دیده بان کوهستان

در پی شکل گیری پژوهشکده ی دماوند شناسی و نشست های دیگر، شماری از سازمان های دولتی و  غیردولتی تصمیم به برگزاری همایش ملی دماوند کوه در تیر ماه 1391 و در نزدیکی "روز ملی دماوند" گرفته اند. از همه ی پژوهشگران و دوستان کوه نورد و طبیعت دوست درخواست داریم با تهیه ی مقاله برای این همایش، بر غنای آن بیفزایند.

انجمن دوستداران دماوند و انجمن کوه نوردان ایران، در نیمه ی نخست تیر ماه سال 1391 (پیش از "روز ملی دماوند") همایشی علمی- پژوهشی با عنوان "دماوند کوه؛ گذشته، حال، آینده" برگزار خواهند کرد. همایش شامل این محورها خواهد بود: محیط زیست، منابع طبیعی، زمین شناسی، مردم شناسی، کوه نوردی و گردشگری، فیلم و عکس، و... .

پژوهشگران را به تهیه ی مقاله و فیلم و عکس در این زمینه دعوت می کنیم. اطلاعات بیشتر، بعدا به آگاهی می رسد.

مدتی قبل، از طریق Google Earth گشتی در اطراف دماوندکوه می‌زدم و عکس‌های قدیمی‌تر را با عکس‌های جدید  مقایسه می‌کردم...با علم به این موضوع که کوهنوردی ناسازگار ما و مدیریت ناصحیح و ناهمگام مسوولین با محیط زیست آسیب‌پذیرش چه‌ها که نکرده است؛ با این حال تصاویر جبهه جنوبی برایم تأسف‌بار بود. 

در تابستان گذشته، موضوع نصب راه بند در مسیر جنوبی دماوند توسط شورای شهر رینه و گرفتن ورودیه، یک بار دیگر موضوع جر و بحث شد. شماری از کوه نوردان و همچنین فدراسیون کوه نوردی با این کار شورای رینه مخالفت کردند؛ عده ای هم با آن موافق بودند. در یادداشت زیر تلاش شده است نگاهی دیگر به قضیه داشته باشیم.

عباس محمدی- دماوند کوه

چه شخصی یا اشخاصی حق دارند در مورد دخل و تصرف در دامنه های کوه دماوند و اقدام هایی مانند معدن کاوی، ساخت پناهگاه، راه سازی ( برای خودرو یا پیاده راه )، بهره برداری از مراتع و گرفتن ورودیه اقدام کنند؟ در این زمینه بد نیست ببینیم که محدودۀ دماوند چه کاربری هایی دارد و مشمول چه قانون ها و مصوبه هایی می شود:

عباس محمدی- سبز پرس

از سال 1384 جمعی از کوه نوردان و طبیعت دوستان که عضو یا همکار انجمن کوه نوردان ایران و شماری از سمن های دیگر بودند، با اجرای طرح هایی مانند "نگاهبانی دماوند" و برگزاری مراسم "روز ملی دماوند"، و با پی گیری مشکلات زیست محیطی دماوند کوشیده اند تا  این کوه سرفراز را از گزند آسیب ها و آلودگی ها دور نگاه دارند. از سال 1389 با شکل گیری "انجمن دوستداران دماوند" از میان کوه نوردانی که در چند سال گذشته حول این برنامه ها با هم آشنا شده بودند، برنامه های حفاظت دماوند صورتی جدی تر گرفت. از آذر ماه 89 در جریان نشست های مقدماتی برنامه های روز جهانی کوهستان (20 آذر/ 11 دسامبر) فکر سازمان دهی یک مرکز برای گردآوری اطلاعات زیست محیطی، جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی حوزه ی دماوند و همچنین برای انجام کارهای پژوهشی با هدف معرفی و حفظ محیط زیست دماوند، شکل گرفت.

در پی هفت سال برگزاری برنامه های نگاهبانی دماوند و مراسم روز ملی دماوند و پی گیری های گروه دیده بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران، انجمن دوستداران دماوند و دیگران، در مراسم امسال روز دماوند، رییس دانشگاه پیام نور رینه (آقای کارور) موافقت دانشگاه را با راه اندازی "پژوهشکده ی دماوند" اعلام کرد.

در این مرحله، هدف پژوهشکده گردآوری و ساماندهی اطلاعات مربوط به حوزه ی دماوند است. بدیهی است که در مراحل بعد، اقدام های دیگر مثلا  مدیریت درست مراتع  و حفاظت اصولی محیط زیست منطقه هم در دستور کار قرار خواهد گرفت.

یکی از استادانی که در یک سال و نیم گذشته به صورتی جدی همکار ما در پی گیری مسایل مربوط به دماوند بوده ، دکتر اسماعیل کهرم است؛ گزارش او را در این زمینه، در ایرن بخوانید.

تارنمای دماوند کوه از تاریخ 20 شهریور 1390 تارنمای رسمی انجمن دوستداران دماوند خواهد بود.

دوستان کوه نورد و کنشگران محیط زیست را به بازدید از این تارنما و همکاری با آن دعوت می کنیم؛

www.damavandkooh.com

دماوندکوه نام تارنمایی است که قصد دارد تارنمای "جامع و کامل کوه دماوند" باشد و در صفحه ی نخست آن آمده است:

اکنون زمان آن فرا رسیده تا بی مهری هایی که در طول این سال ها نسبت به کوه دماوند شده است، جبران شود و با کمک و تلاش تمامی دوستداران کوه دماوند و طبیعت، از پتانسیل های فراوان این گنج عظیم به بهترین گونۀ ممکن بهره برداری شود.

پایگاه اینترنتی دماوندکوه از تمامی علاقه مندان دعوت می کند تا با پیوستن به جمع بزرگ دوستداران و حامیان کوه دماوند، ما را در دستیابی به اهداف این پایگاه یاری نمایند.

در زیر، یکی از یادداشت های این تارنما را می توانید ببینید:

 حضور ناشایسته ی کوه دماوتد درسایت فدراسیون کوه نوردی 

در خبرگزاری مهر آمده است که مهدی بهمنی رییس اداره میراث فرهنگی آمل گفته  پرونده ی ثبت دماوند به عنوان نخستین اثر طبیعی کشور در فهرست میراث جهانی یونسکو آماده شده است. در این خبر همچنین آمده که دماوند ازسوی هیات دولت به عنوان یک منطقه ی نمونه ی گردشگری مصوب شده است.

از آن جا که تا کنون ثبت مناطق به عنوان "منطقه ی نمونه ی گردشگری" نتیجه ای جز ساختن راه های دسترسی بیشتر و احداث تاسیسات و مخدوش کردن جلوه های طبیعی آن ها نتیجه ای نداشته است، باید سخت دلواپس و مراقب بود که چه خوابی برای دماوند دیده اند! آیا کشیدن خط تله کابین و ساخت هتل و اسفالت کردن راه های خاکی دور و بر این کوه مد نظر است؟

کوه نوردان و کوه دوستان باید حواس خود را جمع کنند...! 

پیش از این یک گزارش و عکس هایی از همایش بزرگ روز ملی دماوند  در این تارنگار داشتیم. در زیر، گزارش دیگری را از دوست مان محمد موسوی می بینید.

جشن تیر گان و روز ملی دماوند

 رینه، 17 تیر 1390

                                                                                                                                  همایش جشن تیرگان و روز ملی دماوند (سیزدهم تیر ماه) که از هفت سال پیش در نزدیک ترین جمعه به 13 تیر در شهر رینه برگزار می شود، امسال در روز جمعه 17 تیر  در سالن ورزش دانشگاه پیام نور شهر رینه برگزار شد. برگزارکنندگان همایش، انجمن کوه نوردان ایران (دفاتر شهرهای مازندران)- انجمن دوستداران دماوند- دیده بان کوهستان (دکا )- دانشگاه پیام نور رینه- بخشداری لاریجان- شورای اسلامی و شهرداری رینه بودند. شرکت تولیدی باران مازند بابل و شرکت بریان گوشت آمل به عنوان حامی، بخشی از هزینه های همایش را به عهده گرفتند. شرکت آب معدنی نوا  نیز با آب معدنی رایگان از حاضران پذیرایی کرد.

از سال 1384 جشن تیرگان در سالن اداره فرهنگ و ارشاد رینه بر گزار می شد. اما دو سالی است که به پشتکار سازمان های مردم نهاد یادشده و همراهی و همکاری دانشگاه پیام نور رینه و شورا و شهرداری و بخشداری شهر، جشن تیرگان و روز ملی دماوند درگستره ای بزرگ تر و بسار باشکوه  برگزار می شود. برنامه ی امسال که با استقبال بی نظیر دوستداران کوه و طبیعت همراه بود، در دو بخش انجام شد. از همان آغاز، تنوع شرکت کنندگان چشمگیر بود. علاوه بر شرکت کنندگان همیشگی، استادان، شاعران و  پژوهشگران زمینه های زیست محیطی و طبیعت نبز حضور نمایان داشتند.

دیروز (جمعه، 7 مرداد) بیش از صد و پنجاه نفر از اعضای انجمن دوستداران دماوند و دفتر نمایندگی انجمن در آمل، مسیر جنوبی صعود به دماوند را در حد فاصل گوسفند سرای احسان تا پناهگاه جنوبی، پاک سازی کردند. اگر چه مسیر نسبت به سال های گذشته، پاکیزه تر شده و زباله های رها شده کمتر به چشم می خورد، با این حال به اندازه ی یک وانت نیسان زباله جمع آوری و از محل گوسفند سرای احسان توسط شهرداری رینه به پایین برده شد.

"هتل دماوند" (پناهگاه بزرگی که چندسال پیش توسط فدراسیون ساخته شده) به کانونی برای جا گذاشتن زباله ها بدل شده و با وجود تلاش مسوولان پناهگاه برای پاکیزه ماندن اطراف آن، همیشه مقدار زیادی پسماند را می بینیم که در اطراف پناهگاه ریخته شده است؛ این یک خاصیت پناهگاه های کوهستانی (مخصوصا انواع بزرگ آن) است که القا می کند می توان زباله های خود را جا گذاشت! باشد که این موضوع مورد توجه دستگاه هایی که تمایل به ساخت پناهگاه دارند، قرار گیرد.

