درباره ي هتل دماوند
ساعت ٦:٢٢ ‎ق.ظ روز ٢۸ امرداد ۱۳۸٥ : توسط : عباس محمدی

در مقاله‌ي زير،به نكته‌هاي خوبي در زمينه‌ي تأثير منفي هتل در دست ساخت دماوند بر منظر «اثر‌طبيعي ملي» دماوند، و مشكلات زيست‌محيطي ناشي از اين ساخت‌وساز اشاره شده است. اما اين‌كه به علت وضعيت توپوگرافيك و آب و هواي ناپايدار...«اين پروژه نه تا پايان امسال و نه هرگز، به بهره‌‌برداري نمي‌رسد» ادعايي دقيق و محكم به نظر نمي‌رسد. در واقع، امروزه با امكانات فني موجود، در عمل مي‌توان هر بنايي(حتي  عظيم‌تر از عجايب هفت‌گانه! )را ساخت. اما مهم اين‌است كه آن بنا تا چه حد مفيد و ارزشمند باشد، و ببينيم كه اثري ماندگار خواهد بود، يا مخدوش كننده‌ي ميراث‌هاي كهن؟

 

روزنامه‌ی سرمايه - ۲۵/۵/۱۳۸۵

به بهانه‌ی سقوط بالگرد تحت اجاره‌ي فدراسيون كوه‌نوردي

شكايتي نداريم

روايت ديگر

سعيد راعي    

پيش پرده :حقي كه ما داريم

روز(شنبه 21 مرداد ماه ) در رسانه‌ها ذكر شد كه «پس از اين هر ايراني مي‌تواند از مسببان تخريب آثار فرهنگي و ملي شكايت كند. اين در حالي است كه تا پيش از اين بر اساس تفسير رايج از ماده‌ی‌560 قانون مجازات اسلامي دادگاه و مراجع قضايي، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور را تنها مرجع قانوني براي شكايت از معترضان به ميراث فرهنگي مي‌دانستند و قاضي يا بازپرسي كه خلاف اين رويه عمل مي‌كرد، متهم به بي اطلاعي از قانون مي‌شد، اما به دنبال پرونده‌ي مترو و چهارباغ اصفهان و طرح شكايت از سوي افراد يا نهادي غير از سازمان ميراث فرهنگي درخصوص تخريب و عدم حفاظت از آثار تاريخي، اداره‌ی كل حقوقي و اسناد و مترجمان قوه‌ي قضاييه طي يك نظر مشورتي اعلام كرده است كه هر يك از افراد ملت مي‌توانند از نهادها يا افرادي كه باعث تزلزل بنيان آثار فرهنگي و تاريخي و طبيعي شوند، دادخواهي كنند.»

پرده اول : يك خبر خوب

هتل كوهستاني دماوند امسال در ارتفاع 4200 مسير جنوبي كوه دماوند افتتاح مي‌شود. ساخت اين هتل، كه 50 متر بالاتر از جان پناه مسير جنوبي (موسوم به بارگاه سوم) قله‌ی دماوند قرار دارد، با مخالفت‌هاي بسياري از سوي كوه‌نوردان و سازمان‌هاي غيردولتي حافظ _محيط زيست روبه‌رو شده است.

ميرآقايي فعال، رييس كميته‌ي پناهگاه‌هاي فدراسيون كوه‌نوردي، در اين باره به خبرگزاري ميراث فرهنگي مي‌گويد: « ‌اين هتل كوهستاني داراي امكاناتي از جمله سوئيت، خوابگاه عمومي، رستوران و سرايداري است و در مساحتي با 427 مترمربع زيربنا و سه‌طبقه ساخته مي‌شود. هزينه‌ی اين پروژه از سوي شركت تجهيز سازمان تربيت‌بدني تامين شده است

وي همچنين توضيح داده كه « نقشه‌برداري اين هتل كوهستاني از سال 1383 شروع و از اواخر سال گذشته كار ساخت آن آغاز شده است. پيش بيني اين است كه حدود 263 تن شن و ماسه، 100 تن سيمان و35 تن آهن‌آلات در اين ساختمان به‌كار گرفته شود .»

رييس كميته‌ي پناهگاه‌هاي فدراسيون كوه‌نوردي به جاده‌ي مالرويي هم اشاره كرده است كه براي جابه‌جايي اين مصالح كشيده شده است و حدود هفت كيلومتر طول دارد. البته او گفته كه «جاده‌اي هم كه براي انتقال بار گشوده شده، به‌منظور جلوگيري از تخريب محيط كوهستان، پس از پايان پروژه بسته خواهد شد.»

