دیده بان کوهستان

همزمان با فرود بیش از 950 قوی مهاجر در آبگیرهای فریدونکنار، و با سرد شدن هوا در روزهای اخیر، کانون محیط بان از دوستداران طبیعت خواست تا در تامین غذای مورد نیاز قوهای مهاجر به منظور جلوگیری از شکار آنها توسط افراد فرصت طلب همکاری کنند.

برای آگاهی بیشتر، و دیدن شماره ی حساب مربوط به گردآوری کمک مالی برای این منظور، لطفا نگاه کنید به: سبز پرس.

یادداشت هایی دیگر در این زمینه:

خوراک دهی به حیات وحش؛ درست ها و نادرست ها

حیات وحش، فقط کل و بز و... نیست؛ وزغ ها را هم دریابیم!

حر منصوری- دیده بان میانکاله 

این روزها زمان جفت گیری وزغ های تالشی است که  بیست روزی طول می کشد. وزغ های تالشی ارتفاعات عباس آباد، جفت جفت در تلاش هستند تا به وظیفه ای که طبیعت بر عهده شان گذاشته (یعنی به بقای نسل) عمل کنند، اما ساخت و ساز و جاده و دیوار ... موانعی هستند در برابر این مهم. تعداد اندکی که جاده و دیوار را رد می کنند متاسفانه به علت هوشیاری کمی که در این ایام خاص دارند، در زیر چرخ خودروهای عبوری، عمدی و سهوی  له می شوند. در روز 4 بهمن، به همراه دوستانی که میزبان شان بودم (از گروه دیده بان کوهستان، و چند کوه نورد دیگر) بیش از ١۵٠ جفت از این وزغ ها را گرفتیم و برای جلوگیری از وقوع هر اتفاقی به محل تخمگذاری شان (دریاچه) انتقال دادیم.

امیدوارم همشهریان و طبیعت دوستان عزیز بهشهری که این روزها از عباس آباد بهشهر بازدید می کنند، توجهی ویژه به این مساله داشته باشند و در صورت دیدن وزغ ها به  آنها کمک کنند تا به سلامت به مقصدشان برسند.

... و امید آن که مسوولان محیط زیست (که احیای ببر مازندران و شیر ایرانی را به انجام رسانده اند!) فکری هم به حال این جانوران کوچک کنند... .

سیاوش یالپانیان در سبز پرس مطلب ارزنده ای با عنوان "شرافت حیات" درباره ی گرگ ها نوشته است. پیشنهاد می کنم حتما آن را بخوانید.

در این سرمای جان گداز زمستانی، از گرگ ها و دیگر جانورانی که در نزدیکی روستاها و شهرها می بینیم، حمایت کنیم؛ با مردم در این باره گفتگو کنیم و از مسوولان، نظارت بیشتر را مطالبه کنیم.

برج سینا

احسان بشیر گنجی، برای درمان این عقاب شکسته بال که گرفتار تیر نامردمان شده، درخواست کمک کرده است؛ لطفا در صورت امکان، دریغ نورزید... و برای اطلاع بیشتر، به وبلاگ برج سینا نگاه کنید.

(یکی دو ساعت پیش، عباس ثابتیان گفت که گویا کمک کننده ای یافته است.)

در شرایطی که تصرف های انسانی، راه را بر دسترسی زمستانی حیوانات کوه زی به نقاط گرم تر مانند دشت ها بسته است، وظیفه ی اخلاقی ما است که این مخلوقات زیبا را در حمایت خود بگیریم.

چند نکته:

اسکندر گرد مردی، کارشناس محیط زیست خراسان شمالی، عکس های زیبایی از یک پلنگ آسیب دیده و ضعیف شده فرستاده است که در نزدیکی مرز ایران با ترکمنستان دیده شده و ماموران محیط زیست آن را به پاسگاه آورده اند تا بهبود یابد. آنان نام این پلنگ را که در منطقه ی کپت داغ یافت شده، "کپت" گذاشته اند. این پلنگ ۶۵ کیلو گرم وزن دارد و به این ترتیب، درشت ترین پلنگ ایرانی است که تا کنون مشخصات آن ثبت شده است.

در شرایطی که تصرف های انسانی، راه را بر دسترسی زمستانی حیوانات کوه زی به نقاط گرم تر مانند دشت ها بسته است، وظیفه ی اخلاقی ما است که این مخلوقات زیبا را در حمایت خود بگیریم.

چند نکته:

یادداشت زیر، با اندکی تلخیص در همشهری ١٩/١١/٨٩ چاپ شد.