گزارش و عکس هایی از جشن تیرگان و همایش روز ملی دماوند را که در روز 17 تیر در شهر رینه برگزار شد، می توانید در تارنگار (وبلاگ) انجمن دوستداران دماوند ببینید.

در تقویم باستانی ایران، سیزدهم  تیر ماه به نام  تیرگان خوانده شده و  این روز یکی از بزرگ ترین جشن ها بوده است. اگرچه با تغییر تقویم در گذر زمان، سیزدهم تیر تقویم خورشیدی امروز (که از نظر تطبیق با اوضاع فلکی، از دقیق ترین تقویم های جهان است) با سیزده تیر تقویم های باستانی یکی نیست، اما چون تیرگان مناسبتی جز سیزدهمین روز از ماه تیر نداشته و بر رویداد فلکی خاصی (مانند اعتدال های بهاری و پاییزی یا کوتاهی و بلندی روز و ...) دلالت نداشته، بهتر است که همین روز را تیرگان بخوانیم.

مازندران گذشته از این که دربرگیرنده ی بخش قابل توجهی از اندک گستره ی جنگلی ایران است، همچنین استانی است که نخستین و دومین قله ی بلند کشور (دماوند و علم کوه) و رخ شمالی بسیاری از قله های بلند البرز مرکزی هم در آن قرار دارد. بنا بر این، مازندران دربرگیرنده ی بخش بسیار مهمی از میراث کوهستانی کشور است. هنگامی که از «میراث کوهستانی» سخن می گوییم، منظور  تنوع شکل بندی های زمین شناختی، تنوع زیستی، تنوع تاریخی، و تنوع فرهنگی مردمان کوه نشین است که هرکدام از این مقوله ها دارای ارزش های ویژه و بی بدیل است.

برای آگاهی از برنامه های این روز، لطفا نگاه کنید به یادداشت 13 تیر همین تارنگار.

زمان: جمعه 17 تیر ماه 90

مکان: جاده ی هراز – شهر رینه – دانشگاه پیام نور

 بازدید از غرفه ها: 10 صبح  الی 15 عصر

غرفه ها شامل:  رصد دماوند با تلسکوپ ، سیاه چادر عشایر ، کارگاه مجسمه سازی ،کارگاه نقاشی ، نمایشگاه کتاب و عکاسی ،کارگاه آموزش گردشگری ، کارگاه موسیقی و سرود و... . 

ویژه برنامه: 15 الی 18 عصر

شامل:  سخن رانی، نقالی، شعر خوانی، اجرای چهار گروه موسیقی، اختتامیه ی برنامه با جشن آبپاشان.

 میزبانان این جشن:

-انجمن دوست داران دماوند

- انجمن کوه نوردان ایران (گروه دیده بان کوهستان، دفترهای نمایندگی شهرهای مازندران)

- دانشگاه پیام نور رینه

- بخشداری لاریجان

- شورای اسلامی رینه و شهرداری رینه

    بگسسته مباد مهر و پیوند            هان ای شرف وطن، دماوند

سیزدهم تیر ماه، روز جشن تیرگان و روز ملی دماوند است. انجمن کوه نوردان ایران، انجمن دوستداران دماوند، و شماری از دیگر کوه نوردان و طبیعت دوستان، در نزدیک ترین جمعه به این روز، جشن و همایشی در شهر رینه برگزار می کنند.

از سال 1384 با جلب همکاری گروه های کوه نوردی، انجمن های زیست محیطی و دیگر طبیعت دوستان، توانسته ایم هر سال در فاصله ی 15 خرداد (روز جهانی محیط زیست) تا 13 تیر (جشن تیرگان/ روز ملی دماوند)، روزهای تعطیل را در دامنه های جنوبی دماوند به آموزش چهره به چهره در زمینه ی حفظ محیط کوهستان بپردازیم و در نزدیک ترین جمعه به سیزدهم تیر هم جشن تیرگان یا جشن دماوند را در شهر رینه برگزار کنیم. این مجموعه برنامه ها، کمک موثری بوده است به برقراری و تعمیق ارتباط ما با گروه هایی از اهالی رینه و پلور و مجموعه ی طرفداران محیط زیست. همچنین نقش ملموسی داشته است در افزایش آگاهی زیست محیطی کسانی که در آخر هفته برای تفریح و پیاده روی به حاشیه ی جاده ی پلور- رینه می آیند. 

دوستان رسانه ای نیز هر سال لطف کرده و تا حدی فعالیت های ما را پوشش داده اند که این خود سبب طرح مسایل مربوط به دماوند (و به طور کلی کوه ها) در مطبوعات و خبرگزاری ها و صدا و سیما، و در نتیجه موجب افزایش حساسیت همگانی نسبت به کوهستان های کشور شده است. در این میان همه ساله، حسین عبیری نقش بسیار موثری در طرح موضوع و در جلب خبرنگاران و اهالی رسانه به منطقه داشته است. چند خبر و گزارش  مربوط به این موضوع را که در یکی دو هفته ی اخیر در جام جم آنلاین، اطلاعات، و خبرگزاری ایلنا درج شده است، می توانید در تارنگار حسین عبیری ببینید.

امسال هم  فعالیت هایی مرتبط با طرح نگاهبانی دماوند از نیمه ی خرداد آغاز شده است؛ از 16 تا 20 خرداد که با کوه نوردان آمریکایی در مسیر جنوبی دماوند بودیم، یک پاک سازی اساسی در اطراف "بارگاه سوم" و یک پاک سازی در کل مسیر صعود جنوبی دماوند انجام دادیم. در روز جمعه 27 خرداد اعضایی از دفتر نمایندگی انجمن در بابل، گروه کوه نوردی شرکت سایپا، و افرادی از انجمن دوستداران دماوند ؛ و در روز جمعه 3 تیر در شرایط هوای مه آلود و سرد، اعضای دفتر انجمن در آمل، اعضای انجمن دوستداران دماوند، و ... در دشت خومه (دشت شقایق) و چند نقطه ی دیگر حضور یافتند.

برای آشنایی بیشتر با روز ملی دماوند، طرح نگاهبانی دماوند، و انجمن دوستداران دماوند، به این یادداشت نگاه کنید.

سبز پرس

نشست هم اندیشی طرح مطالعاتی – تحقیقاتی کوه دماوند با حضور بیش از 60 نفر از طبیعت دوستان ، استادان دانشگاه، کوه نوردان، و مردم شهرستان رینه در روز جمعه ٣٠ اردیبهشت در سالن آمفی تاتر دانشگاه پیام نور رینه برگزار شد.

   مدیر تشکل مردمی دیده بان کوهستان درباره ی اهداف این نشست به سبزپرس گفت: هدف از برگزاری این نشست، هم اندیشی برای تدوین طرح پایلوت برای حفاظت پایدار از محیط زیست کوه دماوند و یاد آوری اهمیت اجرای قانون در حفاظت از این میراث طبیعی – ملی به  مسوولان مجری آن است.

   عباس محمدی در ادامه گفت: این یک طرح مردمی است که با هدف جلب حمایت مسوولان دولتی مجری قانون تدوین می شود، هدف ما این است که کارهایی که در ارتباط با دماوند انجام می شود مقطعی و واکنشی نباشد، و به طور مثال تنها هنگامی که یک جاده یا معدن محیط زیست کوهستان را به خطر می اندازد توجه ها به سوی دماوند جلب نشود.

انجمن دوستداران دماوند با تلاش شماری از کوه نوردان مازندرانی عضو انجمن کوه نوردان ایران و دیگر کوه نوردان پا گرفته است و  از مهم ترین کارهایش تا کنون، برنامه ریزی جهت برگزاری مراسم با شکوه روز ملی دماوند (13 تیر) در تیر ماه گذشته و مشارکت در مجموعه برنامه های نگاهبانی دماوند بوده است.

هدف های این انجمن را می توانید در اینجا و برنامه های آن را برای سال 90 در این یادداشت ببینید. همچنین می توانید طرح مطالعاتی تحقیقاتی را که استاد اسماعیل کهرم تهیه کرده و در اختیار این انجمن گذاشته است، بخوانید و نظر دهید.

تارنمایی با نام دماوندکوه از امروز شروع به فعالیت کرد. برای مدیران این تارنما آروزی پیروزی داریم و امیدواریم که بتوانند در راه حفاظت از این میراث گرانقدر طبیعی و آموزش استفاده ی پایدار از آن گام های موثری بردارند.

نشانی: WWW.DAMAVANDKOOH.COM

رایانامه: info@damavandkooh.com

صندوق پستی: تهران 131- 17185

یادداشت زیر،از این تارنما است:

یک کوه دماوند و یک دماوندکوه

بسیار خوشحال هستیم که بالاخره کوه باشکوه دماوند و دوستدارانش صاحب یک پایگاه اینترنتی شدند؛ اقدامی که خیلی زودتر از این ها باید صورت می گرفت.

ارزش های کوه دماوند بسیار بیشتر از آن است که بتوان تنها به یک وب سایت بسنده کرد؛ با این حال، جای خالی یک وب سایت اختصاصی جامع و کامل و متعلق به کوه دماوند، به خوبی احساس می شد و پایگاه اینترنتی دماوندکوه و اهداف آن، در نظر دارد آغازگر حرکت ها و اقدام های مفید و موثر در بهبود جایگاه کنونی کوه دماوند باشدکه این هدف، تنها با یاری تمامی دوستداران کوه دماوند محقق می شود.

اکنون زمان آن فرا رسیده، بی مهری هایی که در طول این سال ها نسبت به کوه دماوند شده است، جبران شده و با کمک و تلاش تمامی دوستداران کوه دماوند و طبیعت، از پتانسیل های فراوان این گنج عظیم به بهترین گونۀ ممکن بهره برداری شود.

پایگاه اینترنتی دماوندکوه از تمامی علاقه مندان دعوت می کند تا با پیوستن به جمع بزرگ دوستداران و حامیان کوه دماوند، ما را در دستیابی به اهداف این پایگاه یاری نمایند.

این پایگاه در تاریخ 15 دی 1389 به صورت آزمایشی راه اندازی شد و پس از سه هفته، اکنون فعالیت خود را  به صورت رسمی آغاز کرده است.

