های بکر و شگفتی های طبیعت این کوه نشان داده شود 

* عکس هایی که از دورترین سافت ها از دماوند گرفته شده باشد 

* عکس هایی از نقاط کم تر شناخته شده ی دماوند  

* عکس هایی از جلوه های ویژه ی حیات جانوری ، پوشش گیاهی ، عارضه های زمین شناختی و باستان شناختی دماوند 

* چهره های مختلف دماوند در فصول مختلف ، و رخ های متفاوت آن .

از تمامی هنرمندان ، کوه نوردان ، و علاقمندان به هنر عکاسی کوه و طبیعت دعوت می شود تا با ارسال آثار خود ، جلوه های متمایز دماوند را به نمایش بگذارند .

آثار ارایه شده ، توط هیات داوران بررسی ، انتخاب و به نمایش گذاشته می شود .

به آثار برگزیده جوایزی تعلق خواهد گرفت .

آیین نامه

* شرکت برای همه ی هنرمندان و علاقمندان آزاد است .

* هر فرد می تواند هر تعداد عکس ارسال کند .  

* اندازه ی عکس ها حداقل 30 در 40 سانتی متر باشد .  

* عکس ها می تواند به صورت رنگی یا سیاه و سفید باشد .  

* عکس های قاب شده ، تاشده ، لوله شده ، پاسپارتو ، در گزینش شرکت داده نخواهند شد ( عکس ها می تواند به صورت چاپ شده روی ام.دی.اف. و لمینت ارایه گردد ) .  

* آثار گزینش نشده ، پس از پایان داوری به صاحبان آن ها برگشت داده خواهد شد .   

* دبیرخانه ی اجرایی ، ضمن درک ارزش آثار ، و با نهایت دقت در جهت نگهداری آن ها ، هیچ گونه مسوولیتی در برابر آسیب دیدگی احتمالی ناشی از نحوه ی ارسال آثار و حوادث غیر مترقبه ندارد .

* انجمن کوه نوردان ایران ، آثار برگزیده را در نمایشگاه های مختلف به نمایش می گذارد ، و در انتشارات ویژه ی خود با ذکر نام صاحب اثر ، از آن ها استفاده خواهد کرد . 

* آثار منتخب  ، در صورت موافقت صاحب اثر در معرض فروش نیز گذاشته می شوند .

* ارسال آثار به دبیرخانه ی انجمن به منزله ی پذیرفتن تمامی شرایط این آیین نامه است .

* آخرین مهلت ارسال آثار ، روز 31/3/87 است . 

* لطفا در پشت هر عکس ، برچسبی با این اطلاعات بچسبانید : عنوان عکس ، محل عکاسی ، تاریخ عکاسی ، نام عکاس ، تاریخ ارسال .

از شرکت کنندگان دعوت می شود آثار خود را به نشانی زیر ارسال نمایند :

تهران – خیابان انقلاب ، جنب لاله زار ، شماره ی 590 ، طبقه ی 4 ، واحد12 ، انجمن کوه نوردان ایران ( دبیرخانه ی نمایشگاه چشم اندازهای دماوند )

تلفن :66712243 (021)         نمابر :  66712421(021)

جهت هرگونه اطلاعات بیشتر ، می توانید با تلفن انجمن یا با شماره ی 09121870576 ( محمد نوری ) تماس بگیرید .

                                             کانون تصویرگران کوهستان انجمن کوه‌نوردان ایران                                                                 

                         او از بلدرچین ها ، غوغای برفی حواصیل ها ، فرار شتابان قره غازها ، شاه ماهی های ترسو ، 

                         مرغان ماهی خوار آمریکایی ، پازردها ، اردک ها ،           

                         مرغابی های جره ، بابکت ها ، گرگ های صحرایی ، آهوها ، و نیز از پلنگ های آمریکایی جاگوار ،

                   این خونریز ستمگر دلتا ، پنهان شده در میان درختان و علف های بلند ، سخن می راند .

