بازديد زيست محيطی از برج ميلاد (۲)
ساعت ۸:٠٧ ‎ب.ظ روز ۳ آذر ۱۳۸٦ : توسط : عباس محمدی

در مورد مسایل زیست محیطی برج میلاد ، همان گونه که در نامه ی آقای هاشمی آمده بود ، دو دسته مساله به نظر می رسد : یکی مسایل کنونی آن و دیگر، مسایل آینده ی آن . می توان قایل به دسته ی دیگری هم شد و آن ، مسایل پیش ازآغاز عملیات ساخت است که اگرچه شاید طرح آن ها امروزه بلاموضوع به نظر رسد ، اما دست کم می تواند درس عبرتی باشد برای آینده و طرح های دیگر . از این دسته ی آخر می توان اشاره کرد به این که تمامی تپه های گیشا که بخش مهمی از آن اکنون به زیر ساخت وساز برج رفته ، از گذشته های دور جزو طرح فضای سبز شهر تهران بوده است که در این مورد هم مانند  بسیاری کارهای دیگر شهرداری و نهادهای دیگر ، ساده ترین راه برای تملک زمین جهت ساخت و سازهای کلان ، گویا تصرف فضاهای سبز یا محدوده های پیش بینی شده برای آن بوده است . در زمینه ی مسایل پیش از ساخت ، این را هم می توان گفت که چرا برج در نزدیکی یکی از گسل هایی که روی نقشه های منتشره توسط خود شهرداری هم دیده می شود ، بنا شده است ؟  شاید راحت بودن تصرف زمین فضای سبز – و البته بلند بودن آن که خود کمکی است به مرتفع تر شدن برج – سبب شده باشد که نسبت به موضوع گسل " تجاهل العارف " شود ؟! از همین جا ، یک پرسش زیست محیطی در مورد مخاطرات زیست محیطی برج میلاد می تواند این باشد که آیا حداکثر پیش بینی ممکن برای ضدزلزله بودن آن شده است ؛ به ویژه با توجه به کاربرد آن همه شیشه در نمای آن ؟ ضمن آن که ممکن است بنا در جریان زلزله ، ویران نشود ، اما به دلیل نزدیکی زیاد به گسل ، کج و غیر قابل استفاده شود .

اما ، چند مساله ی مربوط به وضع امروز برج :

* پساب های مربوط به ساخت و ساز و توالت ها و حمام ها در چاه های جذبی ریخته می شود ، و به نظر می رسد که مقداری ازآن ها هم به علت شیب محل و شنی بودن خاک ، به اطراف نشت می کند .

* در هر جا که ماشین آلات و منبع های گازوییل دیده می  شود ، ریخت و پاش روغن موتور و سوخت هم به چشم می خورد . 

* آن گونه که از ظاهر تپه ها برمی آید ، هیچ تلاشی نشده است که لطمه ی کم تری به درختان موجود وارد شود ، و تجاوز به محدوده ی فضای سبز بیشتر از حداقل لازم صورت گرفته است . 

* به نظر نمی رسد که بحث مدیریت مصرف انرژی ، در هیچ جا از تاسیسات موجود ( ساختمان های اداری ، کمپ کارگری ، کارگاه های اطراف و داخل برج ... ) مورد نظر قرار گرفته باشد . برای نمونه ، می توان به دیگ بزرگ آب گرم نزدیک کمپ کارگری اشاره کرد که در زمان بازدید ما ، سوراخ بود و آب گرم پرفشار از آن بیرون می زد !

* وضع بهداشتی کمپ کارگری ، اسف بار است : در هر اتاق ، 20-15 نفر به سر می برند ، اتاق ها تهویه ی مناسب ندارند ، گرمایش و سرمایش اتاق ها به هیچ وجه مناسب نیست ، دفع زباله مناسب نیست و در اطراف کمپ زباله های زیادی به چشم می خورد ، حمام ها و توالت های کمپ غیربهداشتی هستند ، کارگران از خدمات مناسب پزشکی برخوردار نیستند . 

و چند نکته در مورد مخاطرات محتمل در آینده :

* قرار است پساب  این مجموعه ی عظیم ، به شبکه ی فاضلاب تهران وصل شود ؛ راه بهتر آن است که این پساب ها در محل تصفیه و بازیافت شود . 

* لازم است صرفه جویی در مصرف انرژی کاملا رعایت شود ( عایق بودن دیوارها و پنجره ها ، استفاده از لامپ های کم مصرف ، جلوگیری از نورپردازی افراطی ، نصب سلول های خورشیدی و در صورت امکان توربین کوچک بادی ... ) .

* صرفه جویی در مصرف آب ( مصارف انسانی ، فضای سبز ) اکیدا رعایت شود .

* جلوگیری از تولید زباله ی زیادی با ممنوع ساختن استفاده از ظرف های یک بارمصرف در رستوران ، تفکیک زباله در محل در تمام بخش های برج ، خودداری از کاغذبازی با به کارگیری خدمات رایانه ای ، و ... . 

* پیش بینی هایی صورت گیرد که بازدیدکنندگان برج ، تاحدامکان توسط وسایل حمل و نقل همگانی به محل بیایند و نه با خودروهای شخصی ( فراهم ساختن اتوبوس های مناسب ، درنظر گرفتن ورودیه ی سنگین برای پارکینگ ها ) .  

* پیش بینی دقیقی برای احداث ایستگاه آتش نشانی و امداد صورت گیرد .

چند پیشنهاد : 

* برنامه های پایش زیست محیطی از سوی سازمان های مردم نهاد ، به صورت منظم اجرا شود .

* در بازسازی فضای سبز اطراف برج ، تاحدامکان ، درختان موجود که کم و بیش کهن شده و با محیط تطبیق یافته اند ، حفظ شوند . 

* روی بدنه ی برج ، پیش بینی محل هایی برای لانه گذاری پرندگان ( کبوتر چاهی ، گنجشک ، کلاغ ، وحتی پرندگان شکاری ) بشود . 

* در محوطه سازی ، و همچنین در معماری داخلی و بیرونی برج، به میراث  فرهنگی ایرانی توجه بیشتری شود.

* به عنوان یک کوه نورد مایل ام پیشنهاد دهم که دست کم بخشی از یک ضلع برج ، به احداث دیواره ی مصنوعی سنگ نوردی اختصاص یابد که این خود می تواند به جاذبه ای برای برج بدل شود و کاربری ورزشی هم برای آن فراهم آورد .

در پایان لازم می دانم به سهم خود ، از دعوت آقای هاشمی مسوول امور محیط زیست برج میلاد سپاسگزاری کنم ؛ نظرخواهی از سازمان های غیردولتی زیست محیطی ، می تواند نشانه ی توجه جدی مدیران این پروژه به امر محیط زیست باشد .

عباس محمدی