در روزنامه ی اطلاعات چهارشنبه ١٩ آبان، گزارش مفصلی شامل گفتگو با منصور نژاد رییس شورای شهر رینه، جلال مومنی یکی از فعالان محیط زیست محل، نظری و ساریخانی از مسوولان فدراسیون کوه نوردی، و دیگران دیده می شد. در این گزارش، به عوامل تخریب  دماوند، به ویژه به موضوع فعالیت معدن های پوکه و گردشگری غیر مسوولانه پرداخته شده است.

گزارش را در اینجا بخوانید.

تارنمای انجمن کوه نوردان ایران- فاطمه زند حبیبی

در 6 سال گذشته، انجمن کوه نوردان ایران با همکاری سازمان های مردم نهاد و افراد داوطلب دیگر، فعالیتی متمرکز در منطقه ی پلور- رینه به منظور حفاظت گل های شقایق و به طور کلی پوشش گیاهی دامنه های دماوند انجام داده است. این فعالیت ها شامل پخش تراکت ، نصب پلاکارد، و آموزش چهره به چهره در فصل رویش شقایق (ماه های خرداد و تیر) بوده است . با توجه به افزایش آسیب های وارده از طرف گردش گرانی که با خودرو به دشت خومه (یا دشت شقایق) وارد می شوند، به شهرداری و شورای شهر رینه پیشنهاد دادیم که در مورد نصب "گارد ریل" در این منطقه اقدام کنند. نخستین نشست برای تصمیم گیری و ارایه ی راهکار، در تاریخ 15/6/89 برگزار شد و دومین جلسه نیز در تاریخ 29/6/89 با حضور کار گروه محیط زیست بخشداری لاریجان و بخشدار لاریجان و تعدادی از اعضای انجمن در آمل و نمایندگان هیات مدیره ی انجمن برگزار گردید. در این جلسه تصمیم نهایی گرفته شد که جلوی دشت شقایق گارد ریل نصب شود، که البته انجام این کار پس از نامه نگاری و مکاتبات لازم صورت خواهد گرفت .

مسوول پروژه : شورای شهر آب اسک و رینه

گاه وضع محیط زیست (و سایر اوضاع!) طوری می شود که حتی قوی ترین آدم ها هم به مرز نا امیدی و جنون (دور از جان!) می رسند. چنین است که محمد علی اینانلو هم با آن یال و کوپال، می گوید که: «بهتر است به یکباره نماد ایران را نابود کنید». یادداشت او را درباره ی کارهای مخرب اخیر در دماوند، در سبز پرس بخوانید.

محمد علی اینانلو

با پیشنهاد گروه کوه نوردی پارس شمیران، و در پی برنامه ریزی هایی که از حدود یک ماه پیش صورت گرفته بود، شماری از اعضای این گروه با همکاری انجمن کوه نوردان ایران، توانستند در روزهای 13 تا 15 مرداد مسیر شمالی دماوند (مسیر جان پناه ها) را از زباله پاک کنند. در این برنامه، حدود چهل گونی زباله جمع آوری شد؛ خبر را در باشگاه خبرنگاران بخوانید.

از واحد کوهستان شهرداری منطقه ی یک تهران به خاطر دادن گونی سپاسگزاریم.

همچنین اعضای انجمن در آمل به همراه اعضای انجمن دوستداران دماوند، در همان روزها مسیر جنوبی (حد فاصل گوسفند سرای احسان و بارگاه سوم) را پاک سازی کردند.

دو روز پیش، رایانامه ی زیر را از دکتر جعفر سپهری دریافت کردم. دوستان کوه نورد، این استاد خوش اخلاق را با یادداشت ها و مقاله های ارزشمند درباره ی جغرافیای ایران و منطقه های گوناگون کوهستانی، همچنین با درس های هواشناسی می شناسند.

با سلام و ادب

مدتها بود که در اندیشه ی ساختن یک کیک به شکل دماوند، در آستانه روز ملی دماوند بودم. مطمئن بودم که هیچ کدام از شیرینی فروشی های تهران، بلکه ایران، خلاقیت انجام مدل سه بعدی بدون قالب را ندارند. از این رو خودم دست به کار شدم و در یک فرصت استثنایی در روز پنجشنبه این کیک را ساختم.

البته شباهت آن به سبلان بیشتر از دماوند شد (اگر بشود نام آن را شباهت گذاشت)، اما چون به نیت دماوند ساخته شد نام آن را کیک دماوند گذاشتیم. این نخستین تلاش من برای ایجاد یک کیک سه بعدی بود. امیدوارم که خطای این آشپز آماتور را ببخشید!!!

(پیشنهاد می شود به جهت آشنایی بیشتر با کوهستان و طبیعت ایران، سالی یکبار، مسابقه ی ساختن کیک از دیدنی های طبیعی ایران برگزار شود).

با سپاس و احترام

سپهری

نامه ی زیر را در تاریخ ٢٨ تیر برای هیات کوه نوردی استان زنجان و فدراسیون کوه نوردی فکس کرده ایم:

جناب آقای علی گو

رییس گرامی هیات کوه نوردی و صعودهای ورزشی استان زنجان

با سلام؛

آگاهی یافتیم که آن هیات در نظر دارد یک صعود چند صد نفره به دماوند ترتیب دهد، ضمن ارج گذاری به کوشش های شما و همکاران تان در جهت ارتقای کوه نوردی استان، به عرض می رساند که تجربه ی تمامی صعودهای جمعیتی گذشته نشان داده است که این گونه برنامه ها سبب تخریب مسیرهای صعود، ریخت و پاش زباله، و به طور کلی موجب آلودگی فراتر از ظرفیت محیط زیست می شود. در عین حال، این صعودها هیچ کمکی به بالا رفتن سطح کیفی کوه نوردی نمی کند. پیشنهاد می شود که به جای اجرای برنامه ی یاد شده و دیگر صعودهای مشابه، در جهت اجرای صعودهای با کیفیت و فنی در گروه های کوچک تر برنامه ریزی فرمایید.

با سپاس از توجه جنابعالی

عباس محمدی

رییس هیات مدیره ی انجمن و مدیر گروه دیده بان کوهستان

چندی پیش نوشتیم که تربیت بدنی مازندران و دیگر گیرندگان نامه ی انجمن درباره ی برنامه ی صعود ده هزار نفره به دماوند، هیچ پاسخی به ما نداده اند (اینجا). خوشبختانه، امروز در تارنمای فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی، نامه ی زیر را دیدیم:

مدیر کل محترم تربیت بدنی استان مازندران

 با اهدای سلام و احترام؛

همانگونه که استحضار دارید؛ بنا بر برنامه ریزی و اطلاع رسانی صورت گرفته توسط معاونت توسعه‌ی ورزش همگانی آن اداره کل؛ قرار است یک صعود ده هزار نفری با عنوان «همایش بزرگ کوه‌پیمایی» 15 مردادماه جاری در ارتفاعات دماوند صورت گیرد، که با عنایت به آسیب های جدی و جبران ناپذیری که صعودهای این چنینی بر پیکره ی کوهستان و طبیعت منطقه به ویژه اثر طبیعی و ملی «دماوند» وارد می آورد، این فدراسیون بر خود لازم می داند ضمن سپاس از توجه مسئولین آن استان به ورزش کوه نوردی و تلاش های صورت گرفته در جهت توسعه و فراگیر کردن آن، علاوه بر تأکید بر اهمیت حفظ منابع زیست محیطی و جلوگیری از تخریب کوهستان ها، تصریح نماید ضمن اجتناب از مبادرت به صعودهای همگانی با این تعداد شرکت کننده که علاوه بر آسیب های زیست محیطی، نیازمند نظارت دقیق و خطیر نسبت به سلامتی یکایک کوه نوردان شرکت کننده می باشد، حتی المقدور صعودهای همگانی آینده، در مقیاس های جمعیتی متعارف و با تقسیم بندی در چند جبهه و چند مسیر از ارتفاعات یک کوه تعدیل و تنظیم شود.
پیشاپیش از بذل توجه و دستور مساعد جناب عالی کمال تشکر و امتنان را دارم.

محمود شعاعی
رئیس فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی

از سوی انجمن کوه نوردان ایران، از آقای محمود شعاعی به خاطر این رویکرد طبیعت دوستانه،  و همچنین از آقای شجاعی لنگری رییس هیات کوه نوردی مازندران (که ایشان هم با این صعود مخالفت کرده اند) سپاسگزاری می کنم.

عباس محمدی

علیرضا زیاری- ایران بوم

گرامی داشت ِ آب و کوه در پیشینه ی تمدن ایرانی

از همان دوران بسیار کهن، بشر به این حقیقت پی برده بود که کوهستان در تولید آب و باران و حفظ منابع آب و تراوش آن به صورت چشمه و نهر و رود تاثیر مستقیم دارد. پس گرامی‌داشت آب و کوه از دیر زمان با یکدیگر پیوند داشته‌اند. کوه نه تنها منبع آب که پناهگاه مناسب و زیستگاه شایسته و چراگاه طبیعی محسوب می‌گردید و طبعا این بایستگی و شایستگی به کوه های آب‌زا بیشتر تعلق داشت. در واقع اگر بخوبی بنگریم همیشه رابط‌ای تنگاتنگ میان انسان  و زمین و کوه و آب و آسمان و خورشید وجود داشته و این عناصر در اندیشه‌ها و باورهای بشر قدیم به عناوین مختلف گرامی  بوده‌اند و طبعا هریک ایزدی و اسطوره‌ای و آئین‌های نیایشی داشته‌اند.
در جوامع مادرسالار، ایزد بانوان اهمیت ویژه‌ای داشتند و عناصر طبیعت نیز در نظر مردم روابط همخونی داشته‌اند. آسمان پدر، زمین و کوه مادر و رود دختر کوه بود. در دوران پدر سالاری، رفته رفته کوه پدر شد و رود همچنان دختر او باقی ماند. مادر تصورشدن زمین و کوه صرفا به دلیل اهمیت زن در دوران مادرسالاری نبود، بلکه کوه همان زمین – مادری بود که ارتقاء یافته و بلند شده بود.

