در تدارک برگزاری مراسم «روز جهانی مبارزه با سدسازی» (14 مارس)
ساعت ۸:٥٥ ‎ب.ظ روز ٥ اسفند ۱۳۸٧ : توسط : عباس محمدی

سدها ، در برابر مردم

 

 

چهارصد سال پیش ، جمعیت سرزمین ایران ِ آن زمان شاید در حدود نیمی از جمعیت امروز ایران ، و فناوری استفاده از آب بسیار ابتدایی تر از امروز بوده است . در آن زمان ، به جز چند « بند » ، سامانه ی کاریز (قنات) ها ، و شبکه ای از نهرهای ساده که آب رودخانه ها و چشمه ها را به کشتزارها و باغ ها می رساند ، هیچ سازه ی دیگری برای مهار آب وجود نداشت . مقدار برداشت محصول از واحد سطح هم بسیار کم تر از امروز بوده است ؛ پس مردم چگونه بدون سدهای غول آسا که مهندسان سد ساز امروزین و حامیان شان ادعا می کنند بدون آن ها زندگی ناممکن است ، به زیست خود ادامه می دادند ؟! حتی ، در قیاسی ملموس تر می توان گفت که ما امروزه ، در حالی که فقط دو برابر سی سال پیش جمعیت داریم ، اما چرا ده برابر آن زمان سد داریم و با این حال هنوز در کشاورزی به شدت وابسته به خارج از کشوریم و در چند قلم کالای پایه مانند گندم ، برنج ، ذرت ، شکر ، و روغن بین سی تا حدود نود درصد به خارج وابسته ایم ؟

بدیهی است که مصرف سرانه ی آب به علت تغییر شیوه ی زندگی و بالا رفتن استانداردهای آن ، نسبت به دوران های گذشته بسیار بیشتر شده ، و به همین دلیل نیاز به مهار آب هم افزایش یافته است . اما ، در ایران ، مطابق آمارهای رسمی ، درحدود نود درصد آب های استحصالی ، در کشاورزی مصرف می شود ( نه در صنعت یا بخش خانگی ) . به این دلیل ، می توان گفت که فقط با اصلاح روش های آبیاری که در ایران با ریخت و پاش وحشتناک انجام می شود ، امکان حذف حتی کامل سدها از سامانه ی آب رسانی کشور وجود دارد . زیرا هم اینک ، سدها با تمام هزینه های گزافی که برای ساخت شان صورت گرفته و با تمام آسیب های جبران ناشدنی که به محیط زیست و میراث فرهنگی کشور وارد کرده اند ، فقط در حدود ده درصد در تامین آب کشاورزی موثراند . این در حالی است که با سرمایه گذاری بسیار ناچیز ( در قیاس با هزینه های سد سازی ) و با آموزش کشاورزان ، می توان به شیوه ای بس پایدارتر بسیار بیش از این ده درصد را تامین کرد .

سد سازی ، پروژه ای است پول ساز ، دهان پرکن ، و متظاهرانه که جان می دهد برای آماردهی دولتیان و برای به جیب زدن میلیاردها تومان پول از سوی پیمانکاران ؛ این است علت ستایش وتقدیس « مهار رودخانه های وحشی » ( بخوان : مرده ساختن رودهای زنده ) از سوی مدیران ارشد کشورها و شرکت های ساختمانی .

مقاله ای از فاطمه ظفرنژاد ( پژوهشگر حوزه ی آب ) را در این ارتباط ، می توانید در اینجا بخوانید .

همچنین ، یادداشت سال گذشته ی ما در این مورد :

  http://mountainwatch.persianblog.ir/post/501