بهترین راه حمایت از حیات وحش، حفظ زیستگاه های طبیعی است؛ هیچ گونه دخالت انسانی مانند تکثیر مصنوعی، انتقال گونه ها به نقاط امن، یا تغذیه ی دستی نمی تواند جایگزین حفظ زیستگاه شود. با این حال، چون دخالت انسان در عرصه ی زمین از حد گذشته و زیستگاه های طبیعی - به ویژه در سرزمین هایی مانند ایران که پیشینه ی زیست انسان متمدن در آن به چندین هزاره می رسد-  بسیار کم شمار و محدود شده اند، لازم است اقدامات حمایتی ویژه ای هم از سوی انسان صورت گیرد. یکی از این اقدام های مصنوعی، ریختن علوفه برای علفخواران یا دانه برای پرندگان در زمستان است. می دانیم که بقای علفخواران و دانه خوران، به حفظ حیوانات گوشتخوار و پرندگان شکاری هم کمک خواهد کرد. "جزیره ای شدن" زیستگاه ها، یعنی محدود شدن شدید عرصه ی آن ها، از مهاجرت آزادانه ی جانوران جلوگیری و خوراک در دسترس آن ها را به شدت کم می کند. در چنین شرایط، به ویژه اگر وضع غیر عادی مانند برف های بسیار سنگین هم پیش آید، کمک حساب شده به تغذیه ی حیات وحش می تواند در دستور کار قرار گیرد.

موضوع خوراک دادن به جانوران وحشی در زمستان، یکی از موضوع هایی است که در چند سال اخیر مورد توجه سازمان های غیردولتی طرفدار محیط زیست بوده است؛

تهران- سعادت آباد، ١۴ بهمن ١٣٨٩

کبوتر چاهی ها، از دانه هایی  که روی دیوار ریخته ایم، می خورند.

یادداشت های قبلی در این زمینه: حیات وحش شهری، گربه های زیبای محل، حیات وحش شهری و آسیب رسانی های انسانی

رها کردن غیر مسوولانه ی زباله، فقط سبب زشت شدن چشم اندازها و یا آلودگی هایی که به شکل غیر مستقیم به محیط زیست آسیب می رساند، نمی شود. این کار می تواند مستقیما موجب زخمی شدن یا مرگ دردناک جانوران شود؛ هر روزه شاید هزاران هزار پرنده و ماهی به دلیل پیچیده شدن الیاف نایلونی تورهای ماهی گیری رها شده به دور دهان و منقار و دیگر بخش های بدن شان، به آهستگی بر اثر گرسنگی یا به علت عفونی شدن اندام ها بمیرند.

جوجه ی بلبل خرما که من پیدایش کردم و نخ نایلونی به دور پایش پیچیده بود.

همان جوجه پس از باز کردن نخ.

در ادامه ی یادداشت چند روز پیش با عنوان "حیات وحش شهری"، چند عکس زیر را که دخترم کتایون گرفته است می بینید. به نظر من گربه ها تا حدودی جای خالی شیر و ببر و پلنگ را در شهر پر می کنند(!) و به محیط ماشینی ما رنگ زندگی می بخشند... به آن ها کمک کنیم و بگذاریم در شهر زندگی کنند.

ما شهر را با جانوران دیگر شریکیم! گذشته از انبوه حشرات، و جانوران دیگری که ممکن است در نظر ما خوشایند نیایند، بسیاری موجودات دیگر هم هستند که در کنار ما می زیند و به غنا و زیبایی محیط می افزایند و چهره ی ناخوشایند هم ندارند!

حق حیات جانوران را پاس بداریم و در صورت امکان به آنان کمک کنیم! عکس زیر که برنده ی جایزه ی طلای IFRA شده، بره آهویی را نشان می دهد که از پستان یک زن بچه دار تغذیه می کند.

در همین شهر تهران هم انبوهی از موجودات دوست داشتنی می زیند که می توانیم با حمایت از آن ها، به شهر خود رنگ زندگی بزنیم:

کبوتر چاهی

بلبل خرما

جوجه یاکریم، در آشیانه ای بر لبه ی باریک پنجره، و تخمی که هنوز باز نشده است.

 حاجی لک لک، در نزدیکی روستا (عکس از:http://lawansaqez.blogfa.com/)

یا کریم (یا قمری خانگی؟)

مقاله ی ارزشمندی با عنوان بالا را می توانید در تارنگار روزنامک به قلم فرشید ابراهیمی بخوانید. در این مقاله از آن چه که در فرهنگ ایرانی در رعایت حال جانوران بوده ، سخن گفته شده است .