گفتگو با عباس محمدی درباره ی صعود ده هزار نفره؛ اینجا

گفتگو با مدیر کل دفتر ثبت آثار تاریخی فرهنگی و طبیعی سازمان میراث فرهنگی درباره ی بهره برداری از معدن ها ی پوکه در دماوند؛ اینجا

گفتگو با مازیار نیازمند، کارشناس پیشین کمیته ی ملی طبیعت گردی و فعال در اکو توریسم که دو سال پیش همراه با ما (دیده بان کوهستان) برای تهیه ی گزارش از وضع دماوند به منطقه آمد (و اکنون می گوید که همه ی  اقدام هایی که قرار بود انجام شود، با تغییر مدیریت سازمان تحت الشعاع قرار گرفت!)؛ اینجا.

چند روز پیش خبرگزاری ایسنا گفتگویی تلفنی با من داشت، درباره ی قلعه دختر پلور (با نام جدیدتر «بچه دماوند») که امروز در تارنمای ایسنا درج شده اما به دلیل ماهیت گفتگوی تلفنی، اندکی با گفته های من متفاوت است و حتی یکی دو لغزش هم دارد. به هر حال مضمون اصلی حرف من که «در کشور ما روح بساز و بفروشی بر اندیشه ی حفاظت از میراث های طبیعی و تاریخی غلبه یافته است» در گزارش بازتاب دارد (در اینجا بخوانید). مهم تر این که در پای این گزارش، پیوندهایی به سخنان ارزنده ی هنرمند جهانی و استاد دانشگاه، دکتر احمد نادعلیان آورده شده که سفارش می کنم حتما آن ها را بخوانید.

باید خون گریست به حال ملتی که فرهنگ خود را چنین پایمال می کند، برای احداث کارخانه هایی که رسالتی جز آلوده سازی محیط زیست کشور (رها سازی میلیون ها بطری پلاستیکی در کوه و دشت) ندارند!

نمونه هایی از سفال های خرد شده در زیر چرخ بولدوزرها

تپه ی قلعه دختر که تقارن شگفت آوری با دماوند دارد (داشت؟!) و تخریب شدید آن برای راه اندازی کارخانه ی آب معدنی (14/3/89).

نامه ی زیر را در تاریخ 1/4/ 89 برای تربیت بدنی مازندران و دیگر گیرندگان (که در زیر نامه آمده) فاکس کردیم و اصل آن را هم در یکی دو روز پس از آن رساندیم. نامه را همچنین به پیوست یک نامه ی دیگر برای آقای محمدی زاده (رییس سازمان حفاظت محیط زیست) فرستادیم و به «دفتر زیستگاه ها» ی این سازمان هم دادیم.

تا به امروز، اگر از دیوار صدا یا پاسخی شنیده اید، ما هم از آقایان پاسخ گرفته ایم!

جناب آقای پریچهره

مدیر کل گرامی تربیت بدنی استان مازندران

با سلام؛

در خبرها آمده است که معاونت توسعه­ی ورزش همگانی آن اداره­ی کل در نظر دارد در 15 مرداد آینده «همایش بزرگ کوه پیمایی» را در دماوند برگزار کند. گویا قرار است طبق روال چند سال گذشته چند هزار نفر در جبهه­ی جنوبی دماوند تجمع کنند و به کوه­نوردی یا پیاده­روی بپردازند. یقینا اطلاع دارید که مناطق مختلف طبیعی دارای یک «ظرفیت برد» محدود هستند و نمی­توان بدون آسیب­رسانی به محیط، جمعیت زیادی را به منطقه تحمیل کرد. همان گونه که در برنامه­های پرجمعیت سال­های گذشته دیده شده، حضور هم زمان حتی چند صد نفر، سبب لگد کوب شدن شدید علفزارها، فرسایش خاک، ریخت و پاش کنترل نشدنی زباله، وارد شدن حجم زیادی از مدفوع و ادرار انسانی که فراتر از قدرت خودپالایی کوهستان است، آلودگی صوتی، و ناامن شدن منطقه برای حیات وحش می گردد.

متن سخن رانی محمد درویش در جشن روز ملی دماوند را در اینجا بخوانید.

محمد درویش، یکی از پر کار ترین و موثر ترین شخصیت های زیست محیطی ایران است؛ کسی که یک تنه در حد یک خبرگزاری در حوزه ی محیط زیست اطلاع رسانی می کند، و هم زمان در مقام یک پژوهشگر به تحقیق علمی در این زمینه مشغول است، و البته یکی از مردمی ترین چهره های علمی هم هست که بی تکبر در همایش های گوناگون، به ویژه گردهمایی های مردمی، حضور می یابد و به جمع انرژی می دهد.

محمد درویش- رینه، 11/4/89

اظهار نظر درویش را با عنوان بالا (در مهار بیابان زایی)، به فال نیک می گیرم و خوشحال ام که انجمن کوه نوردان ایران توانسته است در این وانفسای بی تحرکی و بی انگیزگی برای کار پی گیرانه، برنامه ای داشته باشد که یک چنین ارزیابی را از سوی یک شخصیت صاحب نظر به دست آورد.

از همه ی دوستان ام در انجمن، و کسانی که در کنار انجمن بوده و همایش با شکوه جمعه به همت آنان پا گرفت، سپاسگزاری می کنم، به ویژه: حسین عبیری، کیخسرو یزدانی، طاهری، عزت عمرانی، جواد نظام دوست، موسی عرب ورامین، حسن زرین قلم که از چند ماه قبل در تدارک این برنامه بودند. آرزوی ما بود که بتوانیم با اهالی منطقه های کوهستانی پیوندهای کاری صمیمانه برقرار کنیم که اکنون به این مهم بسیار نزدیک شده ایم؛ در برگزاری همایش جمعه، از همکاری صمیمانه و موثر مجید صادقی عضو شورای شهر رینه، و منصوری نژاد رییس این شورا و بسیاری از دیگر مقام ها و اشخاص دیگر در منطقه برخوردار بودیم. موسسه ی کوهستان سبز، و انجمن در شرف تاسیس دوستداران دماوند، نقش کلیدی در جلب توجه رسانه ها و گروه های پرشمار مردم به این رویداد داشتند. درود بر همه ی اینان، و آن کسان دیگر که در این یادداشت شتاب زده نام شان نیامده، و صدها و صدها نفری که «پرشکوه ترین نکوداشت محیط زیست در ایران» را پدید آوردند.

سالن ورزش دانشگاه پیام نور رینه که ساختمان آن هنوز به پیایان نرسیده، اما فضای نیمه باز آن با کار ما بسیار مناسبت داشت! (عکس ها از مصطفی شکرابی)

گزارش محمد درویش را که در برگیرنده ی نکته های اصلی سخن رانی دکتر کهرم ، و نیز «پیوند» های مربوط به بازتاب رویداد در چندین رسانه ی مختلف هم هست، در زیر بخوانید. (مراسم جمعه بازتاب خوبی هم در صدا و سیما: شبکه ی سراسری خبر، شبکه ی مازندران، رادیو کوهستان و... داشت.)

یادداشت رامین نوری را درباره ی برنامه ی کوه نوردی ده هزار نفری که قرار است از سوی تربیت بدنی مازندران در نیمه ی مرداد برگزار شود، در ایرن بخوانید.

یادداشت دیگر رامین نوری با عنوان خداحافظی با پارک ملی لار را نیز می توانید در اینجا بخوانید.

امروز سیزدهم تیر یا بنا بر تقویم باستانی ایران، تیر روز از تیر ماه و روز جشن تیرگان است. از شش سال پیش، انجمن کوه نوردان ایران و شمار زیادی از گروه های کوه نوردی و سازمان های مردم نهاد زیست محیطی سیزدهم تیر را «روز ملی دماوند» نامیده و جشن و همایشی را به این مناسبت در نزدیک ترین جمعه به سیزدهم تیر برگزار کرده اند. همچنین در فاصله ی 15  خرداد (روز جهانی محیط زیست) تا روز ملی دماوند، در روزهای تعطیل به کار آموزش چهره به چهره و یادآوری نکته های زیست محیطی، و نیز پاک سازی کوه پایه های دماوند پرداخته اند. در یادداشت های دو سه هفته ی گذشته ی این تارنگار، در مورد این فعالیت ها، و در یادداشت قبلی در مورد جشن روز دماوند یادداشت هایی داشته ایم.

انجمن مکاتبه هایی هم با سازمان میراث فرهنگی داشته و پیشنهاد داده است که سیزدهم تیر به عنوان روز ملی دماوند در تقویم رسمی کشور گنجانده شود، و به نظر می رسد که نظر موافق در این مورد در سازمان وجود دارد. امید آن که این مجموعه کارها، در افزایش حساسیت نسبت به مشکلات زیست محیطی دماوند، و در افزایش مسوولیت پذیری همگانی در حفظ محیط های کوهستانی موثر باشد.

تیرگان بر شما خجسته باد.

دیروز سالن ورزش دانشگاه پیام نور رینه پذیرای صدها دوستدار دماوند بود که از آمل، بابل، تنکابن، رینه، پلور، ساری،قایم شهر، گرگان، تهران... وشهرهای دورتر -حتی بیرجند- آمده بودند تا در جشن و همایش روز ملی دماوند حضور یابند.

مراسم با حضور مجری باسابقه ی صدا و سیما، آقای پیر ایرانی، اجرای بسیار خوبی داشت، و با سخن رانی ارزنده ی مهندس محمد درویش، و سخنان پر شور و احساس دکتر اسماعیل کهرم، حال و هوای شایسته ای یافت. افزون بر این ها، اجرای دو مرحله موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی محلی مازندران و خواندن دسته جمعی سرود «ای ایران»، فضای شادی را حاکم کرد و به این ترتیب بر خلاف بیشتر نشست هایی که در آن با گفتگو از وضع محیط زیست کشور، غم همه را فرا می گیرد (!)، بیشتر حاضران در طول سه چهار ساعتی که در محل بودند، دلشاد و سرحال بودند. و کارگاه نقاشی برای بچه ها و مراسم آب پاشان در آخر جشن که با تمام ابزارهای ممکن (از بطری و لیوان گرفته تا ماشین آتش نشانی رینه!) انجام شد، برنامه را به روزی به یاد ماندنی برای کوچک و بزرگ بدل ساخت.

در کنار مراسم، توماری هم در مخالفت با برنامه ی ده هزار نفری که قرار است از سوی تربیت بدنی مازندران در نیمه ی مرداد برگزار شود، امضا شد. در مورد این برنامه، انجمن کوه نوردان ایران و انجمن دوستداران دماوند نامه هایی به تربیت بدنی مازندران، سازمان محیط زیست، فدراسیون کوه نوردی، و اداره ی کل منابع طبیعی مازندران فرستاده اند.

