کوه ها هم‌چنان آماج ساخت و ساز
ساعت ۸:۱٧ ‎ق.ظ روز ٩ امرداد ۱۳۸٥ : توسط : عباس محمدی

در کارت دعوت نشست پیش کسوتان کوه نوردی که توسط فدراسیون کوه نوردی برگزار شد، دو عکس چاپ شده بود که گویای اثرات تخریبی جاده سازی و پناهگاه سازی در کوهستان است : در عکس دماوند ( این نماد سرزمین ما ) خط جاده ای که به طرف گوسفند سرای احسان ( یا معدن جدید قرقه ؟ ) می رود ، سخت به منظر این کوه باشکوه آسیب رسانده است. در عکس دیگر که مربوط است به قرارگاه کوه نوردی ونداربن ( واقع در منطقه ی علم کوه که قلب کوه نوردی فنی ایران است) ، ساختمان بزرگ و ناهماهنگ با محیط  و جاده ی عریض منطقه توی ذوق می زند. به راستی آیا این ها نشانه های کوه نوردی است؟!

 

                                

 

در روزنامه ی اعتماد ملی  7 مرداد– صفحه ی محیط زیست ، مي‌توانيد  گزارشی را از یکی دیگر از تجاوزها به کوهستان بخوانید:

 

تكرار فاجعه لويزان در سرخه‌حصار تهران و پارك جنگلي چغاسبز ايلام

70 هكتار از پارك جنگلي چغاسبز در آستانه تخريب قرار گرفت

جامعه جنگلبانی ايران با اعلام هشدار نسبت به تخريب پارك جنگلی چغاسبز در استان ايلام، از قطع قريب الوقوع بيش از 18 هزار اصله درخت بلوط زاگرس و نابودی 70 هكتار از اراضی جنگلی اين پارك خبر داد.

جامعه جنگلبانی ايران اين بار نيز از اجرای قريب‌الوقوع طرحی خبر می‌دهد كه بي‌شباهت به پروژه بزرگراه زين‌الدين و تخريب پارك جنگلی لويزان نيست. پارك جنگلی چغاسبز ايلام يكی از نادر پارك‌های جنگلی طبيعی كشور در منطقه زاگرس است كه 4170 هكتار وسعت دارد اما با اجرای پروژه جاده كمربندی شهر ايلام كه بدون مطالعه و ارزيابي زيست‌محيطی طراحی شده بزودی 70 هكتار از اراضی جنگلی اين پارك جنگلی طبيعی نابود می‌شود. با اجرای اين پروژه 18 هزار اصله درخت بلوط جنگلی قطع و حدود 8600 اصله درخت دست كاشت ديگر در محدوده پارك از ميان برداشته خواهد شد و علاوه برآن حدود 50 هزار اصله درخت و درختچه ديگر از ساير گونه‌های جنگلی نابود خواهند شد. جامعه جنگلبانی ايران با اشاره به غيرقانونی بودن واگذاری عرصه‌های جنگلي و قطع درختان پارك‌های جنگلی از مسوولان كشور و سازمان جنگل‌ها درخواست كرده تا موجبات تغيير مسير اين جاده به بيرون از پارك جنگلی چغاسبز را فراهم كنند و براي يكبار هم كه شده به پيشنهادات خيرخواهانه و مفيد كارشناسان منابع طبيعی محيط زيست توجه نشان دهند.                          