پرده دوم :مخالفت‌ها

روز پنج‌شنبه 19 مرداد ماه (هفته‌ی گذشته) در صفحه‌ی آخر روزنامه‌ی ما (سرمايه) گزارشي از صعود به قله‌ی دماوند از مسير جنوبي منتشر شد. در اين گزارش تاكيد شده است كه « اين روزها در مجاورت بارگاه سوم، قرار است يك هتل ساخته شود. برنامه‌ی ساخت اين هتل كوهستاني كه به تقليد از هتل‌هايي چون هتل كوه «مونبلان»‌در فرانسه طرح‌ريزي شده است، مساحتي حدود 430 متر را اشغال مي‌كند. اگر از تخريب زيست‌محيطي هنگام ساخت و بهره‌برداري اين هتل و بحث فاضلاب آن چشم‌پوشي كنيم، مي‌توان از بانيان اين طرح به ظاهر خوب، اين سوال را پرسيد كه آيا با وضعيت جوي [و توپوگرافيك] دماوند آشنايي دارند و مي‌دانند كه ساخت چنين سازه‌هايي در آن ارتفاع چه مشكلاتي دارد و چه برنامه‌اي را مي‌طلبد. آيا مي‌دانند كه يك كارگر ساختماني توان كار سنگين در آن ارتفاع را نخواهد داشت و آيا پروژه‌ی نيمه‌تمام پناهگاه توچال كه روي قله‌ی توچال به ارتفاع سه هزار و963 (كه حدود200 متر از محل اين هتل پايين‌تر است) را از ياد برده‌اند. اگرچه رييس كميته‌ی پناهگاه‌هاي فدراسيون كوه‌نوردي با قطعيت نويد بهره‌برداري از هتل دماوند را تا پايان سال‌جاري داده است، اما مي‌توان اطمينان داشت كه با امكانات موجود اين پروژه نه تا پايان امسال و نه هرگز، به بهره‌برداري نمي‌رسد. در نهايت تنها يك مساحت حدود 430 متري تخريب خواهد شد و به نماي مملو از زباله‌ی بارگاه سوم، نخاله‌هاي ساختماني نيز اضافه مي‌شود.» عباس محمدي، مدير ديده‌بان كوهستان انجمن كوهنوردان ايران نيز در مخالفت با ساخت چنين هتلي به خبرگزاري ميراث فرهنگي مي‌گويد: «ساخت اين هتل صددرصد اشتباه بوده و باعث دور ريختن سرمايهء كشور مي‌شود. ساخت جاده‌اي كه تا بارگاه سوم امتداد مي‌يابد، به چند سال قبل باز مي‌گردد و تاكنون تخريب‌هاي قابل توجه زيست محيطي را هم به دنبال داشته است. علاوه بر آن تاسيساتي كه به آن ارتفاع برده شده و فاضلاب اين ساختمان خود عاملي مهمي  براي نابودي محيط كوهستان خواهد بود

به اين مخالفت‌ها، تلاش دوست‌داران كوهنوردي و طبيعت  كه طي سه سال اخير براي ثبت روز ملي دماوند و ثبت كوه دماوند به عنوان يك ميراث ملي و طبيعي صورت گرفته است را نيز اضافه كنيد.  چون به صورت رسمي‌يا غيررسمي مخالفت‌هاي اين دسته از افراد و گروه‌ها با ساخت هتل كوهستاني دماوند به گوش مي‌رسد.

پردهء سوم :يك حادثه ناگوار

روز جمعه ساعت 17، هنگام بازگشت از قله‌ی توچال، تلفن همراه يكي از دوستان زنگ مي‌خورد و فردي كه پشت خط است، خبر درگذشت حامد گلكار يكي از اعضاي فدراسيون كوه‌نوردي را مي‌دهد. اطلاعات ناقص است. پی‌گير مي‌شويم و خبر را تاييد مي‌كنند.

اخبار را از خبرگزاري‌ها پيگيري مي‌كنم. ماجرا اين است: «در حادثه‌ی سقوط يك فروند بالگرد غيرنظامي كه ساعت شش‌ بامداد روز جمعه‌ي 20 مرداد ماه در منطقه‌ي پلور (پل لاسم ) رخ داد، شش سرنشين اين بالگرد كشته شدند. خلبان پيرايي نژاد، كمك خلبان نعيمي، مهندس پرواز علي بخشنده، رحيم ظريف و‌هاشم نژاد از گروه پرواز و حامد گلكار از فدراسيون كوه‌نوري جان باختگان اين حادثه هستند.»حدس مي‌زنم كه بالگرد در آن منطقه چه مي‌كرده. حتماْ تجهيزات و مصالح ساخت هتل كوهستاني را به بارگاه سوم حمل مي‌كرده است. « اين بالگرد در اجاره‌ی فدراسيون كوهنوردي جمهوري اسلامي بوده است و در جريان عملياتي براي حمل تجهيزات، نيرو و آهن‌آلات به بارگاه سوم قله‌ی دماوند در مسير جنوبي به علت انحراف از مسير و برخورد به كوه سقوط كرده است. بالگرد حادثه ديده از نوع «كاموف» و متعلق به شركت «تارا» بوده كه ارزش ريالي آن بيش از پنج ميليارد تومان بوده است.نكتهء جالب در خبرها و گزارش‌هاي مربوط به اين حادثهء ناگوار اظهارت فدراسيون كوه‌نوردي است. اين فدراسيون تاكيد كرده است كه «در اين حادثه مقصر نيستند و بالگرد هم متعلق به فدراسيون نبوده است».