خبر سبز پرس را در مورد نامه ی انجمن کوه نوردان به تربیت بدنی مازندران در اینجا بخوانید.

برگزاری جشن روز ملی دماوند، فرصتی است که در فضایی شاد (و نه آن طور که معمولا در همایش های زیست محیطی شاهدیم؛ غمگنانه) به طرح مساله های زیست محیطی دماوند و به طور کلی: کوه های کشور، بپردازیم. ورود همه ی علاقمندان، به این مراسم آزاد است؛ رینه، سالن دانشگاه پیام نور، جمعه 11 تیر از ساعت 3 تا 6 بعد از ظهر.

محمددرویش که سخن ران اصلی مراسم امسال روز ملی دماوند است، یادداشتی خواندنی دارد:

گزارش خبرگزاری «میراث خبر» را از مشکلاتی که معدن کاوی و دیگر کارهای مخرب محیط زیست برای دماوند ایجاد کرده، در گفتگو با جلال مومنی از فعالان محیط زیست منطقه، در اینجا بخوانید.

یکی از معدن های پوکه در دماوند

عباس محمدی- میراث خبر

حسین عبیری گلپایگانی، مدیر عامل موسسه ی کوهستان سبز و همکار گرانقدر انجمن کوه نوردان ایران، در تارنمای میراث خبر گزارشی دارد از مجموعه فعالیت ها برای حفاظت دماوند. در این جا بخوانید.

سیزدهم تیر ماه، روز جشن تیرگان و روز ملی دماوند است. انجمن کوه نوردان ایران و شماری از دیگر کوه نوردان و طبیعت دوستان، در نزدیک ترین جمعه به این روز، جشن و همایشی در شهر رینه برگزار می کنند.

 امسال، ششمین جشن روز ملی دماوند، در روز جمعه 11 تیر از ساعت 3 تا 6 بعد از ظهر در سالن ورزش دانشگاه پیام نور رینه برگزار خواهد شد.برنامه های جشن چنین خواهد بود:

   * خوشامد گویی و سخن رانی شهردار رینه

   * سخن رانی رییس شورای شهر رینه

   * سخن رانی مهندس محمد درویش عضو هیات علمی موسسه ی تحقیقات جنگل ها و مراتع با عنوان:  دماوند، نماد طبیعت ایران

   * اجرای موسیقی محلی مازندران و موسیقی سنتی ایران

   * برنامه های جنبی «آب پاشان»، و کارگاه نقاشی برای کودکان و نوجوانان.

کسانی که می خواهند با اتوبوس به رینه بروند، می توانند از ساعت 10 تا 5 بعد از ظهر دوشنبه تا چهارشنبه با دفتر انجمن (66712243) تماس بگیرند و ثبت نام کنند.

مقاله ی عالمانه ی دکتر پرویز رجبی را درباره ی تیرگان در اینجا بخوانید.

در برنامه ی روز ملی دماوند سال 1387، پروفسور پرویز رجبی ایران شناس برجسته، از سخنرانان همایش بود. دو سه ساعت پیش از رفتن به سالن همایش، با او به دشت خومه که محل اصلی کارهای آموزشی چهره به چهره ی ما است، رفتیم. استاد در آن جا با نگاهی به زباله های پراکنده شده در دشت، گفت: هنگامی که با مردم خودمان گفتگو می کنیم، از ایرانیان به عنوان «آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند...» یاد می کنند! باید این گونه جاها را ببینند که خاک را چگونه پلشت کرده ایم!

دیروز که به خومه رفته بودیم، دیدم که پس از جمع کردن آن همه زباله های هم میهنان گرامی در دو سه جمعه ی گذشته، باز هم انبوهی از زباله در آن جا رها شده است... . برای هزارمین بار به یاد گفته ی استاد پرویز رجبی افتادم.

زباله های رها شده در دشت خومه (دشت شقایق)

جشن تیرگان، از مهم ترین جشن های ایران باستان بوده است و هنوز هم در گوشه و کنار کشور آیین های آن برگزار می شود. چند افسانه ی دلکش ایرانی، از جمله افسانه ی پرتاب تیر آرش پهلوان برای تعیین مرزهای ایران زمین، به این روز مربوط است. مطلبی درباره ی تیرگان را در این جا بخوانید.

نظر دکتر رضا مرادی غیاث آبادی، اخترباستان شناس را در مورد تطبیق ١٣ تیر با جشن تیرگان، در ایرن بخوانید:

دکتر رضا مرادی غیاث آبادی، استاد دانشگاه و محقق ایران باستان جشن تیرگان را مربوط به آغاز فصل تابستان عنوان می کند که در طول سالیان تغییر کرده و به 13 تیر رسیده است.
او در مورد تیرگان توضیح می دهد: قبل از آنکه گاه شماری مبنی بر ماه های دوازده گانه به وجود آید، گاه شماری به نام گاهنگاری وجود داشت که سال را به 4 فصل و 4 نیم فصل تقسیم می کرد و در ابتدای هر فصل و نیم فصل جشنی برپا می شد؛ مانند جشن نوروز که اول بهار است و یا جشن مهرگان که برای شروع پاییز برگزار می شود. جشن تیرگان نیز در آغاز فصل تابستان و مربوط به دوره هخامنشیان است.
به گفته او تیرگان از زمان اشکانیان تغییر کرده و توضیح می دهد: در زمان اشکانیان که گاهنگاری تغییر کرده و جای خود را به 12 ماه می دهد، این جشن ها نیز به مرور دچار تغییر شکل شده و یا محل برگزاری آن تغییر می کند.
تیرگان نیز که جشن آغاز تابستان بوده با شکل گیری سال 12 ماهه کم کم تاریخ آن نیز عوض شده و به 13 تیر می رسد.

خبرگزاری ایرن

جامعه ی کوه نوردی کشور، از سال 1384 روز سیزدهم تیر را که در تقویم باستانی ایران مقارن «جشن تیرگان» بوده است ، به عنوان «روز ملی دماوند» معرفی کرده است.

به گزارش خبرگزاری محیط زیست ایران، انجمن کوه نوردان ایران، با همکاری دیگر کوه نوردان و طبیعت دوستان در نزدیک ترین جمعه به سیزدهم تیر همایش و جشنی در شهر رینه برگزار می کند که در آن به مسایل محیط زیستی و فرهنگی حوزه ی دماوند پرداخته می شود.

بدینوسیله نمایندگان انجمن در شهرهای گوناگون را به برگزاری همایش های مشابه دعوت می کنیم؛ طرح مشکلات محیط زیستی دماوند، ترویج فرهنگ کوه نوردی و گردشگری مسوولیت پذیر، نمایش فیلم و اسلاید، همراه با اجرای موسیقی و طرح موضوع در مطبوعات و رسانه های دیگر، از جمله فعالیت هایی است که دوستان می توانند در جشن های روز ملی دماوند داشته باشند.

سه دهه است که مهم ترین ابزار باستان شناسی ایران، بولدوزر است (!) که در هنگام سد سازی، راه سازی، تسطیح زمین برای کشاورزی یا ساختمان سازی، و... به اشیای تاریخی برخورد می کند و اگر دست اندر کاران پروژه حال و حوصله ی تعطیل کردن کار و گذشتن از خیر میلیون ها و میلیاردها تومان را داشته باشند، بقایای اشیای باستانی را که در زیر چرخ ها و تیغ بولدوزر باقی مانده جمع می کنند و به مسوولان میراث فرهنگی می دهند.

به عکس های زیر نگاه کنید که در پای دماوند، یک تپه ی تاریخی (معروف به قلعه دختر، و با اسم جدیدتر «بچه دماوند») را چگونه نابود می کنند. در روز جمعه ی گذشته، دیده بانان کوهستان که به «نگاهبانی دماوند» رفته بودند، انبوهی سفال را در این تپه ی در دست تخریب دیدند.

تپه ی تاریخی قلعه دختر، در دست تخریب

بخش کوچکی از سفال های تاریخی خرد شده در «قلعه دختر»

کدام دشمن می توانست با میراث های تاریخی و طبیعی ما چنین کند؟!

و همه ی این ها در حالی که مسوولان محیط زیست، چند روز پیش گفته بودند که تپه‌ای هم که اکنون برای ساخت کارخانه آب معدنی در حال تخریب است یک تپه معمولی است (نگاه کنید به ایلنا). اما گزارشی از وضع این تپه، ارزش آن نزد مردم محل، و ماجرای تخریب آن را در مردم سالاری بخوانید.

در روز جمعه ٢٨/ ٣/ که شماری از اعضا و دوستان انجمن در اجرای طرح نگاهبانی دماوند در منطقه ی پلور بودند، احمد نادعلیان هنرمند پرآوازه ی «هنر محیطی» که یکی از فعالان محیط زیست و میراث فرهنگی هم هست، همراه دوستان بود. در عکس زیر او را می بینید که با یکی از نگاهبانان دماوند مشغول عکاسی از شقایق ها است. نادعلیان اهل پلور است.

احمد نادعلیان در پای دماوند

کارهای نادعلیان بسیار خاص است؛ او در کنار رودخانه ها روی سنگ های معمولی نقش می زند، در ساحل ها روی ماسه ها با مُهر چنین می کند، و بسیاری از آثار خود را در گوشه و کنار دنیا مدفون ساخته یا به دریاها افکنده است!

در زیر، یکی دو نمونه از کارهای نادعلیان را می بینید و می توانید برای آشنایی بیشتر با او، به این جا سر بزنید.

در دومین نوبت از اجرای مجموعه برنامه های «طرح نگاهبانی دماوند» امسال، دیروز در یک جمع حدودا هشتاد نفره به کوهپایه های دماوند رفتیم. خبر را در  سبز پرس بخوانید.

گفتگو با مردم و آموزش چهره به چهره

دختر سمت چپ، مهسا نام دارد و با ما بود؛ او  به دختر سمت راستی که گل چیده بود، می گوید که دیگر این کار را نکن!

این هم چشم انداز زیبایی از دشت خومه (همان «دشت شقایق») از بالا، و ستیغ دوبرار در دوردست. آن چه که در وسط چمنزار سفیدی می زند، بخشی از دشت است که با رفت و آمد خودروها پوشش گیاهی خود را از دست داده است. ما بیشتر در همین بخش با مردم گفتگو می کنیم.