                          لئوپولد از بیم آن که این دلتا به غارت و یغما رفته باشد ، دیگر هرگز به آن منطقه

                          بازنگشت . اما بعید است که او حتی در تاریک ترین و نومیدانه ترین لحظات می توانست چنین ویرانی

                          کاملی را برای این منطقه پیش بینی کند . از زمان بلم رانی لئوپولد روی کلرادو بارها روی آن سد بسته شد

                          و آب آن منحرف گردید و امروز دیگر دلتایی به جا نمانده است (10) . 

سپس ، مک کالی شرحی از بدل شدن آن دلتای باشکوه  به چند استخر راکد پر از حشره کش و زهاب شور کشاورزی ، به یک دهم رسیدن جمعیت پرندگان و پستانداران منطقه ، ازمیان رفتن ماهی گیری ، و نابودی تقریبا کامل خانوارهای بومی ... می دهد .

یکی از کارکردهای " مثبت " سد سازی که پیمان کاران و مدیران این پروژه ها ، با افتخار در مورد آن سخن پردازی می کنند ، موضوع مهار سیلاب ها است . مهندسان سد چنان از سیلاب سخن می گویند که گویی این پدیده از ابتدای خلقت فقط برای نابودسازی نوع بشر بوده و این وظیفه ی مقدس ایشان است که با دیوار بستن بر رودخانه ها ، این شر را از سر بشر کم کنند ! این کونه گزافه گویی ها ، در جریان آغاز آب گیری سد کرخه ( زمستان 82) بسیار گفته شد ، و پس از آن هم با هر بارندگی شدید ، مقام های وزارت نیرو از اهمیت این سد در مهار سیل هایی که می توانست بسیار مخرب و مرگ بار باشد ، گفته اند . اما در بهمن ماه 1384 فقط چند روز بارندگی کافی بود تا  با  پر شدن « ظرفیت سدها ... بستان ، شوشتر ، اهواز ، شادگان ، گتوند [و بسیاری از شهرها و روستاهای دیگر خوزستان] از سیلاب آسیب ببینند » (11) .

امروز ، نیکول فریدنی عکاس بزرگ طبیعت ایران ، در هفتاد و دو سالگی ، چشم از جهان فروبست . هر یک از عکس های او ، مدیحه ای صادقانه و بی تکلف از زیبایی های سرزمین ما بود . بسیاری از عکس های او  را نمی شد به سادگی دید ؛ آن ها را می بایست تماشا کرد و اشک ریخت ! اشک ذوق و شور و حسرت ... ، و پاره ای دیگر از عکس هایش ، چنان بود که گویی دریچه ای است به باغ وطن ، و تو با نگاه به آن معنای عشق را درمی یابی .

عباس جعفری می گفت : «نیکول در عکس هایش سمتی رازآمیز و ناپیدا از وطن را به تماشا می کشاند ؛ همان سمتی که ما آن را نادیده انگاشته و آسان از کنار آن گذشته و می گذریم .راز کار در این است که نیکول وطن ما را به ما نشان می دهد . »

 نگاهی به مشکلات تالاب ها در ایران

1- سد سازی ؛ سد بستن بر روی رودها ، نبض این رگ های زندگانی بخش زمین را می گیرد ، و بخش بزرگی ازیک  رود پرجوش و خروش را به مخزنی راکد بدل می سازد . به علاوه ، تالاب های پایین دست سد و دلتا ها را که شور زندگی انسانی و حیات وحش در آن ها موج می زند ، از آب ورودی محروم می سازد .  سد سازان ، همیشه با بزرگ نمایی بسیار ، هدف خود را رساندن آب به کشتزارها ، و تامین آب آشامیدنی مردم عنوان می کنند . روزنامه های ما ، مملو از سخن پردازی های این گونه ، و القای این فکر است که اگر سد ها نباشند ، آب نیست ! « آب شیرین ... گوارای کام مرزنشینان خلیج فارس » ، « پنج استان کشور سیراب می شوند » ، « سد بانه ، آب شهر را تامین خواهد کرد » ، « سد نسازیم ، روستاها ... خالی می شوند » ، « سد خواف ، ایستاده در برابر کویر» ... ، این ها تعدادی از تیترهای ویژه نامه ی طرح های مهار آب در سال 1382 است که به ضمیمه ی یکی از شماره های روزنامه ی ایران در سال  1383 منتشر شد . این مهندسان که شیفته ی آن هستند که دست ساخته هایشان با صفت های بزرگ ترین ، اولین ، و  بلند ترین شناخته شود ، درعین حال دوست دارند به عنوان فرشته های نجات شناخته شوند . البته ، این راه بسیار خوبی است برای آن که سودجویی شخصی و بریز و بپاش گسترده ای را که از رهگذر سد سازی حاصل می شود ، پنهان کنند . مهندسان سد ساز به ما نمی گویند که ایشان فقط آب یک منطقه را به منطقه ای دیگر می دهند و درواقع هیچ تولید آب یا جلوگیری از نابود شدن منابع آبی ، با سد سازی فراهم نمی شود . در حالی که برعکس ، با سد سازی به این توهم که گویا آب فراوانی در دسترس است ، دامن می زنند و آب هایی را که در امتداد رودخانه ، با نوعی سهمیه بندی سنتی و دیرپا مصرف می شد ، پس از سد سازی ، با اسراف ، به نابودی و آلودگی می سپارند .

