دیده بان کوهستان

چند پاراگراف زیر، از کتاب ادوارد ابی⁽¹⁾ ترجمه شده است. ببینید که چه شباهتی دارد با اوضاع و احوال مملکت خودمان!

گردشگری صنعتی یک تجارت بزرگ، و به معنای پول است. این فعالیت، دارندگان متل و خوراکخانه ها، بنزین فروشی ها، شرکت های نفتی، پیمانکاران راه سازی، کارخانه داران تجهیزات سنگین، بنگاه های مهندسی ایالتی و فدرال، و صنایع با نفوذ و پر قدرت خودرو سازی را در برمی گیرد. این دارندگان منافع گوناگون، به خوبی سازمان یافته اند، بیش از بسیاری از ملت های این زمان ثروت دارند، و با چنان قدرتی در کنگره نمایندگی می شوند که توجیه آن بسی فرا تر از هر شکلی از مشروطه یا دموکراسی است. (سیاست امروزین، گران قیمت است- قدرت به دنبال پول می آید.) گردشگری صنعتی، از طریق کنگره فشار مهیبی بر "پارک سرویس" این شاخه ی نحیف قوه ی مجریه وارد می سازد، فشاری که از هر طریق ممکن دیگر- محلی، ایالتی، منطقه ای- و از طریق تبلیغات و عادت های تثبیت شده ی یک ملت اسرافکار نیز اعمال می شود.

در صفحه ی محیط زیست همشهری 16/5/90، یادداشتی دیدم با عنوان "مشقی برای جنگل ابر" که در آن نویسنده از یک سفر آخر هفته به "جنگل ابر" در شاهرود، و انبوه خودروهای سواری و مینی بوس و اتوبوس، و گردشگرانی که با گذر از جاده ی اسفالته تا اعماق جنگل می روند،  گفته بود. و از این که گردشگران عزیز، درختان را برای تهیه ی هیزم می شکنند، و هر جا که دلشان بخواهد آتش روشن می کنند، و در همه جا زباله می پراکنند.

در ایران، سفر بسیار زیاد انجام می شود؛ یک بار رییس پلیس راه کشور گفته بود که ایرانیان هفت برابر اروپایی ها به سفر می روند! ظاهرا 7-6  برابر  شدن قیمت بنزین هم تاثیر چندانی بر این موضوع نداشته است، و در تمام روزهای پنج شنبه و جمعه، در تعطیلی های خود ساخته ی ناشی از اتصال یک روز تعطیل وسط هفته به دو روز آخر (!)، و به ویژه در نوروز و سه ماه تابستان، زنجیره ی متصل به هم خودروها در راه های کشور به ویژه در استان های شمالی،کم رونق نمی شود.

با وجود دشمنی ظاهری ما با آمریکا، بسیاری از رفتارهای اقتصادی و اجتماعی مان شبیه نظام آمریکایی است!

چند دهه ای بیشتر نیست که برای بخش هایی قابل توجه از جامعه ی ما، سفر به یکی از "آداب" نوروزی بدل شده است. در هیچ یک از دوره های کهن و در هیچ یک از منابع اصیل، از سفر به عنوان رسمی از رسم های نوروزی یاد نشده است. فکر می کنم که در دوران معاصر ما، از یک سو به دلیل محدود شدن زمان فراغت به روزهای تعطیل رسمی، و از سوی دیگر به دلیل آسفالت شدن جاده ها و فراوانی خودروها و ساده شدن سفر، تمایل به گشت و گذارهای طولانی در نوروز بیشتر شده است. قطعا آشنایی با فرهنگ اروپایی ها و آمریکایی ها که در تعطیلی های تابستان یا ژانویه به سفر می روند، و همچنین القای «ضرورت» سفر از سوی سازندگان و فروشندگان خودرو به جامعه هم در این امر موثر بوده است.

