حافظ و کوه نوردی
ساعت ٦:٥٤ ‎ق.ظ روز ۱۸ فروردین ۱۳۸۸ : توسط : عباس محمدی

کوه نوردی ؛ پیش نیازها و خطر، با تفسیر یکی دو بیت از حافظ !

 

کاروان رفت و تو در خواب و بیابان در پیش         کی روی ؟ ره ز که پرسی  ؟ چه کنی ؟ چون باشی ؟

 

در این بیت ، حافظ مهم ترین نکته هایی را که یک ره نورد باید بداند ، گوشزد کرده است . به زبان کوه نوردی ، هر « برنامه » ای را باید صبح زود شروع کرد ( خواب نماند ) ، چرا که فقط در این صورت می توان استفاده ی مناسب را از طول روز برد و مسیر ( بیابان ) پیش روی را درنوردید . عقب ماندن از هیات یا گروه ( کاروان ) ، هم زمینه ساز خطر است و هم پیمودن راه را کسل کننده و دشوار می سازد .

در مصراع دوم ، پیش نیازهای یک عزیمت کوه نوردی فهرست می شود :


١- زمان بندی ( کی روی؟ ) ؛ بدون تعیین تاریخ برنامه ، هیچ سازمان دهی و کاری صورت نمی گیرد . به علاوه ، در هر روز از برنامه نیز ساعت شروع حرکت و زمان بندی استراحت ها ، بسیار اهمیت دارد . 2- به دست آوردن اطلاعات مسیر (ره ز که پرسی؟) ؛ اگر اطلاعات منطقه را نداشته باشیم ، پیمودن مسیر بسیار پرخطر و زمان بر خواهد بود . 3- تعیین هدف برنامه (چه کنی؟) ؛ هنگامی که وارد یک منطقه می شویم باید دقیقا بدانیم چه کاری می خواهیم انجام دهیم . برای مثال ، آیا می خواهیم قله را از مسیر دیواره ای صعود کنیم ، یا از مسیر عادی ؟ آیا می خواهیم مسیر را با یک « حمله » پشت سر گذاریم یا با نصب طناب ثابت ؟ و ... .  4- داشتن توانایی مناسب (چون باشی؟) ؛ بدون کسب آمادگی های لازم و بدون داشتن تمرین ، پا گذاردن به کوه – به ویژه برای کار جدی کوه نوردی – خطرناک و حتی مرگ آور خواهد بود .

در همین غزل ، حافظ با وجود تذکار آن چه که عقلانی است ، یادآوری یک نکته ی مهم را نیز فراموش نمی کند : در پیمودن مسیرهای دشوار ( مانند « ره منزل لیلی » که مسیری ناشناخته است ) به هر حال باید تن به خطر هم داد و « جنون » انجام کار را داشت : در ره منزل لیلی که خطرها ست در او / شرط اول قدم آن است که مجنون باشی .

در چگونگی گام برداری نیز حافظ در چند جا ، یک اصل اساسی را گوشزد می کند؛ این که نباید شتاب کرد :  تیز می روی جانا ترسمت فرو مانی .  یا :  بیفتد آن که در این راه با شتاب رود .