نوروز ؛ جشن نوزايی طبيعت (ادامه)
ساعت ۸:۱٩ ‎ق.ظ روز ٤ فروردین ۱۳۸٦ : توسط : عباس محمدی

                                       

                       وضعيت زمين نسبت به خورشيد در هنگام « اعتدال بهاري»

برای مثال ، اگر رسیدن خورشید را در آسمان به یک « ارتفاع »‌ معین مبدا تغییر سال قرار دهیم ( که در تقویم های خورشیدی چنین است ) ، نمی توانیم یک مضرب « صحیح » از روزها یا ماه ها را یک سال بگیریم . زیرا تناسب صحیحی میان گردش های زمین به دور خودش که مبنای یک « روز » است ، و گردش کامل زمین روی مدار خود به دور خورشید که مبنای یک « سال » است ، وجود ندارد . اگر ۳۰ روز را یک ماه   و هر ۱۲ ماه را نیز یک سال بگیریم( که در تقویم قدیم ایران چنین بوده ) ، در یک سال ۳۶۰ روز خواهیم داشت ، در صورتی که پس از ۳۶۰ روز ، زمین مدار خود را به طور کامل طی نکرده است . حال اگر تغییر شکل های ماه  در آسمان شب و پیدا شدن هلال نو را مبنای تعیین یک « ماه » و ۱۲ تا از این ماه ها را یک سال بگیریم ( تقویم قمری ) ، اختلاف میان سال ما و سال خورشیدی ( یک گردش کامل زمین به دور خورشید ) بیش تر می شود ، زیرا هر ماه قمری تقریبا ۲۹ روز است . ممکن است بپرسند که خوب ما با گردش کامل زمین به دور خورشید چه کار داریم ، و می توانیم بر حسب قرارداد ، سال خود را ۳۶۰ روز یا کم تر بگیریم . اما اهمیت تعیین موقعیت زمین به دور خورشید ـ یا آن چه که در نگاه ناظر زمینی ، « ارتفاع » خورشید خوانده می شود ـ در این است که مهم ترین رخدادهای طبیعت ، یعنی تغییر فصل ها بستگی به این امر دارد .

    

می دانیم که زمین علاوه بر حرکت های وضعی و انتقالی ، یک حرکت « انحرافی » روی محور خودش نیز دارد ، یعنی یک میل محوری دارد که حداکثر به ۲۳ درجه و ۲۷ دقیقه می رسد . این میل ( به کسر م ) سبب می شود که در همه جای زمین به جز خط استوا ، زاویه ی تابش خورشید به زمین در طول سال تغییر کند که در نتیجه ی آن سردی و گرمی زمین تغییر می کند . هر چه از استوا به طرف قطب های زمین برویم ـ به فرض ثابت بودن دیگر عوامل ـ این تغییرها بیش تر می شود . از دید ناظر زمینی ، این میل با زاویه ی طلوع خورشید نسبت به خاور مشخص می شود ؛ در واقع ، در طول سال به جز دو روز ، هیچ گاه خورشید درست از خاور بر نمی آید . ساکنان دو سوی خط استوا ، طلوع خورشید را کمی در شمال یا جنوب خاوری می بینند ؛ ما که در نیم کره ی شمالی زندگی می کنیم ، از فروردین تا مهر طلوع را کمی در شمال خاور ، و از مهر تا فروردین کمی در جنوب خاور می بینیم . حداکثر این انحراف ، در اول تیر ماه ( انقلاب تابستانی ) و اول دی ماه ( انقلاب زمستانی ) است که به ۲۳ درجه و ۲۷ دقیقه می رسد . اما در اول فروردین ( اعتدال بهاری) و در اول مهر ( اعتدال پاییزی ) که محور زمین عمود بر مدار خودش به دور خورشید قرار می گیرد ، طلوع خورشید درست از مشرق دیده می شود . در این دو روز برای همه کس و در همه جای زمین ، طول شب و روز مساوی است .

تقویم خورشیدی کنونی ما ، بر پایه ی این دگرگونی های طبیعی و موثر بر حیات زمین طراحی شده و علاوه بر رفع نیازهای گاه شماری انسان ، گونه ای هماهنگی با عناصر طبیعت را می رساند که در تقویم های دیگر دیده نمی شود .