پاتریک مک کالی ، یک نمونه از تاثیر ویران گر سد سازی را بر دلتای رودخانه ای سرزنده ، این گونه شرح می دهد :

                  فیلسوف طبیعت گرا آلدو لئوپولد ، از بلم رانی در دلتای رودخانه ی کلرادو در سال 1922 ، با

                      توصیف طبیعت شیر وعسل یاد می کند . لئو پولد از حزنی دوست داشتنی و زیبا ، واحه ای بزرگ

                      از مرداب های سبز ، کهورها ، بی دهای مجنون در میان خارزار شمال باختری مکزیک سخن

                      می گوید و شعرگونه ای غنایی سر می دهد .

                                     عکس تالاب انزلی از سایت :www.iran-daily.com

                                         عکس تالاب انزلی از سایت :      taleb.blogfa.com

ادواد ویلسون می گوید : « اگر بر روی چیزی قیمت گذاشته شد آن چیز ممکن است کم ارزش شده ، به فروش برسد و سپس دور ریخته شود . » این که به تقلید از روش های ارزیابی که در جهان امروز باب شده و بر مبنای آن  برای اجرای طرح های توسعه و عمران ، پروژه نویسان باید طرح توجیه زیست محیطی هم ارایه دهند ، چیز خوبی است . اما این خطر هم وجود دارد که در یک محاسبه ی ساده ی " دو دو تا ، چهار تا " بازدهی اقتصادی پروژه ی اقتصادی پیش رو  بیشتر از ارزش افزوده ی مفروض تالاب برآورد شود . به بیان دیگر ، با ساده سازی صورت مساله و نادیده گرفتن ارزش های محاسبه ناپذیر یک محیط طبیعی ( مانند ارزش های زیبایی شناختی ، ارزش های فرهنگی ، حق ذاتی حیات وحش برای بقا ، ارزش ناشناخته ی تنوع زیستی ، ... ) نابود شدن تالاب ، توجیه شود .

در ایران ، تا چند سال پیش بدون طرح های ارزیابی زیست محیطی  سد و جاده ساخته می شد و بر اثر آن تالاب ها نابود یا آسیب دیده می شدند ؛ اکنون به همین علت ( و علت های دیگر ) باز هم تالاب ها مورد هجوم هستند ، اما این بار ، با وجود طرح های ارزیابی زیست محیطی ! مثال برای مورد اول ، سد زاینده رود که در سال 1348 ساخته شد و تالاب گاوخونی را از بخش عمده ی آب حیات بخش خود محروم کرد ؛ مثال برای مورد دوم ، پروژه ی جاده ی میان گذر دریاچه ی ارومیه که پس از سال ها نداشتن طرح های زیست محیطی ، در چند سال اخیر برای آن مطالعات زیست محیطی طراخی کرده اند و حتی مجریان  پروژه ،   در بروشورهای تبلیغی خود عنوان « پلی برای طبیعت » (!) را برای کار خود برگزیده اند . واقعیت این است که ارزیابی های زیست محیطی ، به ویژه در کشور ما ، خود به صنعتی پول ساز بدل شده اند که مجریان آن غالبا به سفارش و با پول طراح اصلی پروژه ی عمرانی کار می کنند . در نتیجه همان گونه که متاسفانه در کشور ما بساز و بفروش ها به  مهندس سازه  و معمار می گویند که چقدر سیمان و آهن مصرف کنند یا پنجره ها را چگونه طراحی کنند ، در این مورد هم قابل تصور است که مدیر برنامه ی ساخت و ساز به ارزیاب  زیست محیطی دیکته  کند که کار را  " به نحو قابل قبولی" جمع کند . 

