در صورت تصويب احداث قطار شهري در كرمانشاه ؛
ساعت ٩:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱٤ شهریور ۱۳۸٥ : توسط : عباس محمدی

طاق بستان جهاني نمي شود

13/6/85 - اعتماد ملي: ساخت وسازهاي شهري و تلاقي آن با ميراث تاريخي و فرهنگي در اكثر شهرهاي ايران، اندك اندك به مناقشه اي ديرپا تبديل مي شود. مناقشه اي كه در يك سوي آن سازمان هاي شهري قرار دارند و در سوي ديگرش سازمان ميراث فرهنگي است.

    سازمان هاي شهري با هدف توسعه و تجهيز امكانات شهري خود را در يك سوي طيف قرار داده و ميراث فرهنگي نيز وظيفه سنگين دفاع از حرمت آثار تاريخي و فرهنگي را وظيفه خود مي داند. آثاري كه به مثابه بخشي از هويت ماندگار مردم اين سرزمين نقش شناسنامه فرهنگي تك تك ما را برعهده دارند. در تازه ترين نمونه اين مناقشه ادامه دار، اين بار نوبت به طاق بستان رسيده است تا هراس عبور مترو، ستون هاي تاريخي اش را به لرزه درآورد. اين در حالي است كه شهرداري كرمانشاه تصويب احداث قطار شهري را در حد كليات مي داند ولي با اين حال معتقد است كه ساخت مترو در نزديكي طاق بستان هيچ آسيبي به اين اثر وارد نمي كند.

       با اين همه ترس از اتفاقاتي كه به دنبال آغاز به كار حفاري براي مترو در اصفهان و خيابان چهارباغ اصفهان به وجود آمد، جمعي از مردم كرمانشاه را بر آن داشته تا پيشاپيش نسبت به خطراتي كه اين اثر 1700 ساله را تهديد مي كند، اقدام كنند. آنها براي جلوگيري از خطرات احتمالي يا تفويض وكالت به محمدعلي دادخواه به تلاش خويش در اين زمينه رنگ و بويي تازه داده اند.

    محمدعلي دادخواه با تاييد اين خبر گفت: «اگر اين اقدامات ادامه يابد مكان ها و قسمت هايي كه مورد تاييد يونسكو است و به ثبت جهاني رسيده از آثار مورد حمايت خارج مي شود.»

    اين در حالي است كه به گزارش ميراث خبر، استانداري و شهرداري كرمانشاه قصد دارند احداث قطار شهري كرمانشاه را در سفر رئيس جمهوري به تصويب هيات دولت برسانند. در صورت تصويب اين طرح شانس ثبت جهاني طاق بستان به صفر مي رسد. استاندار و شهردار كرمانشاه در گفت وگو با يكي از روزنامه هاي محلي اعلام كرده اند قصد دارند پيشنهاد تصويب طرح احداث قطار شهري را در سفر رئيس جمهوري به اين استان به هيات دولت بدهند.

        پيش از اين معاون حمل ونقل و ترافيك شهر كرمانشاه اعلام كرده بود طرح مطالعات جامع ترافيك شهر كرمانشاه، مصوب شوراي عالي ترافيك شهرهاي ايران، مسيري شمالي- جنوبي را براي قطار شهري مشخص كرده است كه به طاق بستان منتهي مي شود.

    وي اگرچه تصويب طرح را در حد كليات دانسته اما امروز هيچ واكنشي از سوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به اين طرح صورت نگرفته است. اگرچه سال 80 پس از بررسي طرح ساختار فضاي پيشنهادي بخش هاي شمالي كرمانشاه، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اعلام كرد: «ايستگاه راه آهن شهري و تقاطع ويژه آن در مفصل شكارگاه با ضوابط سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مغايرت دارد و اجراي آن امكانپذير نيست.»اما دو سال بعد اين سازمان ميراث فرهنگي به رغم مخالفت بسياري از كارشناسان، با ساخت پل صيادشيرازي موافقت كرد كه البته اين موافقت به شرط ارائه نقشه ها از سوي استانداري و حذف راستگرد پل انجام گرفت اما استانداري از ارائه نقشه ها سر باز زد و بدون حذف راستگرد پل را ساخت.

