گهر و محل انباشت زباله
ساعت ۱۱:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۸ امرداد ۱۳۸٧ : توسط : فرشید فاریابی

مدت ها طول کشید تا رسانه ها موفق شدند طبیعت گردی را تبلیغ کنند. غافل از این امر که این تبلیغ طبیعت گردی روزی گریبانگیر طبیعت و رسانه ها و طرفداران محیط زیست خواهد شد. حالا میان این همه تبلیغ برای رفتن و دیدن طبیعت و درک آن و شنیدن صدای آن، ناچاریم از تلخی ها و آلودگی های صوتی و تصویری بنویسیم. همین طور که نگرانیم چرا آدرس جنگل ابر را داده ایم تا چندسال دیگر پشیمان شویم از این افشاگری و تبلیغ رفتن و دیدن و لذت بردن در این منطقه ناب از عکس تزیینی است !!طبیعت. اکنون نوبت دریاچه گهر در لرستان است که باید از تلخی هایشان نوشت تا آنجا که یکی از اعضای جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی معترض شده است که دریاچه گهر مانند کهریزک محل انباشت زباله شده است.

علی جعفرنژاد که با ایسنا صحبت کرده است به مشکلات دیگر در این حوزه هم اشاره دارد و می گوید؛ افراد غیرمتخصص بیشتر برای کسب سود به حوزه طبیعت گردی وارد می شوند و در کمترین زمان می خواهند بیشترین استفاده را داشته باشند.

به اعتقاد این فعال طبیعت گردی سال ها پیش که موضوع بازدید از آثار فرهنگی در کشور به صورت گسترده مطرح شد، تورها خدمات مطلوبی نتوانستند بدهند و مردم ترجیح دادند که خود به سفر بروند. اکنون که مردم به طبیعت گردی رو آورده اند، این معضل بار دیگر تکرار می شود. او وضعیت تورهای طبیعت گردی را مطلوب نمی داند؛ استاندارد صددرصدی برای مناطق طبیعی وجود ندارد، حتی این استاندارد را برای مناطق فرهنگی نداریم؛ اما آژانس ها، استانداردی را برای تورهای طبیعت و تعداد بازدیدکنندگان، متناسب با وضعیت هر منطقه تعیین می کنند. جعفرنژاد معتقد است؛ با توجه به برپایی تورهای طبیعت گردی در دیگر کشورها ، با آژانس های خارجی برگزارکننده این تورها تعامل برقرار می کنیم تا سطح استاندارد آنها را ببینیم و سطح کار خود را ارتقا دهیم و نقاط ضعف را رفع کنیم.

این عضو انجمن حفاظت از محیط زیست کوهستان با یادآوری موافقتنامه بین المللی کاتماندوی نپال در سال 2002 میلادی درباره حفاظت از محیط زیست از جنبه های گردشگری و تورهای طبیعت اظهار کرد؛ در این موافقتنامه، استانداردی برای حفاظت از محیط زیست تدوین شد که کشورهای حاضر در نشست سال 2002 میلادی نپال، این استانداردها را تا حدی رعایت می کنند، البته ما کنترلی روی این موضوع نداریم؛ اما تلاش می کنیم، خود را با این استانداردها تطبیق دهیم.

وی افزود؛ وقتی فردی برای 50 هزار نفر با پست الکترونیکی و پیام کوتاه تور طبیعت تبلیغ می کند، فقط می خواهد برنامه یی را اجرا و سود کسب کند و امکان دارد برنامه کاری خود را در سال آینده تغییر دهد. با توجه به این شرایط، وضعیت گردشگری طبیعت در ایران مطلوب نیست، چون کنترلی روی آن صورت نمی گیرد و محیط زیست، جوامع روستایی و عشایری، تخریب و اوضاع هر روز بدتر می شود.

عضو جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی درباره فعالیت های کمیته ملی طبیعت گردی در این زمینه گفت؛ این کمیته تاکنون کارهای دفتری را انجام داده و در زمینه آموزش و نحوه آموزش تورهای طبیعت، هیچ برنامه یی نداشته است. البته در این میان، مسیرهایی که برای گردشگری تعریف شده اند، به گونه یی نیستند که آژانس ها براساس آنها برنامه تور را بتوانند تنظیم کنند. وی بیان کرد؛ حدود 70 تا 80 درصد این مسیرها برای تورهای طبیعت گردی مناسب نیستند و آژانس ها براساس آن نمی توانند تور راه اندازی کنند. باید برای فعالیت این بخش، تحقیق و مطالعه می کردند. شاید برای افرادی که این مسیرها را نمی شناسند، سفر در این مسیرها جذاب باشد؛ اما برای نمونه، در تهران که ما شناخت کامل از مسیرهای آن داریم، شاید فقط حدود 13 مسیر در تور قابل اجرا باشند. جعفرنژاد افزود؛ این مسیرها معرفی شده اند؛ اما آموزشی داده نشده است که مردم چگونه به طبیعت سفر کنند تا کمترین آسیب به آنها و طبیعت وارد شود. طبیعت کارواش ماشین و تعویض روغنی نیست و تاکنون به مردم آموزشی درباره چگونگی سفر به طبیعت داده نشده است.

به اعتقاد او سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در زمینه آموزش می تواند متولی باشد و رسانه ها این کار را انجام دهند. این سازمان دست کم در سایت های اینترنتی معرفی خدمات خود، این آموزش ها و تذکرها را می تواند ارائه کند. این فعال طبیعت گردی با بیان اینکه افزایش سفر به طبیعت بدون آموزش به تخریب بیشتر محیط زیست منجر می شود، برای نمونه به دریاچه گهر در استان لرستان اشاره و اضافه کرد؛ این دریاچه زمانی مانند بهشت بود؛ اما در سفری که دو هفته پیش به گهر داشتم، این دریاچه مانند کهریزک به محل انباشت زباله ها تبدیل شده بود. یک دهه پیش، شاید 50 نفر هم به این دریاچه سفر نمی کردند؛ ولی دو هفته پیش شاید حدود 300 هزار نفر در گهر حضور داشتند که آموزشی نیز ندیده بودند.

این عضو انجمن حفاظت از محیط زیست کوهستان درباره وضعیت تورهای طبیعت در مناطق حفاظت شده توضیح داد؛ هر آژانسی که به اداره محیط زیست و منابع طبیعی استانی، درخواست بازدید از منطقه یی را نمابر کند، بدون هیچ بررسی روی آژانس، صلاحیت آن برای انجام این کار و تخصص متقاضی، پاسخ مثبت را دریافت می کند. آژانسی که تخصصی کار می کند، می داند در قلب طبیعت چه کار می خواهد انجام دهد ولی آژانس غیرمتخصص فقط به سود خود فکر می کند. ما تقریباً به تعداد زیادی از این مناطق حفاظت شده با فرستادن یک نمابر به اداره منابع طبیعی سفر کرده ایم و در منطقه نیز هیچ کنترلی بر نحوه کار افراد صورت نگرفت.

این عضو جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی درباره وضعیت راهنمایان طبیعت گردی گفت؛ این بخش بدترین معضل در طبیعت گردی است، چون در کشور ما همواره مدرک گرایی مطرح بوده و در سازمان ها نیز این موضوع تشدید شده است و آیین نامه هایی را براساس این شرایط تنظیم کرده اند.