من بر این تک درخت اُرُس که در سمت راست عکس می بینید، بوسه زدم!

جامعه ی کوه نوردی کشور ، از سال ۱۳۸۴ روز سیزدهم تیر را که در تقویم باستانی ایران مقارن «جشن تیرگان» بوده است ، به عنوان «روز ملی دماوند» معرفی کرده است .

انجمن کوه نوردان ایران، با همکاری دیگر کوه نوردان و طبیعت دوستان در نزدیک ترین جمعه به سیزدهم تیر همایش و جشنی در شهر رینه برگزار می کند که در آن به مسایل محیط زیستی و فرهنگی حوزه ی دماوند پرداخته می شود.

بدینوسیله نمایندگان انجمن در شهرهای گوناگون را به برگزاری همایش های مشابه دعوت می کنیم؛ طرح مشکلات محیط زیستی دماوند، ترویج فرهنگ کوه نوردی و گردشگری مسوولیت پذیر، نمایش فیلم و اسلاید، همراه با اجرای موسیقی و طرح موضوع در مطبوعات و رسانه های دیگر، از جمله فعالیت هایی است که دوستان می توانند در جشن های روز ملی دماوند داشته باشند.

حسین عبیری گلپایگانی، هشدار داده است که گویا اداره های تربیت بدنی مازندران و تهران قصد دارند در اوایل مرداد یک برنامه ی چند هزار نفری (از همان انواعی که در چند سال گذشته هم دیده ایم و تخریب و آلوده سازی بسیار در پی داشته است) در دماوند اجرا کنند. امید آن که خبر صحت نداشته باشد (که اگر داشته باشد، باز باید "دام دام" بکوبیم و به منطقه برویم و اعتراض کنیم!

خبر را در کوهستان سبز بخوانید.

فردا ، دوشنبه ۱۰ خرداد، از ساعت ۵ تا ۷ بعدازظهر در دفتر انجمن نشستی برای هماهنگی در مورد مجموعه برنامه های « طرح نگاهبانی دماوند » خواهیم داشت . از علاقمندان دعوت می شود با حضور خود در این نشست و دادن پیشنهاد و نظر ، ما را در اجرای هرچه بهتر این برنامه ها یاری نمایند.

توضیح : در طرح نگاهبانی دماوند که امسال برای ششمین سال متوالی از سوی انجمن با همکاری دیگر طبیعت دوستان و سازمان های مردم نهاد اجرا می شود، در روزهای تعطیل بین ۱۵ خرداد ( روز جهانی محیط زیست ) و ۱۳ تیر ( روز ملی دماوند) به منطقه ی پلور- رینه می رویم و در گفتگو با گردشگران ضرورت رعایت موازین زیست محیطی را یاد آور می شویم. جشن روز ملی دماوند ( ۱۳ تیر : جشن تیرگان ) را امسال در روز جمعه ۱۱ تیر در شهر رینه برگزار خواهیم کرد.

از سال1384، در روزهای تعطیل خرداد و تیر، گروه هایی از کوه نوردان و طبیعت دوستان با سازمان دهی دیده بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران به جاده ی پلور- رینه می روند و در چند نقطه (از جمله در دشت خومه که از آن سال به «دشت شقایق» هم معروف شده) به کار آموزش چهره به چهره، مراقبت از شقایق های دماوندی، آگاه سازی گردشگران و گفتگو درباره ی طبیعت گردی مسوولیت پذیر، می پردازند. این مجموعه برنامه ها به طرح نگاهبانی دماوند معروف شده است.

از علاقمندان دعوت می شود برای شرکت در این برنامه ها، از ساعت 10 تا 17 روزهای شنبه تا چهارشنبه با دفتر انجمن کوه نوردان ایران (تهران- تلفن 66712243)  تماس بگیرند و اعلام کنند که در کدام یک از روزهای تعطیل بین 14 خرداد تا 11 تیر می توانند در برنامه شرکت کنند.

گزارش حسین عبیری گلپایگانی در این مورد، در: خبرگزاری مهر

در مورد عکس قله ی فوجی یامای ژاپن که به اشتباه جای دماوند بر دیواره ی بزرگ راه نیایش تهران و در صفحه ی اول همشهری 11 اردیبهشت نقش بسته (یادداشت 11/2/89 وبلاگ)، مطلبی برای روزنامه ی همشهری نوشتم که در صفحه ی محیط زیست شماره ی دیروز - البته با «اصلاح» و تعدیل- چاپ شد. متن اصلی نامه را در زیر می بینید:

 خطایی کوچک یا یک سهل انگاری بزرگ؟!

ما، برای پاره ای چیزها فریادهای بسیار می کشیم و گناه زیادی بر «بیگانگان» بار می کنیم که مثلا چرا به شعایر ملی و میراث های فرهنگی مان توهین کرده اند. اما، کوتاهی خودمان را در توجه به نمادهای ملی، داشته های طبیعی، و محیط زیست نمی بینیم!

برجسته ترین و شناخته نرین اثر طبیعی ایران، دماوند است؛ با این حال در چندین مورد دیده ام که تصویر کوه هایی دیگر که شباهتی نه چندان زیاد به دماوند دارند، به جای این «چشم انداز سرزمینی» ملی زینت بخش تقویم ها، تابلوها، سردر فرودگاه، یا دیواره ی بزرگراه شده است. نمونه ی اخیر و جدید را در صفحه ی اول پرشمارگان ترین روزنامه ی کشور (همشهری) در روز 11 اردیبهشت دیدم که عکس بزرگ این صفحه در کنار یادداشتی به مناسبت روز جهانی کارگر، از دیواره ی بزرگراه نیایش تهران (نزدیک خروجی یادگار) بود. روی این دیواره، با هزینه ای که حتما بسیار گزاف بوده، یک نقش بسیار بزرگ از چند نماد مهم کشور نقاشی شده: پرچم کشور، مجسمه ی فردوسی، آرامگاه حافظ، و کوهی که حتما قرار بوده دماوند باشد، اما در واقع عکس کوه فوجی یامای ژاپن است!

نقاشی یاد شده بیش از یک سال است که بر کناره ی بزرگراه نقش بسته، اما این که روزنامه ای با خط مشی زیست محیطی، و حتما حساس به نمادهای طبیعی کشور، این اشتباه را بازتولید و تکثیر کند، به راستی شگفت آور است! من در مقام یک خواننده و یک همکار گاه به گاه روزنامه ی همشهری، و یک دوستدار کوهستان های ایران، از مسوولان روزنامه درخواست دارم در همان صفحه ی نخست روزنامه به این اشتباه اشاره کنند و از شهرداری هم بخواهند که آن نقاشی دیواری را اصلاح کند.

با احترام

عباس محمدی

مدیر گروه دیده بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران

تهران- بزرگ راه نیایش، نزدیک خروجی یادگار؛ نمادهای مهم ایران، و دماوند؟! (عکسی از همین نقاشی دیواری، امروز روی صفحه ی اول همشهری بود.)

از سال1384، در روزهای تعطیل خرداد و تیر، گروه هایی از کوه نوردان و طبیعت دوستان با سازمان دهی دیده بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران به جاده ی پلور- رینه می روند و در چند نقطه (از جمله در دشت خومه که از آن سال به «دشت شقایق» هم معروف شده) به کار مراقبت از شقایق های دماوندی، آگاه سازی، و جلوگیری از کندن این گل ها می پردازند. این مجموعه برنامه ها به طرح نگاهبانی دماوند معروف شده است.

حسین عبیری گلپایگانی، پیشنهاد دهنده ی برگزاری «روز ملی دماوند» و فعال محیط زیست، یکی از افرادی است که پای ثابت این برنامه ها بوده است. گزارش او از این برنامه ها، و پیشنهادهایش برای حراست از دشت شقایق دماوند و نقطه های مشابه را در همشهری بخوانید.

در روز جمعه ی گذشته، شماری از نمایندگان انجمن کوه نوردان در مازندران و دیگر کوه نوردان، در ساری جمع شدند تا درباره ی اجرای بهتر «طرح نگاهبانی دماوند» که از پنج سال پیش در ماه های خرداد و تیر اجرا می شود، هم اندیشی کنند.

متن کامل خبر، و پیام عباس محمدی به این نشست را در سبز پرس بخوانید.

مطلبی با عنوان بالا ، در خصوص معدن کاری و دیگر مشکلات محیط زیست دماوند ، در همشهری .

گفتگوی عباس محمدی با خبرگزاری ایرن در اینجا .

منصوری نژاد رییس شورای شهر رینه ، گفت که طرح مورد بحث فقط مرمت راهی است که از قبل وجود داشته ، و هیچ برنامه ای برای اسفالت کردن این جاده وجود ندارد . اکبریان ، فرماندار آمل گفت که مرمت راه یاد شده ، در راستای فراهم ساختن امکانات رفاهی برای کوه نوردان بوده و به تثبیت شن و خاک کمک می کند (!) . او همچنین گفت کوه نوردان نیاز به مکانی برای «ریکاوری» و نیاز به جاده ای برای امداد و نجات دارند و اگر امکانات رفاهی فراهم باشد ، آنان امنیت بیشتری خواهند داشت . مدنی ، از مسوولان منابع طبیعی مازندران ، گفت این طبیعی است که هر گونه فعالیت عمرانی آسیب هایی به طبیعت وارد می سازد ، اگر قرار بود که جاده نسازیم ، هم اکنون می بایست از تهران پیاده به این جا می آمدید (!) .

پس از آغاز عملیات «مرمت» راه گوسفند سرای جنوبی دماوند که به دلیل ترس از مقدمه چینی محافل خاص برای اسفالت کردن این راه یا اقدام به عملیات ساختمانی یا معدن کاوی و مانند آن ، واکنش گسترده ای از سوی کوه نوردان و طبیعت دوستان و گزارشگران رسانه ها شکل گرفت ، چند سازمان مردم نهاد نشستی برگزار کردند تا به برسی وضعیت دماوند بپردازند برگزار شد که گزارش آن در یادداشت  ١١/5/88 این وبلاگ آمد . دومین نشست ، در روز 18/5/ با حضور نمایندگان انجمن حفظ محیط کوهستان ، دکا ، و موسسه ی کوهستان سبز برگزار شد و در ان پیش نویس بیانیه ای که قرار است سازمان های مردم نهاد مدافع محیط های کوهستانی بیرون بدهند ، فراهم شد .