سیزدهم بهمن (سوم فوریه) روز جهانی تالاب ها است. مدتی است که صحبت از کشیدن جاده ای از بهشهر به داخل میانکاله تا ساحل دریا است. ظاهرا در پی مخالفت های شدید مردم و سازمان حفاظت محیط زیست، طرح بدل شده به کشیدن "جاده ی چوبی" برای خدمت به اکوتوریسم!

پیدا است که پروژه نویسان و پروژه بگیران (که لابد بودجه یا قول بودجه ای را از دستگاه دولتی گرفته اند) نمی خواهند "نان" را از دست بدهند. همین امروز هم جاده ای سراسری (از زاغمرز تا آشوراده) در میانکاله وجود دارد که باید رفت و آمد در آن محدود و ساماندهی شود؛ چه نیازی به جاده ی جدید برای طبیعت گردی هست؟! چرا این بودجه، صرف جلب رضایت دام داران داخل این "ذخیره گاه زیست کره" برای بیرون بردن دام هایشان نمی شود؟

حر منصوری، مدیر وبلاگ دیده بان میانکاله یک نظرسنجی در مورد طرح احداث جاده در میانکاله ترتیب داده است. می توانید با مراجعه به این پیوند، در نظر سنجی شرکت کنید.

عکس از: دیده بان میانکاله

خبرگزاری برنا - عباس محمدی

 

خبرگزاری فارس

به گزارش خبرگزاری فارس از تالش، نامیار سکوتی‌بداغ (استاد دانشگاه تالش) صبح امروز در جمع فعالان گردشگری این شهرستان اظهار داشت: در حال حاضر خطر قربانی شدن محیط زیست توسط گردشگران در بسیاری از کشور‌های فقیر و حتی ثروتمند جهان به موضوعی دردناک تبدیل شده است.
وی ادامه داد: به دلیل گردشگری به‌ویژه طبیعت‌گردی بدون برنامه در بسیاری از کشورها، درآمدهای کلان کسب شده را باید صرف درمان زخم‌های ناشی از تخریب محیط زیست کرد.
کارشناس ارشد توریسم و گردشگری با بیان اینکه کوهستان‌های کشور دارای بهترین مراتع هستند، افزود: این مناطق به دلیل اکوتوریسم بی‌رویه دچار تخریب‌های زیست‌ محیطی شدیدی شده‌اند.
به گفته سکوتی‌بداغ کوهستان‌ها به دلیل هجوم گردشگران، نبود فرهنگ گردشگری و فقدان سیستم‌های مناسب دفع زباله تبدیل به زباله‌دانی شده‌اند.
وی با اشاره به اینکه تخریب پوشش گیاهی از دیگر معضلات کشور است، تصریح کرد: پیاده‌روی و ورود با وسایل نقلیه مختلف به محوطه‌های مراتع و مناطق کوهستانی تخریب بسیاری از پوشش‌های گیاهی را به دنبال داشته است به طوریکه 90 درصد پوشش گیاهی به شعاع 300 تا 400 متری افرادی که کوهنوردی می‌کنند به نابودی مطلق کشیده می‌شود.

گزارش سفر کوه نوردی- زیست محیطی به آمریکا را می توانید در تارنمای انجمن بخوانید که البته این گزارش را به تدریج اصلاح و تکمیل خواهم کرد و عکس های دیگری هم به آن خواهم افزود. در زیر، می توانید بخش «محیط زیست» این گزارش را که نسبت به گزارش دو روز قبل اصلاح و تکمیل شده است، ببینید:

یک هدف مهم گروه ما (و به ویژه شخص خودم) آشنایی با گرایش های زیست محیطی کوه نوردان آمریکایی و نیز دیدار از پارک های ملی آمریکا بود. یکی از هدف های آمریکن آلپاین کلاب، و یک مساله ی مورد علاقه ی کوه نوردان آمریکایی از دیرباز، موضوع حفظ چشم اندازهای بکر طبیعی و حمایت از حیات وحش بوده است. دلبستگی ما به امر حفاظت کوهستان، متقابلا توجه کوه نوردان آمریکایی را جلب کرده و به موضوع داغی برای گفتگو بدل شده بود.

