کوه ها ، پناهگاه حیات وحش
ساعت ٥:٥٥ ‎ق.ظ روز ٢٢ امرداد ۱۳۸٥ : توسط : عباس محمدی

کوه‌ها گذشته از آن که زیستگاه گونه‌های " اندمیک" (بومی) هستند ، گاه‌-‌به ویژه در شرایط تخریب زیستگاه‌های جلگه‌ای – به پناهگاه گونه‌هایی که در مناطق دیگر می‌زیند نیز بدل می‌شوند. یا برای گونه‌هایی که در محدوده‌های ارتفاعی پردامنه به‌سر می‌برند،  آخرین"جزیره"‌ی زیستی می‌شوند. این کارکرد کوه‌ها به آن‌ها اهمیت دوچندانی از نظر حفظ تنوع زیستی و بقای گونه‌های در خطر انقراض می‌بخشد.

به خبر زیر توجه کنید که یک نمونه از این واقعیت است که بالا‌ترین بخش‌های کوه ، جان‌پناه حیوانی کم‌یاب است  :

يك ماده خرس قهوه‌اي به ارتفاعات گيلان هدايت شد

  

كارشناسان محيط زيست گيلان يك قلاده ماده خرس قهوه‌اي را كه به نقاط كم‌ارتفاع رودسر آمده بود، به همراه سه توله‌اش به مناطق مرتفع‌تر هدايت كردند. 

 

 خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ علي شاكر

يك قلاده ماده خرس قهوه‌اي به همراه سه توله خود در منطقه پايين‌مرسه "واجارگاه" از توابع شهرستان رودسر مشاهده شد و كارشناسان محيط زيست گيلان با انجام برخي اقدامات او را به مناطق مرتفع‌تر هدايت كردند.

كارشناسان اداره‌كل محيط زيست استان گيلان، به همراه معاون حيات‌وحش اين اداره پس از شنيدن خبر ديده شدن اين حيوان، براي مدت 12 روز در منطقه چادر برپا كردند تا اين خرس با ديدن پايگاه آنها به مناطق مرتفع‌تر برود.

 سعيد فرجپور، مدير روابط عمومي اداره‌كل محيط زيست استان گيلان به خبرگزاري ميراث فرهنگي گفت:«خرس قهوه‌اي يكي از بزرگترين گوشتخواران گيلان است كه گوشي كوچك و دمي گرد دارد و و در جنگل‌‌هاي انبوه شرق سياهكل و تالش زندگي مي‌كند. اين حيوان تابستان‌ها به مناطق كوهستاني مي‌رود و زمستان‌ها به جنگل‌هاي حاشيه جنوبي درياي خزر برمي‌گردد.»

 وي در رابطه با رفتارهاي اين حيوان افزود:«خرس قهوه‌اي معمولا عادت به حمله به انسان ندارد، اما گاهي به دام‌هاي كشاورزان حمله كرده است. آخرين خرس كشته شده در استان گيلان هم مربوط به سه سال پيش در منطقه فومن است كه اهالي محلي آن را كشتند.»

خرس‌هاي قهوه‌اي به‌دليل استفاده از منابع غذايي متنوع، زندگي در مناطق صعب‌العبور كوهستاني و جنگلي، شبگرد بودن و نداشتن دشمن طبيعي از جمعيت نسبتا خوبي برخوردارند، اما در سال‌هاي اخير به علت حضور انسان، دام و متعاقبا سگ‌هاي گله در مراتع و جنگل‌هاي مرتفع كه جزئي از زيستگاه خرس قهوه‌اي به حساب مي‌آيد، اين مناطق بسيار محدود شده است كه اين مساله عمده‌ترين مشكل خرس قهوه‌اي در ايران است.

شكار بي‌رويه خرس قهوه‌اي ايراني به‌وسيله شكارچيان غير مجاز و همچنين مسموم شدن اين حيوان به علت استفاده از گوشت‌هاي سمي و آلوده (كه براي از بين بردن گرگ توسط دامداران به كار مي‌رود) از ديگر عومل تهديدكننده نسل خرس‌هاي قهوه‌اي ايراني است.

 زيستگاه‌هاي اين پستاندار شامل مناطق جنگلي خزري، جنگل‌هاي ارسباران و زاگرس، علفزارهاي مرتفع كوهستاني نزديك جنگل و دره‌هاي پايين دست جنگل است.

 پراكنش خرس قهوه‌اي در ايران از شمال خراسان تا استان‌هاي گلستان، سمنان، مازندران، تهران، گيلان، قزوين، زنجان و آذربايجان و از سوي ديگر از آذربايجان تا استان هاي كردستان، لرستان، كرمانشاه، چهارمحال و بختياري، خوزستان و فارس گزارش شده است.