اين تشكل تخصصي و غير دولتي در حوزه منابع طبيعي كه رياست آن را كاظم نصرتي معاون سابق جنگل‌هاي شمال سازمان جنگل‌ها برعهده دارد در گزارش خود به اعتماد ملي مي‌افزايد: در آستانه هفته منابع طبيعي سال گذشته هم ديديم، خوانديم و شنيديم كه در كلان شهر تهران در ايام تعطيل و شبانه با برنامه‌اي از پيش تعيين شده پارك جنگلي لويزان به وسيله نهادهاي رسمي و براي توسعه شهري مورد تخريب قرار گرفت و درختان سي‌چهل ساله ريشه كن شدند و نوشتيم كه براي قرباني شدن اين درختان مقامي، مسوولي يا نهادي براساس ماده‌اي و تبصره‌اي مجوز صادر مي‌كند و سپس با ماشين‌آلات سنگين از ريشه درمي‌آورند تا ديگر جستي و پاچوشي سربرنياورد و مدعي حضور خود در اين عرصه نشود و نوشتيم تا زماني كه مدعي فضاي سبز تهران يكي از كاركردهاي مهم و اصلي فضاي سبز را ذخيره زمين براي توسعه آتي شهر بدانند هيچ فضاي سبزي حتي تك درخت هم در كشور امنيت نخواهد داشت و هرجا منابع و نياز ايجاب كند از بن درمي‌آوريم (تمام جنگلكاري‌هاي اطراف تهران در آينده قطع و تبديل خواهند شد) و باز نوشتيم كه از اوايل دهه چهل تا اوايل دهه هفتاد حداقل 12 پارك جنگلي متوسط و بزرگ به مساحت 6863 هكتار توسط سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور به طور عالمانه و آگاهانه در نقاط مهم و استراتژيك شهر تهران از نظر تفريح و تفرج و اثرگذاري برفضاي سبز شهر تهران با دورانديشي هرچه تمامتر ايجاد شده است و نام پارك جنگلي برآن نهادند تا براساس قانون حفاظت و بهره‌برداري جنگل‌ها و مراتع كشور و همين‌طور مصوبه شوراي انقلاب به هيچ‌وجه مالكيت آن قابل واگذاري و خريد و فروش و عوض و معوض نباشد و تحت نظارت سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور اداره شود و هيچ كس نتواند درختان آن را قطع نمايد ليكن خود ديديد و شنيديد كه به ناگاه چندهزار درخت سي‌چهل ساله در پارك جنگلي لويزان قرباني ساخت و سازهاي با برنامه و بي‌برنامه‌اي شدند كه در طول چند دهه اخير بر سر راه بزرگراه از پيش طراحي شده سبز شده و مانع عبور بزرگراه از مسير اصلي خود شده‌اند و طبيعي است كه ساده‌ترين راه براي دست‌اندركاران قرباني كردن پارك است. اميدواريم دستگاه قضايي كشور به زودي تكليف اين تخريب را برابر قانون حفاظت و بهره‌برداري جنگل‌ها و مراتع و مصوبه شوراي انقلاب به صورتي روشن كند كه ديگر چنين مواردي تكرار نشود و حتي ديگر مسوولان هم به خود اجازه ندهند كه قتل درختان را چيزي عادي بنامند.

سرخه حصار هم تخريب شد

متاسفانه آنچه كه در پارك سرخه حصار آرام و بي‌سروصدا اتفاق افتاده و كماكان ادامه مي‌يابد تخريب گسترده‌تر و خاموش است كه كمتر كسي آن را نوشته و گفته است. تنها كساني كه پارك ايجاد نموده و زحمت‌كاشت و نگهداري درختان را به عهده داشته‌اند يا مردمي كه پارك را محلي براي تفريح و تفرج ديده و بهره‌برده‌اند شاهد كاهش سطح و قطعه قطعه شدن اين پارك هستند.