سومین نشست ، در رینه (شهر  مبدا صعود دماوند در جنوب این کوه) در روز پنج شنبه 21/5/ برگزار شد . برای این روز ، تصمیم گرفتیم که از گزارشگران رسانه ها دعوت کنیم تا برای دیدن تخریب های ناشی از راه سازی و معدن کاری در دماوند ، همچنین تهیه ی گزارش از پاره ای از دیگر مشکلات زیست محیطی منطقه ، با ما همراه باشند . در عین حال ، از  بعضی مسوولان هم برای شرکت در نشست دعوت کردیم .

بازتاب نشست هم اندیشی درباره ی دماوند ، در : میراث خبر

بیابانی شدن کوه ها در ایران ، با اشاره به دماوند در همشهری

جاده ی مخربی که به معدن ملک آباد دماوند می رود. 

در صبح روز 11 مرداد ، به دعوت انجمن حفظ محیط کوهستان ، جمعی از نمایندگان سازمان های مردم نهاد و شماری از نمایندگان سازمان های دولتی مسوول حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی ، همچنین دو نفر از اعضای شورای شهر رینه (شهر مبدا صعود دماوند) گرد هم آمدند تا درباره ی فعالیت اخیر راه سازی در جبهه ی جنوبی کوه دماوند به تبادل نظر بپردازند .

این جاده ها ، مانند جاده های مضری که در سبلان برای هر گوسفندسرا ، یا در تفتان برای ساخت هتل در ارتفاع 3300 متری (!) ، و در علم کوه برای برداشت سنگ ... ساخته شده ، گذشته از آن که خود بخشی از پوشش گیاهی را نابود می کنند ، از آن جا که غیرفنی ساخته شده اند ، سبب تخریب چند برابری در کناره ها هم می شوند . در امتداد تمامی این جاده ها ، ترانشه های بلند و دامنه های فروریخته و توده های جابجا شده ی خاک ، چشم انداز بیابانی را فرا روی گذرندگان قرار می دهند .

معدن کاری ، عامل دیگری است که موجب بیابان زایی در دماوند شده است . آن چه که در دماوند از آن ها به عنوان «معدن» پوکه یاد می شود ، محوطه های وسیعی هستند که اداره های صنایع و معادن در اختیار معدن کاران قرار داده تا به صورت روباز ، سنگ و خاک و شن  کوه را بردارند و ببرند .

شنزار ، نتیجه ی معدن کاری (معدن پوکه ی قرقه در جنوب کوه دماوند)

مطلبی با عنوان اولویت گردشگری منطقه ی دماوندچیست؟ دراینجا  (تارنمای انجمن کوه نوردان ایران  

گزارشی از طرح شن ریزی در جاده ی گوسفندسرای دماوند ، در خبرگزاری برنا (اشاره به نامه ی رییس فدراسیون کوه نوردی به وزیر کشور ، گفته های مدیر کل محیط زیست استان تهران ، رییس میراث فرهنگی مازندران ، معاون سازمان میراث فرهنگی ، مدیر کل دفتر زیستگاه های سازان محیط زیست ، رییس هیات مدیره ی انجمن کوه نوردان ایران) .

قرار است که شنبه صبح ، محمدعلی اینانلو در برنامه ی «روز از نو» ی شبکه دوی سیما ،  گزارشی را که شامل مصاحبه با چند دوستدار محیط کوهستان ، و فیلمی از منطقه است ، پخش کند .

نظر عضو فراکسیون محیط زیست مجلس ، در اینجا

گفته های معاون میراث فرهنگی مازندران در اینجا

من در روزهای چهارشنبه و پنج شنبه (24 و 25 تیر) ، با کارشناسانی از سازمان میراث فرهنگی هم تماس تلفنی گرفتم و همچنین در روز شنبه  27 تیر  به «دفتر ثبت آثار تاریخی ،فرهنگی و طبیعی» که پارسال ثبت دماوند را انجام داده است ، مراجعه کردم و با آقای وکیل مدیر کل این دفتر و آقای قمی کارشناس مسوول ثبت دماوند گفتگو کردم . اما ، باید بگویم که کار رسانه ای  چه در  وادار کردن مجریان پروژه به رفتن در لاک دفاعی ، و چه در برانگیختن مسوولان امر به اقدام ، و چه در تهییج همگانی ، بسیار موثر بود . در واقع ،  کار رسانه ای و افزایش آگاهی و حساسیت مردم سبب می شود که یک نیروی اجتماعی پدید آید و جلوی پاره ای خراب کاری ها را بگیرد که در این مورد هم چنین بوده است. در حال حاضر  دست اندر کاران پروژه  می گویند که قصد اسفالت کردن این راه را ندارند و اصلا طرح از اول هم این نبوده و بودجه ی تخصیص یافته ( هشتاد میلیون تومان) برای اسفالت کردن کافی نیست . آنان می گویند که طرح فقط این است که راه شن ریزی شود تا از گل آلود شدن و لغزندگی راه در هنگام بارندگی و بلند شدن گرد و خاک در هنگام خشکی جلوگیری شود .

نظر ما این است که هرگونه سرمایه گذاری برای این راه خطا است و اساسا بهترین کار این است که این راه بسته شود . درعین حال بسیار محتمل است که آقایان پروژه بگیر ، در یک فرصت دیگر و با گرفتن مصوبه ای دیگر ، کار اسفالت را شروع کنند یا طرح های ساختمان سازی و احداث تله کابین و ... را کلید بزنند .

نکته ی جالب توجه و کمی عجیب این  که همه ی مسوولانی که ما با آنان صحبت می کردیم ، مخالف راه سازی در دماوند بودند و خود نیز زبان به انتقاد می گشودند . به عبارت دیگر ، کاری را که  علی القاعده وظیفه ی سازمان های غیردولتی و روشنفکران است (انتقاد) ، انجام می دهند  اما در اجرای وظیفه های خود (اقدام قانونی و قاطع در حفاظت موثر آثار ملی و پیش گیری از کارهای تخریبی ) با مشکلات بسیار درگیر هستند و ضعیف عمل می کنند ! علت این امر آن است که به واقع ، رشته ی کار از دست همه در رفته است تا حدی که می توان گفت اصولا حاکمیت ملی در ایران ، دست کم در حوزه ی محیط زیست و میراث فرهنگی ، رنگ باخته و محلی از اعراب ندارد . روح بساز و بفروشی یا پیمانکاری و سودجویی کوته بینانه چنان در اعماق لایه های مدیریتی رسوخ کرده که از دست مدیران دل سوز آینده ی کشور هیچ کاری برنمی آید .  بگذریم که تایید  انتقادهای ما ، یا اظهار هم دردی در مورد محیط زیست و میراث فرهنگی می تواند فقط یک تاکتیک از سوی بعضی مدیران برای دررفتن از زیر بار مسوولیت و پاسخ گویی هم باشد . من در یادداشت « چه هنگام مدیران دولتی ، منتقد می شوند ؟» (اینجا) به این موضوع پرداخته ام .

نکته ی دیگر این که مسوولان ما تمایل عجیبی دارند به این که بگویند همه چیز روبراه است و هیچ اتفاقی نیفتاده  و اگر هم افتاده ، اوضاع در کنترل است ! دلاور  نجفی ، معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست ، در حالی که پیدا بود هنوز به منطقه نرفته و کسی را هم نفرستادهدو حتی نمی داند که پروژه ی درحال اجرا ، اسفالت است یا شن ریزی ، اعلام کرد که « عملیات متوقف شده است » (اینجا) . در حالی که عملیات حتی برای یک لحظه هم متوقف نشده و همچنان در حال پیشروی است .

به هرحال ، آن چه که امروز در  دماوند می گذرد ، آینه ای است از آن چه که در مقیاس بزرگ تر در کشور می گذرد ؛ نبود مدیریت واحد و همه جانبه نگر در «آمایش سرزمین » ، خوردن از سرمایه (درآمد نفت) و صرف آن در انواع پروژه های بی توجیه به قصد ارایه ی آمار های فریبنده  ،  حاکم بودن اشخاص منفعت طلب بی مسوولیت در لابی های تصمیم گیری کلان ، و بی عملی یا ضعف مسوولان حفاظت از محیط زیست و میراث فرهنگی در برابر ساخت و ساز گرایان .

گزارشی از طرح راه سازی در دماوند

پاره ای از گزارش ها و خبرها در مورد طرح راه سازی در دماوند را می توانید در نشانی های زیر ببینید :

سبزپرس

ایسنا (گفتگو با رییس انجمن کوه نوردان)

ایسنا (سخنان مسوول کمیته ی کوه نوردی فدراسیون)

ایسنا (سخنگوی میراث فرهنگی)

همشهری (مطالبی از قول عباس محمدی و ...)

اعتماد (گزارش مونا قاسمیان)

ایرن (یادداشت محمد علی اینانلو)

ایرن (یادداشت ناصر کرمی)

و یادداشت خواندنی محمد درویش عزیز به همراه شعر جاودانه ی آرش کمانگیر ، سروده ی سیاوش کسرایی ، در اینجا .

گزارشی از طرح راه سازی در دماوند

در ٧-۶ روز گذشته ،موضوع «اسفالت کردن دماوند» بزرگ ترین دغدغه ی دوستداران محیط های کوهستانی بوده است .  خبر این را که استانداری مازندران  در تدارک چنین کاری است ، از حدود دو سال پیش داشتیم . در سفر اول آقای احمدی نژاد به مازندران ،درمیان انبوه مصوبه های هیات دولت ، دو سه مورد هم مستقیما به کوهستان  مربوط می شد ؛ یکی همین طرح «اصلاح» راهی که از جاده ی پلور - رینه به «گوسفندسرای احسان» می رود ، و یکی هم اختصاص صد و پنجاه میلیون تومان به ساخت سه پناهگاه کوه نوردی در مازندران . هر دوی این مصوبه ها جز آسیب رسانی به محیط کوهستان ، هیچ نتیجه ای نمی توانست داشته باشد .