پرده آخر : شكايتي نداريم

قبل از هر چيز بايد به رييس كميته‌ی پناهگاه‌هاي فدراسيون كوه‌نوردي جمهوري اسلامي ايران تسليت گفت، البته نه براي از دست دادن دوست و همكارش حامد گلكار، بلكه براي طرح فاجعه باري كه پي ريخته تا بخشي از محيط زيست و ميراث ملي ما ايرانيان را تخريب كند و باز براي سخناني كه ذكر كرده و ريشه در واقعيت ندارد.

اول اين‌كه وي تاكيد كرده بود ساخت هتل كوهستاني دماوند را « از اواخر سال گذشته آغاز كرده است» اين در حالي است كه تمامي كوه‌نوردان به خوبي واقف هستند كه تنها در ماه‌هاي خرداد، تير، مرداد و شهريور امكان فعاليت ساختماني در آن منطقه و آن ارتفاع وجود دارد و غير از اين ماه‌ها به دليل وضعيت آب و هوايي ناپايدار و غير قابل پيش‌بيني هرگز نمي‌توان در منطقه فعاليت كرد و نه تنها هيچ گروهي براي ساخت هتل در ماه‌هاي آخر سال گذشته 1384) در بارگاه سوم حضور نداشته، كه حتي در اوايل سال جاري نيز هيچ فعاليت ساختماني در آن ارتفاع صورت نگرفته است. حال با اين شرايط، كدام عقل سليم است كه باور كند مي‌توان يك «هتل كوهستاني داراي امكاناتي از جمله سوئيت، خوابگاه عمومي، رستوران و سرايداري را در مساحتي با 427 مترمربع زيربنا و سه‌طبقه» طي چهار ماه ساخت. زيرا بر اساس  سخنان ميرآقايي فعال، « هتل كوهستاني دماوند امسال افتتاح مي‌شود.» در صورتي كه اگر به محل هتل سري زده باشيد، حتماْ خواهيد ديد كه اين سازه هنوز پي‌ريزي هم نشده است و قطعاْ از مهر ماه نيزهيچ كار ساختماني در آن محل امكان ندارد. به اين مسايل، دشواري كار در ارتفاع و شيب حدود 30 تا 40 درجه را نيز اضافه كنيد.

اجازه دهيد دوباره تكرار كنيم كه « اگر از تخريب زيست‌محيطي هنگام ساخت و بهره‌برداري اين هتل و بحث فاضلاب آن چشم‌پوشي كنيم، مي‌توان از بانيان اين طرح به ظاهر خوب، اين سوال را پرسيد كه آيا با وضعيت جوي [و توپوگرافيك] دماوند آشنايي دارند و مي‌دانند كه ساخت چنين سازه‌هايي در آن ارتفاع چه مشكلاتي دارد و چه برنامه‌اي را مي‌طلبد. آيا مي‌دانند كه يك كارگر ساختماني توان كار سنگين در آن ارتفاع را نخواهد داشت و آيا پروژه‌ی نيمه‌تمام پناهگاه توچال كه روي قله توچال به ارتفاع 963ر3 متر (كه حدود200 متر از محل اين هتل پايين‌تر است) را از ياد برده‌اند

و باز تاكيد كنيم كه «اگرچه رييس كميته‌ی پناهگاه‌هاي فدراسيون كوه‌نوردي با قطعيت نويد بهره‌برداري از هتل دماوند را تا پايان سال‌جاري داده است، اما مي‌توان اطمينان داشت كه با امكانات موجود اين پروژه نه تا پايان امسال و نه هرگز، به بهره‌برداري نمي‌رسد. در نهايت تنها يك مساحت حدود 430 متري تخريب خواهد شد و به نماي مملو از زباله بارگاه سوم، نخاله‌هاي ساختماني نيز اضافه مي‌شود.» و البته در كنار تمام اين‌ها، درگذشت شش انسان و در بين آن‌ها، حامد گلكار.اگر چه اداره‌ی كل حقوقي و اسناد و مترجمان قوه‌ی قضاييه طي يك نظر مشورتي اعلام كرده است كه هر يك از افراد ملت مي‌توانند از نهادها يا افرادي كه باعث تزلزل بنيان آثار فرهنگي و تاريخي و طبيعي شوند، دادخواهي كنند; اما ما شكايتي نداريم و البته سكوت مي‌كنيم.