يارانه بنزين، يارانه مرتع
ساعت ٧:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱٠ دی ۱۳۸٥ : توسط : عباس محمدی

همشهری - منابع طبيعی - سام خسروي‌فرد:
يارانه بنزين، در سال جاري به بيش از 5/14 ميليارد دلار مي‌رسد و بسياري از مسئولان در تلاشند اين هزينه كمرشكن را تا حد ممكن كاهش دهند.

از سوي ديگر، بسياري بر اين باورند كه يارانه بنزين تنها نصيب خودروداران و خودروسواران مي‌شود و آنان كه فاقد رانه بنزين‌سوز هستند از اين سرمايه‌اي كه در موتورها دود مي‌شود سهمي نمي‌برند.

گرچه اين استدلال در وهله نخست درست مي‌نمايد اما واقعيتي ديگر نيز در ميان است؛ تنها سخن از افزايش نرخ، سهميه‌بندي و كاهش واردات بنزين هر بار باعث گراني كالاهاي مورد نياز مردم شده است.

براي حل اين معضل بايد از كارشناسان اقتصادي بهره برد كه با جامعه ايراني و واقعيت‌هاي آن نيز آشنا هستند و تنها به تئوري‌هاي رايج و موجود در كتاب‌ها بسنده نمي‌كنند.

با اين حال در بخش‌هاي ديگري نيز يارانه پرداخت مي‌شود كه هيچ‌كس حتي گوشه چشمي نيز به آن ندارد. شايد يكي از دلايلي كه اين حساسيت بر روي يارانه بنزين وجود دارد ملموس بودن برداشت از صندوق ذخيره ارزي است، در حالي كه از صندوق ميراث طبيعي ايران برداشت مي‌شود بدون آن‌كه گره‌ بر ابروي كسي بنشيند.

دامداران در اين ميان بيش از سايرين نصيب مي‌برند. مراتع ملي كه سهم هر ايراني است توسط اين افراد مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد، اما چون حساب ذخيره ارزي در ميان نيست توجهي به آن نمي‌شود. به واقع دامداران از يارانه‌اي برخوردارند كه تقريباً در هيچ‌يك از محاسبات كشوري به آن توجهي شايسته نمي‌شود.

اين عقيده وجود دارد كه مراتع ايران، داراي ظرفيت 50 ميليون دام است حال آن‌كه بيش از 150ميليون دام در اين بخش از منابع طبيعي كشور در حال تعليف هستند. عدم توجه به مراتع با دادن يارانه پنهان به دامداران باعث شده روز به روز مراتع كشور قابليت‌هاي اكولوژيكي و بيولوژيكي خود را از دست بدهند.

بنا به آماري كه هر ساله تكرار مي‌شود ايران داراي 90 ميليون هكتار مرتع است كه از اين ميزان 12 ميليون هكتار مراتع ييلاقي، 60 ميليون هكتار مراتع قشلاقي و 18 ميليون هكتار مراتع كويري را تشكيل داده‌اند و بخش عمده از آنها را مراتع درجه سه تشكيل داده است.

اگر يارانه بنزين در كل كشور جاري مي‌شود و به‌طور ناخواسته تمامي مردم از آن سهم مي‌برند- به سبب استفاده مستقيم و غيرمستقيم از شبكه حمل‌و‌نقل و تورم متاثر از گراني بنزين- از يارانه مراتع تنها دامداران سود مي‌‌برند و مردم نيز بايد قيمت واقعي محصولات دامي را بپردازند بدون آن‌كه در نگاهي فراگير از يارانه‌اي برخوردار باشند.

در اين ميان آن‌چه قابل جايگزيني نيست، منابع طبيعي كشور است كه پيوسته در معرض توفان تخريب قرار گرفته است.