 من ، در یکی از شماره های 6-5 سال پیش فصل نامه ی «صلح سبز» (نشریه ی جبهه ی سبز ایران) مقاله ای نوشتم با عنوان «با یاس ها به داس سخن گفته ایم» که در آن، برعکس مقاله ی فرشید ابراهیمی، به نقض حقوق جانوران، و به آموزه های ضد محیط زیست در فرهنگ ایران (و دیگر نقاط) پراخته ام . این مقاله با اندکی تلخیص در همشهری 6 خرداد 1382هم چاپ شد .

چند روز پیش ، گفتگویی تلفنی داشتم با خبرگزاری میراث خبر درباره ی پرندگان مهاجر و ضرورت حمایت از آن ها . این گفتگو در تارنمای میراث درج شده است .

یادداشتی در این مورد را در آرام کوه بخوانید .

یک گزارش و تعدادی عکس بسیار زیبا در این مورد را در وبلاگ گروه کوه نوردی نمونهwww.nccg.blogfa.com ببینید . 

یادداشت های پیشین ما :

    http://mountainwatch.persianblog.ir/post/700/

و :  http://mountainwatch.persianblog.ir/post/226

و :  http://mountainwatch.persianblog.ir/post/494

و:   http://mountainwatch.persianblog.ir/post/471

و:   http://mountainwatch.persianblog.ir/post/228

و:   http://mountainwatch.persianblog.ir/post/223

تالاب سرخ رود مازندران

پرواز در سپهر لاجوردی

توزیع ذرت

 سرخ رود

 شیدای طبیعت

فردا ، برای دومین جمعه ، به سرخرود مازندران خواهیم رفت تا محموله ی دیگری از ذرت را برای تغذیه ی چند هزار قو که به شکل کم سابقه ای به آبگیرهای منطقه مهاجرت کرده اند ، برسانیم . کوه نوردان گروه آرش کمانگیر بابل ، محموله ی فردا را خواهد رساند . در زیر ، مطلبی را در مورد کمک به تغذیه ی حیات وحش می خوانید .

 خوراک دهی به حیات وحش ، درست ها و نادرست ها

گروه دیده بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران (دکا) ، چند سال است که خوراک دهی به حیات وحش در شرایط سخت زمستانی را تبلیغ می کند و با بسیج نیروی کوه نوردان و گردآوری کمک های مالی ، به تهیه ی علوفه و دانه برای پخش کردن در منطقه های حفاظت شده یا قابل کنترل می پردازد . این کار ، در منطقه ی حفاظت شده ی ورجین ( البرز مرکزی ) صورت منظمی یافته و با همکاری پاسگاه محیط بانی زردبند ، گروه کوه نوردی لواسان ، شورای شهر و شهرداری لواسان ، و جمعی از اهالی و کسبه ی منطقه به شکل یک حرکت مردمی و بسیار موثر درآمده است . در زمستان سخت 86 حدود دوازده تن یونجه ی خشک ، عمدتا با پی گیری های گروه کوه نوردی لواسان ( نماینده ی انجمن کوه نوردان ایران در لواسان ) تهیه شد و در اختیار پاسگاه محیط بانی زردبند گذاشته شد . کوه نوردان ، در چندین برنامه با هماهنگی محیط بانان ، به پخش علوفه در کوه پرداختند . در زمستان امسال هم تا کنون ، حدود شش تن یونجه در اختیار پاسگاه گذاشته شده و این مقدار و مقداری از علوفه های تهیه شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست ، در منطقه پخش شده است . با تماس هایی که دکا با دفترهای نمایندگی شهرستان ها و دیگر دوستان داشت ، مشابه این کار در چند نقطه ی دیگر کشور هم انجام شد . ریختن یونجه ،  در مورد قوچ و میش یا کل و بزها ، کمک موثری به جلوگیری از مرگ و میر ناشی از سرما و کمبود خوراک می کند . به علاوه ، از مهاجرت آن ها به پایین دست که در شرایط کنونی ( وجود ساختمان و جاده های پرشمار، نبود دشت های مناسب ) سبب سرگردانی و نابودی حیوانات می شود ، جلوگیری می کند . یونجه ، همچنین خوراک پرندگانی مانند کبک هم می شود. بقای علف خواران و دانه خواران ، بالطبع موجب بقای گوشتخواران و پرندگان شکاری می شود  .

تا تالاب هست ، زندگی هست ! 

