دربند! با تو چه مي كنند؟
ساعت ۱۱:٤٧ ‎ق.ظ روز ٢٥ اردیبهشت ۱۳۸٥ : توسط : عباس محمدی
كوهنوردان حرفه اي از روند تخريب كوهستان مي گويند
 

012342.jpg

كوه هاي شمالي منطقه يك با هواي پاكيزه و چشم انداز زيبا و سرسبز بهترين مكان براي تفريح و استراحت كساني است كه قصد دارند دور از همهمه و شلوغي زندگي ميان شهر و محله چندساعتي به دامان طبيعت پناه ببرند بخصوص روزهاي تعطيل كه علاوه بر حضور كوهنوردان حرفه اي كه صعود و پياده روي را نوعي ورزش هفتگي تلقي مي كنند، ميزبان خانواده هاي متعددي نيز هستند. در اين ميان، ارتفاعات دربند به علت محيط آرام و جو خانوادگي بيشتر از مناطق ديگر مورد توجه است و متأسفانه اولين چيزي كه در اين گردش و تفريح دسته جمعي به چشم مي آيد تخريب محيط بكر كوهستان است. واكنش افراد مختلف نيز در قبال اين موضوع متفاوت است. عده اي تفريح خانوادگي در محيط كوهستان را بدون هيچ قيد و محدوديتي تصور مي كنند و در مقابل كوهنوردان حرفه اي و طرفداران حفظ طبيعت اين افراد را به رفتار نامتعهدانه و غيرحرفه اي در محيط كوهستان متهم مي كنند. واضح است كه طبيعت زيباي كوه با وجود اين بي مراعاتي ها و بي دقتي ها از آسيب و تخريب مصون نمي ماند و گاهي چهره زشتي از آن به چشم مي آيد كه اصلاً هم دلپذير نيست.
دربند، يك روز تعطيل
محسن عبادي امروز به همراه خانواده اش براي تفريح به دربند آمده است. هفت نفري كنار رودخانه دربند بساط پهن كرده اند و او با كمك برادرش مشغول جمع كردن چوب خشك براي روشن كردن آتش و دم كردن چاي است.
او درباره اين كارش مي گويد: «ما چوب هاي خشك و به درد نخور را  آتش مي زنيم. تازه يك هفته تمام براي امروز برنامه ريزي كرده ايم و حالا كه كنار هم هستيم دوست داريم خوش بگذرد. كوهستان هم جاي همين كارها است ديگر. وگرنه در ميان كوچه و محله كه نمي توان آتش روشن كرد.»
محسن اما قول مي دهد كه هيچ زباله اي بر جاي نگذارند و همه كيسه هاي پلاستيكي، پوست ميوه و قوطي هاي كنسرو نوشابه را هنگام بازگشت همراه خود ببرند.
مرجان محمدپور به همراه همسرش چندمتر آن طرفتر نشسته است. او آتش درست كردن را زشت ترين كار در كوهستان مي داند چون افراد زيادي را ديده است كه در حال شكستن شاخه درختان براي اين كار هستند. او هميشه براي كوهنوردي يك فلاسك چاي به همراه مي آورد و در اين باره مي گويد: «آتش درست كردن علاوه بر ايجاد دود و آلودگي در هوا لكه هاي سياهي بر روي زمين بجا مي گذارد كه منظره زيباي كوهستان را از بين مي برد.»
رودخانه دربند و قوطي هاي يك بار مصرف
بيشترين آلودگي رودخانه و محيط اطراف آن توسط كيسه هاي پلاستيكي و قوطي هاي يك بار مصرف نوشابه، آب ميوه و ... ايجاد مي شود. «سلمان  راد» كه كوهنورد حرفه اي است، در اين باره مي گويد: «بعضي افراد فكر مي كنند اين قوطي ها را بعد از مصرف بايد بلافاصله دور انداخت. براي مثال به محض اينكه آخرين جرعه نوشابه را سر مي كشند قوطي آن را در رودخانه يا دره مي اندازند كه آب با خود ببرد. در مقابل اين عادت زشت و مخرب ديگر چه مي توان گفت؟» او يك كوله دارد كه آن را بهترين يار كوهنورد معرفي مي كند و حتي يكي دوبار هم با همين كوله در برنامه نظافت كوهستان شركت كرده است. اما اين كار را چاره خوبي نمي داند و مي افزايد: «بايد فرهنگي درست براي استفاده از محيط كوهستان بوجود بيايد ولي حالا كه اين كار غيرممكن به نظر مي رسد بايد قانوني براي حفاظت از كوه تصويب كنند و براي متخلفان جريمه در نظر گرفته شود.»
