دیده بان کوهستان

واژه‌های « بحرانی » و « وخيم » و مانند اين‌ها براي توضيح وضع زيست‌محيطی ايران بسيار سبك هستند. تمام مشاهدات ما چه در شهرهای بزرگ كه هوای آن‌ها خفقان‌آور است، چه در شهرهای كوچك و روستاها كه چشم‌اندازشان زمين‌های پرزباله است، و يا در كوه‌ها كه از فشار دام و طرح‌های جاده‌سازی و معدن‌كاوی فرسوده شده‌اند، نشان‌گر آن است كه وضع محيط‌های طبيعی و انسانی ما هم‌چنان رو به خراب‌تر شدن ‌است.

اما جالب توجه است كه نه تنها مديران رده اول كشورمان فاجعه را نمی‌بينند، بلكه حتی در سطح جهانی هم رييس پيشين سازمان محيط‌زيست ما به‌عنوان « قهرمان زمين » معرفي شده‌است. يا در آن سوی آب‌ها هم مثل اين‌جا اوضاع شلوغ است، يا آن‌ كه مثل بعضی مسابقه‌های فوتبال، جايزه‌‌ی بهترين بازيكن زمين را به دروازه‌بان تيم شكست‌خورده داده‌اند .كه يعنی تيم ميتوانست بيشتر هم گُل بخورد!

در زير اظهارات يكي از معاونان صادق سازمان حفاظت از محيط‌زيست را در مورد وضع زيست‌محيطی كشور در مدت 25 سال گذشته، و اشاره‌ای به وضع كوهستان زاگرس را می‌بينيد:

همشهری‌ـ چهارشنبه ۱۷ خرداد ۱۳۸۵  

گروه شهري: در سالروز جهاني محيط زيست (پانزدهم خرداد) شنيدن اين نكته از معاون محيط طبيعي سازمان حفاظت محيط زيست كه در 5/2 دهه گذشته همه دولتها بي توجه به محيط زيست بوده اند، شنيدني است. شنيدني تر اين است كه نجفي، كه به واسطه صراحت لهجه و صداقتش از جمله مديران قابل احترام به شمار مي آيد، با وجود سال‌ها مسئوليتش در سازمان حفاظت محيط زيست تأكيد مي كند كه شاخص هاي زيست  محيطي كشور جاي نگراني بسيار دارد. گفته هاي نجفي در حالي بيان مي شود كه طي ساليان گذشته از سوي سازمان فوق الذكر همواره شاهد ارائه گزارش هايي رسمي بوده ايم كه اغراق خوش‌بينانه و افراطي آنها همواره براي دل‌مشغولان محيط زيست در ايران آزارنده بوده است.

معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست در گفت وگو با ايسنا ابتدا اشاره كرده است كه غزال،  قوچ و  ميش و كل و بز از جمله گونه‌هايي هستند كه در حال پژوهش و بررسي‌هاي لازم در خصوص انتقال آنها به زيستگاه‌هاي اصلي هستيم و با اتمام پژوهش ها طرح انتقال اين گونه ها اجرا مي شود.

وي هم‌چنين اشاره كرده است كه فارغ التحصيلان بخش محيط زيست همانند ساير بخش‌ها، مازاد بر نياز بازار هستند و در حال حاضر تنها حدود 10 درصد از آنان جذب بازار كار مي‌شوند و 90 درصد آنان در نوبت براي كسب شغل و ورود به بازار كار هستند.

 وي البته اضافه مي كند در صورتي كه بخش‌هايي همانند كارخانجات و صنايع در زمينه هايي در خصوص هماهنگ كردن فعاليت كارخانه با امور محيط زيست و سامان دادن مباحث زيست محيطي از فارغ التحصيلان رشته هاي محيط زيست استفاده كنند، به طور قطع بخش وسيعي از اين نيروها وارد بازار كار مي شوند.

معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست در خصوص اجراي طرح انتقال گوزن زرد به زيستگاه اصلي خود (منطقه زاگرس) هم اذعان مي كند: توسعه و تكثير گوزن زرد در محيط هاي كنترل شده و برگرداندن آنها به زيستگاه اصلي (جنگل‌هاي دز و كرخه) از جمله برنامه هاي سازمان است.

نجفي در خصوص اجراي اين طرح در خصوص گونه هاي ديگر افزود: چنانچه اطمينان حاصل كنيم كه در جايي گونه اي از بين رفته و مشابه آن در زيستگاه‌هاي حاشيه زندگي مي كند، به طور قطع در خصوص برگرداندن آن به زيستگاه اصلي اقدام مي كنيم.

البته خوب بود آقاي نجفي اشاره مي كرد كه آيا واقعاً در زاگرس هيچ جاي امني كه گوزن زرد بتواند به صورت طبيعي در آن زندگي كند، وجود دارد؟

معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست تصريح كرد: با افزايش كويرها، تخريب و نابودي تالاب ها و جنگل‌ها، آلودگي رو به رشد رودخانه ها،  افت سفره هاي زير زميني روبرو هستيم و شاخص‌هاي زيست محيطي در حال حاضر نگران كننده است و نياز به توجه بيشتردارد. وي با اشاره به اين كه شاخص‌هاي زيست محيطي در دست، فرايند عملكرد دولت‌ها در حدود 5/2 دهه گذشته است، گفت:  اين شاخص‌ها نشان دهنده اين است كه دولت‌هاي گذشته توسعه را ناپايدار و بي توجه به سازگاري با محيط زيست مديريت كرده اند.

به بخش آخر صحبت هاي مهندس نجفي البته بايد تأمل بيشتري داشت.