پارك جنگلي سرخه حصار به مساحت 650 هكتار از سال 1342 در شرق تهران و ورودي جاده دماوند به تهران احداث گرديد به طوري كه در دو دهه اخير جزو پارك‌هاي تفريحي و تفرجي براي مردم شرق شهر تهران درآمده و مورد استفاده و اقبال عمومي قرار گرفته است و هرچند كه هر ازگاهي مورد آتش سوزي يا تخريب بطئي قرار مي‌گيرد ليكن تخريب وسيع آن در اجراي توسعه شهري است تا جايي كه مساحت آن به كمتر از چهارصد هكتار تقليل پيدا نموده و همان بلاي پارك لويزان به صورت خاموش و وسيع تر برسراين پارك هم آمده است و شاهدان عيني مي‌گويند كه در آنجا هم وقتي نتوانستند اراضي مردم و نهادها را تملك كنند ساده‌ترين راه عبور كانال و بزرگراه را از داخل پارك ديدند و خود هرچه خواستند كردند و در مراحلي حداقل 10 هزار اصله درخت (بيش از 20 هكتار) را قطع كردند و اخيرا هم در مناطقي از پارك رنگ ريختند تا حداقل 6 تا 7 هزار اصله درخت ديگر را قطع نمايندكه خود فاجعه زيست محيطي بزرگ است و دامنه اين تخريب‌ها به پارك‌هاي ديگر مانند پارك جنگلي چيتگر هم كشيده شده و ادامه دارد و مي‌رود تا آرام آرام از پارك‌هاي جنگلي شهر تهران جز پوسته‌اي يا كله‌اي كوچك و غير قابل استفاده باقي نماند. لذا ما علي‌رغم اينكه به توسعه شهر و حل مشكلات اقتصادي و اجتماعي آن معتقديم و علاقه‌منديم مديريت شهري با همكاري آحاد مردم به موفقيت دست يابد و آماده هرگونه همكاري با آنها هستيم ليكن اينگونه برخورد با پارك‌هاي جنگلي و درختان را درست نمي‌دانيم و معتقديم اينگونه اقدامات و تصميمات حرمت و حريم درختان و ارزش و اهميت فضاي سبز را شكسته و امنيت آنان را در جاي جاي كشور خدشه‌دار نموده است و سوال اينجاست كه چگونه در طول دو دهه اخير حدود 250 هكتار از مساحت فقط يك پارك كاهش يافته و اين كاهش كماكان ادامه دارد و به پارك‌هاي ديگر هم سرايت مي‌نمايد تا جايي كه در پارك جنگلي چغاسبز در ايلام هم فاجعه در حال تكرار است. ‌

اين پارك از افتخارات استان و شهر ايلام است و خود مي‌تواند يكي از محورهاي توسعه استان در جذب توريسم و اكوتوريسم باشد و ارزش‌هاي زيست محيطي خود هم براي منطقه حفظ نمايد. حال چگونه پروژه جاده كمربندي شهر ايلام بدون مطالعه و ارزيابي زيست محيطي مطالعه و طراحي شده. چرا علي‌رغم اينكه در پروژه‌هاي سوم و چهارم توسعه، مطالعه و طراحي پروژه‌‌هاي عمراني را ملزم به مطالعات زيست محيطي نموده است، ولي پروژه كمربندي شهر ايلام فاقد اين مطالعه است و امروز مي‌خواهند به هر صورت ممكن سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخيزداري را مجبور به صدور مجوز نمايند. اين رسم كجاي دنياست كه هر كس كار خود را مي‌خواهد، به صورت ميان بر و آسان پيش ببرد و در پروژه‌هاي عمراني اين چنين ارزش زمين منابع ملي، جنگلي، مرتع و ارزش‌هاي زيست محيطي و اقتصادي آن به حساب نيايد و بستر حيات انسان‌ها را بي‌محابا به دست ماشين‌آلات سنگيني سپرده و مظلومانه قرباني نمايند.

 

لذا اين جامعه پيشنهاد مي‌نمايد مديران سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخيزداري كشور ضمن مطالعه و ارائه راه‌كارهاي علمي و منطقي در جهت حفظ اكوسيستم‌هاي طبيعي، جنگل‌كاري‌ها دست كاشت اطراف شهرها و همين‌طور حفظ مراتع كشور در مقابل سودجويي و بهره‌كشي ديگر دستگاه‌ها تا حد استعفا و بركناري مقاومت نموده و آخرت خويش را به دنياي ديگران نفروشند، چون منابع طبيعي جزو انفال كشور اسلامي است و بايستي از آن حفاظت كرد.