«بهروز شياني» ۶۲ سال دارد و مسن ترين فرد گروهي است كه از سر و وضعشان پيداست پاي ثابت برنامه هاي كوهنوردي هستند. او درباره تخريب كوهستان مي گويد: «اگر دست من بود حتي اجازه نمي دادم كسي يك سنگ رودخانه را جابه جا كند. چون زير هر سنگي يك چرخه حيات گياهي ـ جانوري وجود دارد كه به سهم خود در كل اكوسيستم محيط مؤثر است. بايد هر كس آرام و بي سر و صدا بيايد و همانطور هم برود. ولي الان هر كس به خودش اجازه مي دهد به خاطر داشتن يك روز خوب و بدون محدوديت هر كاري دلش مي خواهد بكند.»
همچنين به نظر وي و دوستانش اهالي منطقه يك به علت پيوند قديمي با مظاهر طبيعت نظيركوه، درخت، باغ و ... خيلي مواظب حفظ كوهستان هستند ولي افراد غيربومي چون نسبت به محله شميران تعدي احساس نمي كنند زيبايي و طراوت آن را براي خوشگذراني خودشان قرباني مي كنند.
يك كوهنورد تازه كار:
تا همين دوسال پيش آدم ساكت و تنهايي بودم. دوست داشتم بيشتر وقتم را به كتاب خواندن بگذرانم و حتي هيچ دوستي نداشتم كه با او درد دل كنم. تا اينكه يكي از اقوامم پيشنهاد كرد روزهاي وسط هفته را كوه بروم و از آرامش آنجا استفاده كنم. من هم دربند را انتخاب كردم. اولين بار كه اينجا آمدم، راهم را كج كرده و به يك جاي خلوت رفتم. كنار تخته سنگي نشستم آن قدر احساس آرامش داشتم كه فرداي آن روز دوباره به دربند آمدم. در جريان همين رفت و آمدها با يك دوست آشنا شدم و رابطه ما كم كم محكم تر شد. در اثر كوهنوردي با او دوستان ديگري هم پيدا كردم و حالا يك آدم كاملاً اجتماعي هستم. دربند برايم نوعي تقدس دارد چون به من اميد و احساس مي دهد. چند ماهي هم هست كه با آن دوستم يك شركت رايانه اي تأسيس كرده ام. اين موهبتي است كه خداوند از طريق زيبايي هاي اينجا به من عطا كرد. طبيعت زنده و سازنده است و كسي حق ندارد آن را تخريب كند. من آرزو مي كنم همه جوان ها با طبيعت آشتي كنند و از طريق درك عظمت و آرامش آن راه درست زندگي شان را بيابند.
اكبر روانخواه ـ ۲۷ ساله
يك كوهنورد كهنه كار:
هفته اي يك بار به دربند مي آيم. شايد خود ما متوجه نباشيم ولي آرامش طبيعت اينجا اعصاب و روان ما را پاكيزه مي كند. من با درختان، پرنده ها، گياهان و حتي سنگ ها صحبت مي كنم و آرامش مي يابم. مهم ترين شعار من هنگام حضور در طبيعت اين است كه «طبيعي باش». شكستن شاخه درختان عملي طبيعي نيست. كثيف كردن محيط كوهستان و رودخانه زيباي آن بيشتر از آن كه به طبيعت لطمه بزند خود ما را رنج مي دهد. به همه جوان ها توصيه مي كنم اول ياد بگيرند كه قانون طبيعت چيست و بعد كوهنوردي را به عنوان يك ورزش براي خودشان انتخاب كنند. بعضي افراد شلوغ كردن و سر و صدا راه انداختن را موجب تخليه انرژي مي دانند در حالي كه كوه محيط آرامش و آسايش است. بايد احترام به طبيعت و آرامش دروني خود و رعايت حقوق همه افراد و حتي نسل هاي آينده را ياد بگيريم و پاس بداريم.
يوسف منشي زاده ـ ۵۸ ساله