گزارش همایش "ناگفته های سد سازی"
ساعت ٩:۱۸ ‎ب.ظ روز ٤ خرداد ۱۳۸٩ : توسط : عباس محمدی

 

29 اردیبهشت، روز ملی مبارزه با سد سازی

همایش ناگفته های سد سازی؛ دانشگاه صنعتی اصفهان، 29 اردیبهشت 89

 

در 29 اردیبهشت 1387 نخستین همایش برای معرفی «روز جهانی رویارویی با سدها» که 14 مارس برابر با 24 اسفند است، در تهران برگزار شد. منتقدان سد سازی در ایران، 29 اردیبهشت را بدل به روز دیگری برای گفتگو درباره ی مشکلاتی کرده اند که سدها برای محیط زیست و جامعه های انسانی پدید می آورند.

دانشکده ی منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان، و جمعیت پیام سبز اصفهان، در روز 29 اردیبهشت امسال، برگزار کننده ی همایشی بودند با عنوان «ناگفته های سد سازی». این همایش از ساعت 9 صبح تا 4 بعد از ظهر در دانشکده ی منابع طبیعی برگزار بود و چند صد نفر شنونده ی سخنان سخنرانان زیر بودند:


 

دکتر حسین مرادی؛ آثار زیست محیطی پروژه های سد سازی و چاچوب های قانونی ملی و بین المللی

مهندس فاطمه ظفرنژاد؛ پیامدهای سد سازی بر سرزمین، و بیابان زایی

مهندس سعید سعادت نیا؛ پیش به سوی شهرها و جوامع زیستی پاک

مهندس محمود سلطانی؛ سدهای بزرگ وسازمان های غیر دولتی

دکتر آهنگ کوثر؛ انباشتن آبخوان های خرد در برابر سدهای بزرگ

مهندس اسفندیار امینی؛ سد زاینده رود و آثار آن بر کشاورزی حوضه ی زاینده رود

عباس محمدی؛ رویارویی با سدها در ایران

دکتر سید احمد خاتون آبادی؛ مشارکت مردم و گروه های اجتماعی در حفاظت از محیط زیست

 

خلاصه و متن کامل مقاله های بالا و چند مقاله ی دیگر که به همایش رسیده بود، از طریق دفتر جمعیت پیام سبز (اصفهان- تلفن: 3913584) قابل دستیابی است. در میزگردی که در یک ساعت و نیم آخر برگزار شد، ابتدا دکتر پیمان یوسفی آذر، مدیر کل منابع جنگلی سازمان جنگل ها و مراتع از آسیب های سد سازی بر منابع طبیعی سخن گفت و سپس گفت و شنودهایی میان منتقدان سد سازی و کسانی که انتقادهایی به گفته های ایشان داشتند، صورت گرفت.

در قطعنامه ی همایش، از جمله آمده است: «584 سد در دست بهره برداری، 128 سد در دست اجرا، و 553 سد در دست مطالعه، اثرات بسار ناسازگاری بر آبخیزهای کشور داشته و خواهند داشت. سدها علیرغم بودجه ی سنگین خود، از سطح زیر کشت آبی کاسته اند... .» در این قطعنامه آمده است که مهم ترین مولفه های سد سازی عبارت اند از: غیر اقتصادی بودن و عدم دستیابی به هدف ها، غصب حقابه ی کشاورزان و باغ داران پایین دست، زیر آب بردن مراتع عشایر، تضییع حق جوامع بومی وابسته به دهانه ی رودها، شور و زهدار کردن زمین های کشاورزی پایین دست، خشکاندن رودها و تالاب ها، تخریب صدها هزار هکتار از جنگل های کشور، ... ». راهکارهای برون رفت از فجایعی که ناشی از سد سازی است، در قطعنامه به شرح زیر پیشنهاد شده است:

1-      توقف تخصیص هر گونه بودجه به ساخت سدها

2-      تشکیل انجمن های کشاورزان، دامداران، عشایر، ماهی گیران در همه ی حوضه های آبخیز، برای تصمیم گیری در مسایل آبخیزها

3-      انجام بررسی های احیای آبخیزها، رودخانه ها و تالاب ها از سوی سازمان های مردم نهاد توانمند و تشکل های دانشی غیر دولتی

4-      تلاش مضاعف برای اصلاح الگوی مصرف و افزایش کارایی آب که به معنی دستیابی به میلیاردها متر مکعب آب، بدون نیاز به سد سازی است

5-      تخصیص بودجه برای برچیدن [پاره ای از] سدها

6-      اصلاح شرح خدمات شهر سازی و ساختمان سازی، با [لحاظ کردن] ضابطه های خودکفایی

7-      مدیریت هماهنگ منابع آب، منابع طبیعی و محیط زیست در یک وزارتخانه.

و نظر هومان خاکپور درباره ی سرنوشت این نامه، در وبلاگ دیده بان بختیاری