دیروز ( جمعه 11/11/87 ) ، به سرخرود ( شهر کوچکی نزدیک فریدونکنار مازندران ) رفتیم . در روز چهارشنبه ی گذشته ، سه تن دانه ی ذرت و در روز جمعه هم یک تن به منطقه رساندیم تا به تدریج برای چند هزار قویی که به شالیزارهای پر آب آن جا آمده اند ، پخش شود . در این برنامه ، یک بار دیگر علاقمندی و کارایی نادر ضرابیان سرپرست  گروه کوه نوردی لواسان ( نمایندگی انجمن در لواسان ) کارساز شد و تهیه ی پول و خرید ذرت ، به طور عمده با پی گیری های او به سرانجام رسید . همچنین ، پی گیری دل سوزانه ی محمد تهرانی از گروه کوه نوردی نمونه ( دیگر همکار انجمن ) که پیشنهاد دهنده ی اولیه ی این حرکت بود ، در اجرای قشنگ کار موثر  بود . جمعی از بچه های گروه پرنده نکری طرلان ، و دکتر پژمان نوروزی که صبح های دوشنبه در شبکه ی دو سیما برنامه ی زیست محیطی دارد ، نیز با ما هم سفر بودند .

یکی از زیباترین صحنه های طبیعی چند سال اخیر که دیده ام ، همین چشم انداز حرکت آرام چند هزار قو بر سطح آب بندان های سرخرود بود ... و دیدن چند جوان محیط زیست خوانده و دغدغه مند محیط زیست که با شور شگفت آوری به « تر و خشک کردن » قوها مشغول شده بودند . با خانم توکل ، که در پروژه ی بین المللی حفاظت از درنای سیبری فعال است و جمعی از محیط بانان منطقه  هم تماس گرفته بودیم و با آنان گفتگو کردیم ، با شهردار فریدونکنار هم تلفنی صحبت کرده بودم که روز جمعه معاون خود را نزد ما فرستاد ، با دکتر کهرم و دکتر جمشید منصوری ( پرنده شناس ) نیز تلفنی صحبت کرده بودم و از ایشان راهنمایی هایی گرفته بودم .  خلاصه آن که روز بسیار خاطره انگیزی را در کنار قوها و پرنده های دیگر و انسان های لطیف دوست داشتنی گذراندیم . گزارش دقیق تر این دیدار و فعالیت زیست محیطی را در یادداشت های آینده خواهم آورد .  

در مورد درست و نادرست های تغذیه ی حیات وحش نیز مطالبی گرد آورده ام که آن ها را هم بعدا خواهم آورد .

دیروز ، در روزنامه ی همشهری آمده بود که سازمان های غیردولتی دوستدار محیط زیست خواهان کمک مردم درغذادهی به چند هزار قویی که به تالاب سرخرود ( نزدیک فریدونکنار مازندران ) مهاجرت کرده اند ، شده اند . خبری در این مورد هم در سبزپرس آمده است .

دکا ، با خبررسانی به اعضا و جلب کمک دوستان ( به ویژه کمک موثر گروه کوه نوردی لواسان ) توانست در بعدازظهر امروز سه تن ذرت را به فریدونکنار برساند . قول چند تن دیگر دانه را هم از دوستان دیگر گرفته ایم که ظرف چند روز آینده به منطقه برسانند .

اما ، نکته ای هم قابل بررسی است ؛ در گفتگو یی که امروز با دکتر اسماعیل کهرم در مورد غذادهی به حیات وحش داشتم ، ایشان گفتند که این کار باید در شرایط خاص ( مثلا در شرایط سرمای غیرعادی ، کمبود قابل توجه مواد غذایی ... ) و به شیوه ای انجام شود که حیوان ها « شرطی » نشوند و اختلالی در وضعیت طبیعی شان پیش نیایید . اگر این پرنده ها به آدم ها و قایق ها عادت کنند ، ممکن است که نتوانند غذای خود را بیابند و ممکن است که زادآوری شان  - به علت مهاجرت نکردن - مختل شود . دکتر کهرم همچنین گفت که دانه ها را باید در شب و در قسمت های کم عمق آب بریزید . شب ، برای آن که پرنده ها به انسان ها عادت نکنند ، و در آب کم عمق ، چون قوها نمی توانند از روی خشکی یا لابلای علف ها دانه برچینند .

من از دکتر کهرم خواهش کردم که در اولین فرصتی که توانستند ، اطلاعات بیشتری را ( ترجیحا کتبی ) به ما بدهند . دکتر کهرم هم به من گفتند در برنامه ای که روز جمعه 11 بهمن در سرخرود خواهیم داشت ، مشاهداتم را بنویسم و به ایشان گزارش کنم .