درگذشت علی عزیزی و آلودگی هوا
ساعت ۱٠:۳٧ ‎ب.ظ روز ٩ دی ۱۳۸٧ : توسط : عباس محمدی

زنده یاد علی عزیزی که در روز پنج شنبه 5 دی ماه 1387 درگذشت ، 55 سال داشت . او کوه نورد و اسکی باز بود و هیچ پیشینه ی ناراحتی قلبی و بیماری های دیگر نداشت . او با آن که کوه نوردی شناخته شده و با سابقه بود و در یکی از کارهای بزرگ کوه نوردی ایران ( گشایش « مسیر ایرانی ها » روی دیواره ی علم کوه  در سال های 1361 و 62 ) نقش داشت ، اما در این ورزش زیاده روی هم نداشت و به ویژه در این سال های اخیر فشاری به خود وارد نیاورد . عزیزی ، کار و کسب خوبی داشت و به نظر نمی رسید که مشکل خانوادگی یا چیز دیگری  که استرس خاصی بر او تحمیل کند داشته باشد . ایست قلبی او نه در کوهستان یا در حین فعالیتی غیرعادی بلکه در شهر تهران رخ داد .

درگذشت علی عزیزی ، فقط یک نمونه از صدها مرگی است که مشکل بتوان جز آلودگی دهشتناک هوا ، عامل دیگری را سبب ساز آن دانست .

 

چند هفته است که هوای تهران ، همچون 20-15 سال گذشته ، در روزهای سرد به مرز مرگ آور رسیده و حتی  صدای پیروان  سیاست « بخوابید ، شهر در امن و امان است » ، نیز درآمده است . روزنامه های دولتی و  شهرداری و شورای شهر و نمایندگان مجلس و دادستانی کل کشور و سازمان هواشناسی و سازمان محیط زیست و مسوولان گورستان شهر و ... پیوسته از وخامت اوضاع می گویند ، و البته همه ی این ها با انداختن تقصیرها به گردن دیگران ، منتظرند که شاید بادی بوزد و اوضاع از شرایط « اضطراری » و « هشدار » به درآید .


پانزده سال پیش ، در روز 29 بهمن 1372 ، ده ها پزشک ریه و قلب ، متخصص و کارشناس محیط زیست ، در « بیانیه ی هوای تهران » اعلام کردند که « مدت ها است مساله ی آلودگی هوای تهران و خطراتی که از این جهت متوجه ساکنین این شهر ، خصوصا فرزندان ما می شود ، به انحای مختلف گوشزد شده است ، اما متاسفانه ساده انگاری و مماشات و پرده پوشی ها باعث شده واقعیت خطراتی که زندگی شهروندان ما را تهدید می کند ، نادیده بماند و برخورد جدی و موثری با این شرایط انجام نگیرد » . امروز ، معصومه ابتکار عضو شورای شهر تهران و رییس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست می گوید که اگرچه در سال های 81 تا 85 [سال های عضویت خودش در هیات دولت] روند آلودگی هوای تهران رو به کاهش بوده ، اما از سال 86 به بعد دوباره شاهد افزایش روزهای ناسالم هستیم (1) . جالب توجه است که در آن روزگار« بهتر » ، مطابق آمار مدیر طرح جامع کاهش آلودگی هوای تهران، در سال 84  روزانه 27 تهرانی بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست داده اند و فقط در آبان سال 85  سه هزار و ششصد نفر بر اثر آلودگی هوا مرده اند (2) و مشاور شهردار در امور محیط زیست ، تهران را « شهر خودکشی دسته جمعی » خوانده بود (3) ؛ خدا می داند که در این روزها در شهر چه می گذرد !  

 

در شهری که به دلیل وضع توپوگرافیک ، بنا به گفته ی نویسندگان « بیانیه ی هوای تهران »  در دو سوم روزهای سال با پدیده ی وارونگی هوا روبرو هستیم ، دستگاه های دولتی و نظامی و غیره ، در تمام 15 سال گذشته با شدت هرچه تمام تر به ساخت و ساز در دشت ها و دره های باقی مانده در اطراف شهر و در پادگان ها و جنگل های دست کاشت و بر فراز ارتفاعات ادامه دادند . شهرداری ها پروانه ی ساخت دادند و از این راه بودجه ی خود را تامین کردند تا پیاپی خیابان ها و پیاده روها را زیر و رو کنند یا بزرگ راه بسازند تا تعداد بیشتری خودرو وارد شهر شود ، سازمان محیط زیست به حیات نباتی (!)خود ادامه داد و از جا تکان نخورد ، و عموم شهروندان  « غیور» با هر بدبختی که بود قسط دادند و خودرویی خریدند تا در نبود هیچ نظارت موثر، هر موقع که دل شان خواست آن را به خیابان های دود گرفته بیاورند .

 

این روزها ، جنگی ناجوانمردانه از سوی یکی از قدرتمند ترین ارتش های جهان بر ساکنان نوار غزه در جریان است ؛ پس از چند روز بمباران ، در این منطقه حدود سیصد نفر جان باخته اند . در تهران  اما، بی آن که جنگی باشد ، چندین برابر این رقم جان خود را از دست داده اند . این جا « شهر خودکشی دسته جمعی » نیست ، شهر قتل عام اعلام نشده است .