دیده بان کوهستان

به دنبال نامه ای که چندی پیش برای دفتر آقای قالیباف شهردار تهران فرستادیم، و پی گیری های پس از آن، امروز هم نامه ی زیر را در جلسه ی کارگروه طبیعت گردی و کوهستان شورای شهر تهران، ارایه دادیم:

سرکار خانم ابتکار

رییس گرامی کمیته ی محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران

با سلام؛

در خصوص مصوبه ی "ساماندهی و توسعه ی خدمات و استقرار گروه های امداد کوهستان در ارتفاعات شهر تهران" مصوب 28/11/86 با سپاس از توجه شورای شهر تهران به موضوع امداد و نجات در کوه های تهران، لازم می داند چند نکته را به عرض برساند:

1-همان گونه که در نامه ی 1779/89 مورخ 21/6/89 به آقای قالیباف، اشاره کرده ایم، موضوع جستجو، امداد، و نجات مصدوم در ارتفاعات، بیش از هر چیز وابسته به امر آموزش و اطلاع رسانی است. اما، متاسفانه سازمان مدیریت بحران تهران که مطابق مصوبه، نقش محوری را در این زمینه دارد، جهت گیری و برنامه ی صرف بودجه را به طور عمده بر ساخت و ساز در ارتفاعات قرار داده است. به طوری که هم اینک طرحی را برای ساخت سه پناهگاه- رستوران بسیار بزرگ، هر یک با گنجایش دویست نفر، بر روی قله ی توچال، چشمه یورد دارآباد، و یونجه زار فرحزاد، و طرح های چندی برای ساخت پد بالگرد در کوهستان آماده کرده است.

2-در حالی که وجود رستوران و بناهای مشابه در نقاط مرتفع، موجب جلب شمار زیادی افراد کم تجربه و بدون تجهیزات و در نتیجه سبب افزایش احتمال خطر می شود؛ در حالی که خوابیدن در ارتفاع امری بالقوه خطرناک به شمار می رود؛ و  با توجه به این که هر مصدوم کوهستان را باید به سرعت به پایین منتقل کرد، معلوم نیست که آقایان بر مبنای چه بررسی هایی به این نتیجه رسیده اند که با ساخت خوابگاه و غذاخوری در ارتفاعات می توان از بروز حوادث جلوگیری کرد یا در امداد و نجات از آن ها استفاده کرد؟! برعکس، اطلاعات موجود نشان می دهد که در حول و حوش پناهگاه ها، حوادث ناگوار و مرگ و میرهای بسیاری رخ داده است.

3-بر فرض که این گونه بناها بتوانند به نحوی در امر امداد و نجات موثر و مفید باشند، ابتدا ضرورت دارد ساختمان های موجود را اصلاح کرد و وضع آن ها را برای عملیات امداد و نجات ارتقا داد، سپس به بررسی ضرورت ساخت بناهای جدید پرداخت. بدیهی است که اصلاح پناهگاه ها و رستوران ها و ایستگاه های تله کابین موجود برای تبدیل مثلا سقف یا حاشیه ی آن ها به پد بالگرد، و نیز استفاده از آن ها برای استقرار نیروهای امدادی، بسیار کم هزینه تر است و آسیب رسانی ناچیزی هم برای محیط زیست دارد.

4-تمامی کوه پایه ها و حتی دامنه های مرتفع شمال و حتی غرب و شرق تهران دچار آسیب های شدید "شهری شدگی" شده اند. هر گونه بارگذاری اضافه، آن هم در مرتفع ترین نقطه ی حومه ی شهر، تیر خلاصی خواهد بود بر بقای تتمه ی محیط های کوهستانی مجاور این کلانشهر آلوده.

با توجه به این که حفظ آبخیزهای شمال تهران، به لحاظ اهمیت حیاتی در تامین بخشی از آب های زیر زمینی و رواناب های مورد نیاز شهر و حومه ی آن، جلوگیری از خطر بروز سیل، و برای حفظ چشم اندازهای طبیعی و محیط زیست سالم، ضرورت دارد؛ و با توجه به مخالفت سازمان جنگل ها و مراتع، سازمان حفاظت محیط زیست، فدراسیون کوه نوردی، وبیشتر گروه ها و باشگاه های کوه نوردی با افزایش ساخت و ساز در کوهستان، خواهشمند است به هر ترتیب که صلاح می دانید از ساخت پناهگاه و پد بالگرد و مانند آن در کوه های تهران جلوگیری فرمایید. در مورد بالگرد، همان گونه که در نشست های متعدد با مسوولان سازمان مدیریت بحران گفته ایم، ضروری است که بالگردهای ویژه ی کوهستان تهیه و خلبان هایی برای کار امداد در کوهستان آموزش داده شوند تا در شرایط متغیر کوهستان و بدون نیاز به پد، عملیات امدادی را انجام دهند. انجمن کوه نوردان ایران آمادگی دارد که در این زمینه، از مربیان کارکشته و برجسته ی خارجی برای آموزش خلبانان و امدادگران ایرانی دعوت کند.

در پایان پیشنهاد می دهیم که پناهگاه فلزی موجود روی قله ی توچال جمع آوری شود تا بلندترین نقطه ی مشرف به تهران، به صورت نمادین از ساخت و ساز در امان بماند و این میراث ارزشمند شهر صورتی طبیعی تر بیابد. بدیهی است که تصمیم نهایی در این زمینه را می توان در پی نشست هایی با سازمان های دولتی و غیر دولتی ذینفع و صاحب نظر در این حوزه گرفت.

با احترام                            

عباس محمدی                      

مدیر گروه دیده بان کوهستان