استفن متر (Stephen Mather)  نخستین مدیر اداره ی پارک های ملی آمریکا (The National Park Service)  گفته است که پارک های ملی، بهترین معرف های آمریکا هستند...

گوزن "موس" در تیتان

پنجم مهر (27 سپتامبر) روز جهانی جهانگردی بود. در تارنمای میراث خبر مقاله ی ارزنده ای از مزدک دربیکی درباره ی تعریف های نادرست از اکوتوریسم، و همچنین در مورد اثرات ویرانگر گردشگری مسوولیت ناپذیر بر زیست بوم های کشور آمده است. در این مقاله، اشاره های بجایی به «نبود فرهنگ استفاده» از طبیعت، تاثیر «تب گردشگری» و «تعطیلات با یک کوله» بر محیط زیست، و «نبود برنامه ی مدیریتی در مناطق مقصد اکوتوریستی» آمده است.

کوه نوردان، و به ویژه راهنمایان کوه نوردی و تورگردانان را به خواندن این مقاله دعوت می کنم.

در مقاله ی زیر، کلیاتی درباره ی غارها آمده  و همچنین در آن به مشکلات حفاظت غارها و چگونگی بازدید درست از آن ها  اشاره شده است.

طبیعت، سراسر آکنده از ناشناخته ها و پدیده های پر راز و رمز است؛ بسی سادگی است که بپنداریم زمین و محیط زیست خود را خوب می شناسیم، و یا بد تر از آن، بر این پندار اشتباه آمیز باشیم که می توانیم بر این محیط چیره گردیم. آدمی، حداکثر توان آن را دارد که به این لایه ی نازک و شکننده ی حیات که بر پوسته ی زمین رنگ های خیره کننده ی بی شمار زده است، آسیب های کاری بزند و با این کار، پیش از هر چیز خویشتن را از نعمت تنوعی که در دوران معاصر ما احتمالا غنی ترین تنوع زیستی تاریخ زمین بوده، محروم و محروم تر کند. و در ثانی (به علت همان ندانم کاری) زیست خود را بر این کره ی کوچک آبی و سبز که در تمامی فضای شناخته شده تا امروز بی مانند است، سخت و سخت تر کند.

مطلب زیر از عباس محمدی،در شماره ی ٢۴ اسفند روزنامه ی پول چاپ شد؛

در روز پنج شنبه 21 آبان، از ساعت 5 تا 8 بعد از ظهر، مراسمی در بزرگداشت زنده یاد عباس جعفری، چهره ی ماندگار کوه نوردی و طبیعت دوستی ایران، برگزار می شود.

مکان:  تهران- خ شریعتی، خیابان ناطق نوری (پشت حسینیه ی ارشاد)، فرهنگسرای پایداری.

                                  **********

عباس؛ رهگذر راه های بی پایان

خوشا رها کردن و رفتن!

خوابی دیگر

                به مردابی دیگر

خوشا ماندابی دیگر

                          به ساحلی دیگر

                                                 به دریایی دیگر!

خوشا پر کشیدن ، خوشا رهایی

خوشا اگر نه رها زیستن ، مُردن به رهایی!

چندان دور نیست، اما گذشتِ دورانی را می نماید!

مطلبی با عنوان بالا، از عباس محمدی در سبزپرس.

گزارشی را که روزنامه ی همشهری از گفتگو با من تهیه کرده و مربوط است به آلودگی نقاط گردش گری ، در این جا بخوانید .

خبری در مورد آلودگی دریاچه ی کوهستانی گهر را در http://isdle.ir/news/index.php?news=255 بخوانید .

آن‌چه که در زیر با اشاره به یک مورد مستند گفته می‌شود، نه برای محکوم کردن مجریان آن برنامه (که مطمئن‌ام عاشق این سرزمین‌اند) بلکه برای توجه دادن به همه دوستان تورگردان، و به منظور پیش کشیدن بحثی است که شاید لازمه تداوم طبیعت‌گردی پایدار باشد.