در بهمن ماه سال گذشته ، مسعود باقرزاده کریمی  کارشناس مسوول تالاب های دفتر زیستگاه های سازمان محیط زیست گفت که مسوولان ، در تلاش برای ارزش گذاری اقتصادی تالاب ها « برای هر هکتار تالاب حرا در سال 4300 دلار ، برای هر هکتار تالاب چغاخور در سال 3200 دلار و برای هر هکتار تالاب امیرکلایه 3300 دلار درآمد تخمین زده شده است .»  با این فرض ، تالاب 1000 هکتاری امیرکلایه در منطقه ی بین چمخاله و بندر کیاشهر گیلان ، در کل در هر سال حدود 3.3 میلیون دلر درآمد دارد . حال  فرض بگیریم که در یک پروژه ی جهان گردی این ده میلیون مترمربع زمین را به یک یا چند هتل ساز بفروشیم : به قیمت امروز ( برای زمین های کشاورزی ) هر هکتار باغ یا شالیزار در آن منطقه حدود پنجاه میلیون تومان می ارزد ، بنابراین می توان از محل فروش این 1000 هکتار ، حدود پنجاه میلیون دلار به دست آورد (که رقم سنگینی برای هتل سازان بین المللی نیست ) و سود سالانه ی آن با احتساب نرخ بهره ی بانکی ایران ( حدود 16 درصد ) می شود هشت میلیون دلار . به بیان دیگر ، از پول هر هکتار این تالاب می توان سالانه هشت هزار دلار بهره گرفت (!) و این تازه به جز ارزش افزوده ای است که از تبدیل این "زمین بایر" به زمین های ویلایی و توریستی "مرغوب" حاصل خواهد شد . آمارهای دیگری هم در سایت ها و مطبوعات زیست محیطی دیده ایم که ارزش افزوده ی سالانه ی تالاب ها را حدود 14000 دلار برآورد کرده اند که حتی با این رقم هم باز می توان گفت که حداقل در ایران ، به قول معروف « نان در بساز و بفروشی است » ! بیهوده نیست که گاه از زبان مسوولان بلندپایه می شنویم که « برای چهار تا  کل و بز یا پرنده که نمی توان طرحی را متوقف ساخت » .

گونه ی انسان نیز به احتمال زیاد – آن طور که نظر بیشتر زیست شناسان است – در محیطی نزدیک به تالاب ها یا منطقه هایی که ترکیبی از دشت و دریاچه و درختزار بوده ، پدید آمده است . ادوارد ویلسون در تشریح این نکته که انسان بخشی از طبیعت  [ و نه ارباب آن] است ،  می نویسد :

                       مکان دلخواه زندگی برای اکثر مردم نقطه ی مرتفعی در نزدیکی آب است که از آن چشم اندازی به

                       یک درختزار فراهم باشد و در چنین مکانی است که خانه ی اغنیا و قدرتمندان ، آرامگاه بزرگان ،

                       معابد ، پارلمان ها و بناهای یادبود پیروزی های قومی بنا می شود . امروزه این گونه مکان ها از نظر

                       زیباشناسی نقاط دلخواه همه ست ... [ ریشه ی این تمایل در این است که ] انسان در قسمت عمده ی

                       تاریخ کهن خود در ساوان های استوایی و نیمه استوایی شرق افریقا می زیسته  که سرزمینی وسیع و

                       باز است با درختان ، بیشه ها ، جویبار و دریاچه ها ی پراکنده در این جا و آن جایش (2) .