        سعيد سليم ساساني معاون حمل و نقل و ترافيك شهر كرمانشاه ساخت مترو در نزديكي طاق بستان را يكي از راه هاي افزايش تعداد بازديدكننده ها براي اين سايت تاريخي دانست و افزود: «سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اگر به سايت هاي تاريخي توجه دارد چرا ديوار شكارگاه خسرو به زباله داني تبديل شده است يا چرا اجازه ساخت بيمارستان را در اين محدوده داده است. آيا يك هتل در حريم طاق بستان ساخته نشد؟ چرا سازمان ميراث فرهنگي استان آن روز به اين طرح ها اعتراض نكرد و مجوز ساخت صادر كرد؟ چرا بايد امروز به اين طرح كه تنها كليات آن تصويب شده است اعتراض كند؟ به هر حال ما در ابتداي كار هستيم. ممكن است در ادامه كار به اين نتيجه برسيم كه مسير را تغيير دهيم.»

        وي به جاي توضيح بيشتر در مورد اقدامات انجام گرفته در حوزه كاري خويش آنچه را عملكرد ضعيف سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان مي ناميد مهم ترين دليل تخريب آثار تاريخي استان دانست و گفت: «طرح احداث قطار شهري كرمانشاه در حد كليات است. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري براي دفاع از آن هم اكنون بايد وارد بحث شود. حتي اگر مي تواند به ما پيشنهاد بهتري بدهد تا هم قطار شهري براي شهر در نظر گرفته شود و هم اينكه آثار تاريخي حفظ شود.> سليم ساساني با بيان اينكه <از زير موزه لوور پاريس هم مترو عبور مي كند»، افزود: در بسياري از نقاط دنيا قطار شهري از زير آثار تاريخي رد شده و هيچ مشكلي براي آنها به وجود نياورده است.

    وي گفت: «هم اكنون سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بايد در مورد احداث اين قطار شهري نظر بدهد و براي حفظ آثار تلاش كند. سهم سفر در اين منطقه از شهر بسيار كم است و قطار شهري براي سال هاي آتي در اين منطقه از شهر در نظر گرفته شده است.» اين نظرات در حالي عنوان شده كه هم اكنون ايجاد ترك هاي عميق در طاق بستان به تخريب آثار 1700 ساله آن منجر شده است و كارشناسان براي نجات بخشي از آثار صخره اي اقدام كرده اند.

        كارشناسان اعتقاد دارند ساخت مترو در نزديكي طاق بستان نه تنها بحث جهاني شدن آن را منتفي مي كند بلكه ايجاد لرزه در زير طاق باعث تخريب بيشتر اين آثار مي شود.

        از سوي ديگر اسدا... بيرانوند مدير سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان كرمانشاه نيز خبر تصويب كليات احداث قطار شهري را در حدي ندانست كه به اعتراض سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بينجامد. وي تاكيد كرد: «زماني كه استانداري و شهرداري از سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استعلام كردند اين سازمان مخالفت خود را اعلام مي كند.»

        بيرانوند گفت: «هيچ سازماني نمي تواند بدون مجوز سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري پروژه هاي عمراني خود را اجرا كند.» وي احداث پل صيادشيرازي در عرصه و حريم درجه شكارگاه خسرو را به دليل موافقت شوراي عالي شهرسازي كشور دانست و افزود: «ما هميشه مخالفت خود را با ساخت اين پل اعلام كرده ايم اما زماني كه شوراي عالي شهرسازي با ساخت آن موافقت كرد نمي توانستيم از ادامه ساخت آن جلوگيري كنيم.» بيرانوند طاق بستان را اثري ملي دانست كه سرنوشت آن بايد براي همه دستگاه هاي دولتي مهم باشد.