در سه شنبه ی گذشته ،ما که هنوز منطقه را از نزدیک ندیده بودیم ،بر پایه ی شنیده ها از دوستان و نامه ی فدراسیون کوه نوردی (اینجا) نامه ای به سازمان میراث فرهنگی نوشتیم (در اینجا بخوانید) و در آن اشاره کردیم که به دلیل ثبت دماوند در فهرست آثار ملی ، هرگونه عملیات در حریم آن باید با ملاحظات خاص و با نظر سازمان میراث فرهنگی باشد . توضیح این که دماوند در تیر ماه سال ٨٧ به عنوان نخستین اثر طبیعی در فهرست آثار ملی سازمان قرار گرفت و محدوده ی آن هم از تراز تقریبی ٢٢٠٠ متر است . دیده بان کوهستان از چند سال پیش از آن پیشنهاد ثبت دماوند را داده بود و در مراسم اعلام رسمی این ثبت هم با سازمان میراث فرهنگی مشارکت داشت .

چون بیم آن داشتیم که تا آقایان در دستگاه های مسوول حفاظت دماوند به خود آیند ، کارفرما و پیمانکار پروژه ی راه سازی کار خود را تمام کنند (!) روز پنج شنبه ٢۵ تیر به منطقه رفتیم و  ضمن بازدید عملیات از نزدیک ، با چندین نفر گفتگو کردیم . دومین نامه ی ما به سازمان میراث (در اینجا) ، پس از این سفر نوشته شد . هم زمان با این کارها ، تماس های تلفنی متعدد با روزنامه نگاران و گزارش گران خبرگزاری ها داشتیم . پاره ای از تماس ها از سوی آن رسانه ها بود و پاره ای دیگر از سوی ما . 

(ادامه دارد)

انجمن کوه نوردان ایران و هیات کوه نوردی استان تهران ، از گروه ها و باشگاه های کوه نوردی درخواست دارند در برنامه های حفاظت از کوه دماوند مشارکت کنند .

همان گونه که اطلاع دارید، کوه دماوند در سال 1387 از سوی سازمان میراث فرهنگی، به عنوان اثر طبیعی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و جامعه  یکوه نوردی کشور در طرح و پیگیری موضوع ثبت دماوند نقش بسیار موثری داشته است. با توجه به این که هم اکنون معدن کاوی، انباشت زباله، چرای دام، جاده سازی، شکار، گردشگری و حتی کوه نوردی غیر مسوولانه، کوه دماوند را به شدت تهدید و تخریب می کند، شایسته است که جامعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ی کوه نوردی در حفاظت این کوه و جلوگیری از تخریب و آلودگی آن فعالیت داشته باشد.

1-     از 15 خرداد (روز جهانی محیط زیست) تا 13 تیر (روز ملی دماوند) در هر برنامه ای که در دماوند اجرا می کنید ، علاوه بر بازگرداندن زباله های خود ، مقداری از زباله های رها شده را نیز جمع آوری کنید و به شهر برسانید .

2-     در مسیر صعود خود ، با مردم درباره ی ضرورت حفظ پوشش گیاهی دماوند ( به ویژه شقایق ها که در این فصل ، زینت بخش دماوند هستند ) صحبت کنید .

3-     به مناسبت روز ملی دماوند  برنامه های جشن ، همایش ، پاک سازی کوهستان ، و « صعود مسوولانه » ترتیب دهید .

4-     مقاله ، خبر و گزارش هایی در زمینه ی حفاظت کوهستان به مطبوعات بدهید .

5-     خبر فعالیت های خود را به دفتر هیات کوه نوردی استان تهران و انجمن کوه نوردان ایران بفرستید .

دفتر مرکزی انجمن کوه نوردان ایران ، پنجمین همایش روز ملی دماوند را در روز جمعه 12 تیر ماه 1388 در شهر رینه برگزار خواهد کرد . با کمک به اجرای این برنامه و حضور در آن ، می توانید گامی در معرفی ارزش های بی بدیل دماوند بردارید .

اطلاعیه ی هیات تهران را در اینجا بخوانید .

 در روز جمعه 15 خرداد ، به مناسبت روز جهانی محیط زیست و در ادامه ی برنامه هایی که از سال 1384 داشته ایم ، به منطقه ی پلور – رینه خواهیم رفت تا با گفتگوی رو در رو با گردشگران و کوه پیمایان ، ضرورت حفاظت محیط دماوند را یادآور شویم .

از مردم خواهیم خواست که از چیدن گل های شقایق که از این روزها تا حدود یک ماه دیگر زینت بخش دامنه های دماوند خواهند بود ، خودداری کنند . همچنین درخواست خواهیم کرد که از لگد کوب کردن گیاهان و رها کردن زباله خودداری کنند و در حد امکان به پاک سازی منطقه از زباله های رها شده بپردازند .

دماوند ، این تک کوه سرفراز و باشکوه ، سرچشمه ی آب و آبادانی ، رویشگاه انبوه گیاهان ، زیستگاه گونه های متنوع جانوری ، الهام بخش شاعران و سخنوران بزرگ ، و چشم انداز خاطره انگیز سرزمین ایران است . وظیفه و حق ما است که در حفظ این محیط بی مانند بکوشیم و از تجاوز به آن جلوگیری کنیم .

برای شرکت در برنامه ی جمعه 15 خرداد و جمعه های آینده ، لطفا با حامد عرب (09124014298) یا دفتر انجمن ( از ساعت 10 تا 17 : 66712243) تماس بگیرید .

 اگر در مورد چرای دام ، امیدی به احیای پوشش گیاهی ، مثلا با قرق منطقه باشد ؛ و اگر در مورد ریخت و پاش زباله امکان پاک سازی متصور باشد ؛ در مورد معدن کاوی ، اما هیچ کورسویی امیدی به اصلاح وضع بخش هایی از دماوند مانند قرقه ، وسون ، ملک آباد و ملار که سال ها است همه روزه ده ها کامیون از خاک و سنگ آن ها بار می شود و به ده ها و صدها کیلومتر دورتر برده می شود ، نیست . چشم انداز کنونی این بخش ها که بسیار گسترده هم هستند ، چونان مخروبه ترین بیابان های کشور است :  بی گیاه ، بی هیچ خاک حاصل خیز ، بد شکل ، و در یک کلام : مرده . باور کردنی نیست که نماد سرزمینی و خاستگاه دلکش ترین اسطوره های یک ملت چنین بی رحمانه در یک کار اقتصادی ناپایدار و نه چندان پر درآمد ( در مقیاس ملی ) ، به نابودی کشانده شود . اگر به توبره کشیدن دامنه های دماوند ، با عنوان معدن داری ، تا پیش از ثبت آن به عنوان اثر طبیعی ملی توجیهی داشت ، اما از سال گذشته که این کوه خوش سیمای افسانه ای چنین شناسه ی پرمعنایی یافته است ، دیگر هیچ پایه ی منطقی و قانونی برای ادامه ی این گونه بهره برداری وجود ندارد .

شاید عده ای بپندارند که « معدن » در این جا ، شبیه بعضی معدن های زغال سنگ و ... است که دارای دهانه ای است و از آن دهانه وارد تونل های زیرزمینی می شوند ! اما در دماوند ، بولدوزرها سطح کوه را برداشت می کنند و به پشت کامیون ها می ریزند که در نتیجه  زخم هایی به وسعت صدها متر در صدها متر و عمق 20-10 متر بر پیکر کوه ، این جا و آن جا ، پدید آمده است . چون جنس دماوند عمدتا شامل خاکسترهای آتشفشانی است ، با کندن هر قسمت ، لایه های بزرگ تری از بالادست آن رانش می کند و ابعاد تخریب را چند برابر می سازد . از آن بدتر ، راه های دسترسی به این معدن ها است که سبب تخریب شدید دامنه ها شده و آثار زشتی را بر سیمای کوه باقی گذارده است . رانش های بزرگ ناشی از برداشت از معدن ملار ، به صورت یک قطاع بزرگ خاکستری در امتداد یال شرقی دماوند ، از جاده ی هراز دیده می شود . نمونه ی راه دسترسی بد شکل و مخرب هم ، جاده ی معدن ملک آباد است که با شیبی غیرعادی از پل مون بالا می رود و ریزش کناره های آن سخت چشم را می آزارد .

( ادامه دارد)

بازدید از معدن های پوکه در دماوند

در روز 6/2/88

چند سال است که شمار در خور توجهی از اهالی رینه (شهر مبدا صعود دماوند) خواستار تعطیل شدن معدن های برداشت پوکه در دماوند – به ویژه در حوزه ی رینه – هستند که این مخالفت ها و تجمع های اعتراضی دنبال آن دست کم در یک مورد به خشونت هم کشیده شده و تیراندازی هایی صورت گرفته است .  گروه دیده بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران از سال 1383 با انتشار خبرهای مربوط به مخالفت مردم ، و با نوشتن نامه هایی برای سازمان حفاظت محیط زیست ، دفتر رییس جمهور ، و سازمان میراث فرهنگی  به طرح  مشکلات زیست محیطی دماوند پرداخته و پیشنهاد ثبت دماوند در فهرست آثار طبیعی ملی ، همچنین پیشنهاد ثبت روز سیزدهم تیر ( جشن تیرگان) را به عنوان روز ملی دماوند داده است .

در تیر ماه سال گذشته ، پرونده ی ثبت دماوند به عنوان اثر ملی در فهرست سازمان میراث فرهنگی تکمیل شد و بلندترین کوه ایران ، نخستین اثری شد که در این فهرست به ثبت رسید . اعلام رسمی این ثبت ، در مراسمی با همکاری سازمان میراث فرهنگی و گروه دیده بان کوهستان انجمن ، در روز 29 تیر 1387 در پلور صورت گرفت  ( البته دکا ، مراسم « روز ملی دماوند » را طبق معمول سه سال پیش از آن ، در نزدیک ترین جمعه به سیزدهم تیر 87 برگزار کرده بود ) . 

در مورد عوامل تخریب دماوند ، ما ضمن اشاره به چرای بی رویه ی دام و ساخت و ساز و موضوع زباله ها ، به معدن کاوی به عنوان یک عامل بسیار مخرب که آثار آن به هیچ وجه جبران شدنی نیست ، توجه داشته ایم و پی گیر آن بوده ایم .    

( ادامه دارد)