انسان ، نه تنها در "تاریخ زیستی"  خود ، بلکه در تاریخ تمدنی خویش نیز پیوندی آغازین با تالاب و رود داشته است .  ویل دورانت ، در نخستین بخش های  تاریخ تمدن، آن جا که کهن ترین تمدن ها را شرح می دهد ،  می نویسد که  کشورشهر شوش ، یا آن طور که یهودیان می گویند ، عیلام  سرزمین کم وسعتی بوده است که « از طرف باختر با مرداب ها و از طرف خاور با کوه های کنار فلات بزرگ ایران محدود و حفاظت می شده » (3) . در این کشورشهر بوده که نخستین چرخ ارابه ی بشر و نخستین چرخ کوزه گری اختراع می شود . تمدن مصر نیز در دلتای نیل ، آن جا که « فیضان و زیاد شدن آب سبب حاصل خیزی صحرا می شود » (4) پدید آمده و شکل گیری تمدن هند ، چنان که نام این سرزمین از « لغت بومی سندو به معنای رود گرفته شده است » (5) ، یکسره با رود و آب و دشت های تالابی پایین دست رودخانه هایی مانند سند ، جمنا و گنگ عجین است . ویل دورانت ، همچنین خاستگاه تمدن کهن چین را نیز کناره ی شط های پهناوری مانند یانگ تسه و هوانگ هو می  داند ؛ آن جا که توانستند « با شکیبایی توان فرسا آب را که در عین دشمنی ، دوست بودند ، به هزاران ترعه بکشانند ... » (6) . درست در همین جا ، تاریخ نگار بزرگ ما می نویسد : « تمدن چینی ... رفته رفته جنگل و وحوش آن را پس راند ؛ ... خاک را از خار و خس پیراست ؛ ... و ... مرداب ها را خشکانید .»

۲ فوریه / ۱۳ بهمن ،روز جهانی تالاب ها 

 بشر با نابودی تالاب ها ، سطح پایین معرفت و دانش خود را

 در ابعاد علمی , اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی نشان داده است .

                                       هنریک مجنونیان ، تالاب ها ، 1377

به آگاهی می رساند که  نشست همگانی این ماه انجمن که می بایست طبق روال عادی  در دومین چهارشنبه ی ماه برگزار شود ، به دلیل اشغال بودن سالن مرکز سازمان های غیردولتی ، هفته ی آینده ( چهارشنبه 17 بهمن ماه ) در همان محل برگزار خواهد شد .

انجمن کوه نوردان ایران ، در نظر دارد یک اردوی سه روزه ی اسکی برگزار نماید . در این اردو ، به تمرین و آموزش آزاد اسکی پرداخته خواهد شد .

مربی : حسن زرین قلم

منطقه:  دربندسر

تاریخ :  4 تا 6 اسفند

هزینه :  یک میلیون ریال .  برای کسانی که نیاز به لوازم اسکی دارند : یک میلیون و سیصد هزار ریال

خدمات:  مربی ، رفت و آمد ، محل اقامت ، هزینه ی استفاده از پیست ، بیمه

مهلت ثبت نام : تا 27 بهمن

لطفا هزینه ی ثبت نام را به حساب شماره ی 5000 بانک صادرات شعبه ی 870 سورنا ، واریز فرمایید و فیش را به شماره ی 66712421 فاکس کنید .

برای اطلاعات بیشترمی توانید از ساعت 13 تا 18 با دفتر انجمن ( 66712243 ) تماس بگیرید .

همشهری ۳/۱۱/۸۶- محمد درويش             در اين‌جا بخوانيد

در اين‌جا بخوانيد

دکتر خسرو صادق نیت ، متخصص طب کار ، گفته است :

در طی روز ، در کشور ما 70 تا 80 نفر براثر تصادف [رانندگی] جان خود را از دست می دهند و این مثل این است که هر دو روز یک هواپیما سقوط کند . علاوه بر مرگ و میر ، معلولیت های ناشی از تصادفات را هم نباید نادیده گرفت . این درحالی است که ما برای اصلاح یک خطر جاده ای ممکن است چندین میلیارد تومان هزینه کنیم و یک پیچ خطرناک را از بین ببریم ، ولی هزینه ی دو تا از این پیچ های خطرناک اگر در امر آموزش رانندگان به کار گرفته شود ، درصد خیلی بالاتری از تصادفات را کاهش می دهیم  ( روزنامه ی همشهری 4/11/86 ) .

