پارک های جنگلی را به طبیعت بازگردانیم
ساعت ۱٠:٤٢ ‎ب.ظ روز ۱٢ فروردین ۱۳۸٩ : توسط : عباس محمدی

مطلب زیر از عباس محمدی،در شماره ی ٢۴ اسفند روزنامه ی پول چاپ شد؛

 

 

هفته منابع طبیعی با شعارها و با اقداماتی که بیشتر نمایشی بود تا موثر، به پایان رسید . در طول این هفته (و نزدیک به آن) مانند همه روزهای دیگر، در کشور شاهد از دست دادن جنگل‌ها و پارک‌های جنگلی (چه طبیعی و چه دست‌کاشت) و همچنین درختان باغ‌ها و خیابان‌ها بودیم. نمونه ی این بی‌مهری‌ها به طبیعت، بریدن درختان در پارک جنگلی طبیعی النگ دره (استان گلستان) و نابودسازی بخشی از پارک جنگلی دست کاشت وردآورد (استان تهران) به دست شهرداری (!) برای خانه‌سازی بود.


در مورد النگ‌دره، استدلال آقایان برای قطع شمار زیادی درخت این بود که در این پارک به علت رفت‌وآمد زیاد مردم، درختان مسن و «آسیب دیده» ممکن بود که فرو بیفتند و برای مردم ایجاد خطر کنند. صرف‌نظر از این که در مورد درختان یاد شده این امر صدق می‌کرد یا نه، نکته‌ای درخور تامل است که شایسته است مسئولان منابع طبیعی و جنگل‌های کشور به آن توجه کنند. می‌دانیم که تمام جنگل‌های جلگه‌ای شمال ایران، به جز چند «لکه» ی کوچک، از میان رفته و به کشتزار و مناطق مسکونی و ... تبدیل شده‌اند. بیشتر آن لکه‌ها هم به «پارک جنگلی» تبدیل شده‌اند که برای مثال می‌توان از پارک‌های جنگلی فین (چالوس)، سی‌‌سنگان (نوشهر)، نور، عباس‌آباد (بهشهر) و دلند (گرگان) نام برد. البته یکی، دو مورد هم به شکل حفاظت‌شده اداره می‌شوند مانند «دشت ناز» ساری و خشکه‌داران در نزدیکی عباس‌آباد تنکابن.

در تمام پارک‌های جنگلی، اشکوب زیرین یا کف جنگل به شدت توسط انسان و خودروها لگدکوب شده و امکان زادآوری درختان به کلی از بین رفته و پوشش علفی و درختچه‌ای هم سخت آسیب دیده است. از آنجا که این لکه‌های ارزشمند، شاهدانی نادر از جنگل‌های از دست رفته و دربرگیرنده گونه‌هایی (مانند توسکای قشلاقی، سفید پلت و...) هستند که در جنگل‌های مرتفع میان بند و کوهستانی نمی‌رویند، ضروری است که برای حفظ میراث طبیعی و تنوع زیستی ارزشمند کشور، این اندک جنگل‌های جلگه‌ای به طبیعت بازگردانده شود. اگر به این جنگل‌های جلگه‌ای کوچک فرصتی 10 تا 15ساله برای بازسازی داده شود، شاید بتوان در آینده ضمن برخورداری از این میراث طبیعی، بار دیگر گردشگری در آنها را با رعایت اصول طبیعت‌گردی سازگار با محیط زیست شروع کرد.

امروزه به موازات تبدیل اراضی پیرامونی شهرهای شمالی و عمده خطوط ساحلی دریای خزر به مجتمع‌های ویلایی و مسکونی و هتل، خارج کردن پارک‌های جنگلی طبیعی از دسترس مسافران هیچ لطمه‌ای به گردشگری منطقه وارد نمی‌سازد. درعین حال سازمان میراث فرهنگی، استانداری‌ها، شهرداری‌ها و ... می‌توانند با خرید زمین‌های کشاورزی زمینه‌ای را برای احداث «چادرگاه» (camping site)‌های جدید فراهم کنند تا این نقاط جایگزین پارک‌های جنگلی کنونی شود.