دیده بان کوهستان

عکس از میراث خبر

هر روز از گوشه ای از این مملکت ، افاضاتی از بزرگان قوم ، چشم ما را روشن می سازد و گوش مان را  می نوازد ! یک روز کسی می گوید که حفظ محیط زیست و کنترل جمعیت  توطئه ی غربی ها است ، یک روز فلان استاندار می گوید که منطقه ی حفاظت شده سد راه توسعه است ، یک روز رییس سازمان متولی محیط زیست می گوید که سیرک باب آشنایی با حیات وحش را باز می کند ، یک روز فلان مقام می گوید ساخت آزادراه در منطقه ی حفاظت شده ی البرز مرکزی گامی است برای حفظ محیط زیست ... و حالا رییس سازمان میراث فرهنگی می گوید که قلعه ی شوش اثر نفیسی نیست و می تواند به مسافرخانه بدل شود ( همشهری 24/10/86 ).

می دانیم که در بسیاری کشورهای پیشرفته ی جهان ، مکان های تاریخی به رستوران و هتل و مانند آن بدل می شوند یا اداره ی آن ها به بخش خصوصی سپرده می شود ، اما در آن جاها ضوابط محکمی هم بر حفاظت آثار تاریخی حاکم است و سابقه ی چشم گیری در نگهداری و مرمت این گونه آثار دارند . در ایران ، کدام اثر تاریخی به دست بخش خصوصی سپرده شده و نتیجه ی قابل قبولی از این کار دیده شده که قرار است اثر بزرگ – و از قضا ، نفیسی- مانند قلعه ی شوش به این آزمون سپرده شود ؟ نمونه هایی از کاروانسرا و ساباط را در سال های اخیر دیده ایم که به بخش خصوصی سپرده شده و سیم کشی ها و آویختن لوسترهای بی قواره و توالت سازی و نصب تابلو و دستکاری های دیگر ، سخت بر جلوه ی تاریخی آن آسیب رسانده است .

شیپور خصوصی سازی – که در تاثیر واقعی آن بر بهبود وضع همگان شک است – در ایران از سر گشادش نواخته می شود ؛ آن جا که باید جولانگاه سرمایه داران بخش خصوصی باشد  و با سرمایه گذاری آنان به پیش رود ( مانند خودروسازی و راه سازی و بانک داری ... )،  یا در دست دولت است یا با انواع رانت و حمایت تعرفه ای زیر چتر دولت و لابی گران زرنگ است . اما آن جا که حتی در " آزاد " ترین اقتصادها – مثل آمریکا -هم در دست دولت است ( حفاظت منابع طبیعی و آثار تاریخی ملی ) ، به بخش خصوصی کم تجربه و کوته نگر و رانت خوار ایرانی سپرده می شود !

بی کفایتی مسوولان میراث فرهنگی در نگاهبانی از آثار تاریخی کشور، قطعا با تقدیم کردن این آثار به رستوران داران و قهوه چی ها جبران نخواهد شد .