در این گفته ، به نکته ی مهمی اشاره شده و آن این که ما بیشتر به ساخت وساز و خرج کردن پول علاقمندیم تا به یادگیری و یاد دادن . این سامانه ی اندیشگی ، در میان مدیران ارشد کشور هم جا افتاده و در ترکیب با سودجویی بیمارگونه که به بهترین وجهی با ساخت و ساز به هدف می رسد ، بدل به معجون " بساز و بفروش " شده که روح حاکم بر برنامه های توسعه و عمران ما است . این معجون مست کننده ، دیکته می کند که برای حل هر مشکلی باید بودجه ی کلانی گرفت ، اعتباری جذب نمود ، جایی را خراب کرد ( که مهم نیست بخش مهمی از طبیعت باشد ، یا قسمتی از فضای سبز شهری ، یا یک محوطه ی تاریخی ، ) و چیزی احداث کرد . در این میان ، حفظ یا ارتقای وضع آن چه که داریم ، اصلا در نظر گرفته نمی شود .

در سال گذشته هم سردار احمدی مقدم ، فرمانده ی نیروی انتظامی گفته بود :

ایجاد ده ها کیلومتر اتوبان با هزینه های سرسام آور ، مشکلات ترافیکی تهران را رفع نمی کند ... تهران نیازمند طرح های محدود کننده ی استفاده از خودروی شخصی است ... ( روزنامه ی آینده نو 27/9/85) .

با این حال ، شهر همچنان و با شدت گرفتار تعریض خیابان ها و احداث راه های جدید است که نتیجه ی هر معبر جدید را که گشوده می شود ،با پدید آمدن یک کانون ترافیک و آلودگی جدید می بینیم . چه موقع این نگرش عوض خواهد شد و به جای تلاش برای ساخت و ساز جدید ، بر آموزش  و اصلاح رفتارها تاکید خواهد شد ؟

یکی از بهترین دستاوردهای ما ، درجریان کارهایی مانند اجرای طرح نگاهبانی دماوند ، یا همراهی با اهالی کلاردشت در مخالفت با فعالیت معدن سنگ دیوچال ، و علوفه پراکنی برای حیات وحش در منطقه ی ورجین ، ارتباط هایی است که با جامعه های محلی پیدا می کنیم . این رابطه ها ، برای ما  سرمایه های بزرگ اجتماعی ای هستند که از راه های دیگر به دست نمی آمدند یا بسیار سخت می آمدند . در هفته ی گذشته ، موفق به برقراری ارتباط با هیات و گروه کوه نوردی لواسان شدیم و از طریق آنان با شورای شهر لواسان ارتباط یافتیم . این شورا بسیار علاقمند به موضوع حفاظت محیط زیست است ، و پس از آگاهی یافتن از برنامه ی ما برای علوفه پراکنی ، چند تن علوفه خریدند و برای پخش توسط ما ، به پاسگاه محیط بانی زردبند تحویل دادند . نامه ی زیر را ما برای تشکر از این شورا ، نوشته ایم :

شورای شهر لواسان

با سلام و احترام

انجمن کوه نوردان ایران لازم می داند از توجه آن شورا به موضوع حفظ محیط زیست ، بخصوص کمک به کوه نوردان و پاسگاه محیط بانی زردبند در پخش علوفه برای حیات وحش منطقه ی ورجین تشکر نماید .

یقینا همکاری نهادهای رسمی و نیروهای مردمی ، بهترین راه دسترسی به هدف هایی مانند حفظ محیط زیست است . امیدواریم که بتوانیم در پاسداری از منابع طبیعی ، و جلوگیری از تجاوز به ثروت های ملی همراه شما باشییم .

                                                                                            سبز و سربلند باشید

                                                                                                عباس محمدی

                                                                       رییس هیات مدیره و مدیر گروه دیده بان کوهستان