دیده بان کوهستان

این یادداشت را دوست گرامی ام محمود بهادری فرستاده که مطلبی است با ترجمه ی سعید راعی و در این جا با کمی ویرایش می آید. در این یادداشت، منظور راعی از "دره نوردی" ، canyoning است که به نظر من برابرنهاد بهتر آن در فارسی، "تنگ پیمایی" است ("تنگ" در فارسی به معنای دره ی باریک و عمیق است.)
آن چه که در این یادداشت درباره ی تنگ پیمایی مسوولانه گفته شده، در مورد انواع دیگر کوه پیمایی هم صدق می کند.

 بخشی از جذابیت دره نوردی، حس اکتشاف و ماجراجویی است که ما، آن هنگام که
دره‌ای را برای نخستین بار فرود می‌رویم، احساس می‌کنیم. این احساس،
وقتی ما دره‌ها را در وضعی دست‌نخورده و وحشی با حداقل نشانه‌ای از حضور
گروه‌های قبلی می‌یابیم، بیشتر می‌شود. اما متاسفانه وقتی تعداد
دره‌نوردان افزایش و ویژگی‌های طبیعی دره‌ها کاهش می‌یابد؛ اثرات [و حس
خوبی که طبیعت وحشی به ما می‌دهد] کم می‌شود یا رو به زوال می‌نهد. گاه این پرسش پیش می آید که روش‌های مناسب برای حفاظت از طبیعت اولیه و نخستین دره‌ها، وقتی که تعداد دره‌نوردان زیاد می‌شود، چیست؟

مطلب زیر، در تارنمای تابناک آمده بود و از دکتر قاسم توحیدلو است. (با سپاس از دکتر جعفر سپهری که آن را برایم فرستاده است.)

 اینجانب هر از چند گاهی با دوستان به ورزش کوهنوردی می‌روم. از آنجایی که رشته تحصیلی اینجانب، بی‌ارتباط با محیط زیست نیست، ضمن صعود به قله٬ به خاک و پوشش گیاهی موجود در مسیر صعود نیز توجه خاصی دارم، به گونه‌ای که جمعه گذشته، هنگام صعود به کوه نور، واقع در عظیمیه کرج، متوجه فرسایش شدید خاکی و پوشش گیاهی آن شدم که عکس‌های تهیه شده، گویای این مسأله هستند.

از آنجا که این منطقه از البرز به دلیل نزدیکی به کرج، مورد توجه وفور علاقه‌مندان به طبیعت و کوهنوردی کلانشهر کرج است، بر خود لازم دیدم، پیشنهاد‌هایی را  به صورت عام درباره بهره‌گیر درست و حفاظت از محیط زیست به علاقه‌مندان به کوهنوردی و طبیعت٬ سازمان محیط زیست و نیز شهرداری محترم شهر ارایه نمایم. امیدوارم که دیگر عزیزان نیز پیشنهادها و ایده‌های بهتر و عملی‌تر خود را در این زمینه ارایه فرمایند:
 
1. از کوهنوردان و علاقه‌مندان طبیعت درخواست می‌شود، هنگام صعود به کوه، از ریختن زباله به ویژه زباله‌هایی که دیرتر تجزیه شده و یا تجزیه‌ناپذیرند، مانند پلاستیک به طور عموم٬ بطری‌های آب (به ویژه)٬ بسته‌بندی‌های آلومنیومی٬ شیشه و کارتن در مسیر صعود خودداری کنند. همچنین بهتر است شوراهای محترم شهرها و شهرداری‌ها، برنامه مدونی را برای بازگرداندن بطری‌های پلاستیکی آب به فروشگاه‌ها و سوپرمارکت‌های عرضه کننده توسط مصرف کنندگان در ازای دریافت و پرداخت وجه مناسب ارایه نمایند. این امر در برخی کشورها معمول است؛ در غیر این صورت، با وزش باد، باغات و مزارع از این نوع پلاستیک‌ها پر خواهند شد؛ گو اینکه این مشکل در بسیاری از مزارع و باغات حاشیه جاده‌ها آشکارا دیده می‌شود.
 
به کوهنوردان و علاقه‌مندان طبیعت توصیه می‌شود که هنگام کوهنوردی، کیسه زباله نیز به همراه خود ببرند تا در صورت لزوم، زباله‌ها را درون آن ریخته و به همراه خود برگردانده و سپس در ظرف‌های زباله بریزند.

سی و سه سال است که رفتن به کوه و موضوعات مربوط به آن ، مهم ترین دل مشغولی من بوده و تقریبا تمامی اوقات فراغت مرا به خود اختصاص داده است . در این دوره ی طولانی ، مهم ترین رویدادهای کوه نوردی ایران را پی گیری کرده ام ، با بسیاری از بزرگان کوه نوردی ایران نشست و برخاست داشته ام و انبوهی از گزارش های آنان و دیگر کوه نوردان کشور را خوانده ام ، همچنین سیری نه سرسری در نوشته های کوه نوردان بزرگ جهان داشته ام . با این شناخت ، به جدّ ادعا می کنم که نخستین و مهم ترین انگیزه ی کوه روی ، حتی فنی ترین و ورزشی ترین شکل های آن ، دوست داشتن طبیعت است . اما این را نیز دریافته ام که در این حیطه همچون دیگر عرصه های عشق و زندگی ، صرف دوست داشتن نمی تواند راه رستگاری را برای عاشق ، و چشم انداز خشنودی و سلامت را برای معشوق فراهم سازد . واقعیت این است که آدمیان از رهگذر عشق سلطه جویانه ، ستم های بی شمار بر معشوق خویش ( در این جا : طبیعت ) روا داشته اند . مورسو ، قهرمان داستان « بیگانه » ی آلبر کامو در دادگاه به قاضی می گوید که چه بسیار کسان که خواسته اند آن که دوست اش دارند ، بمیرد !

یادداشتی در این مورد را در آرام کوه بخوانید .

هفتاد و یکمین نشست ماهانه ی انجمن ؛ نکوداشت راهنمایان علم کوه

در روز پنج شنبه 18/7/87 ، نشست ماهانه ی انجمن کوه نوردان ایران در شهر کلاردشت برگزار خواهد شد . در این نشست ، نکوداشت آقایان صفر نقوی و علی محمد فرضی ، و فرزندان ایشان رسول نقوی و علیدوست فرضی که چندین دهه به شکلی پیوسته به راهنمایی کوه نوردانی که به منطقه ی علم کوه می روند پرداخته  وخدمات بی شماری به جامعه ی کوه نوردی ایران داشته اند ، برگزار خواهد شد .

خانواده های نقوی و فرضی ، گذشته از این که به عنوان راهنمای منطقه ی علم کوه به هزاران کوه نورد ایرانی و خارجی خدمت کرده و خود ، کوه نوردی های بی شمار در ایران و خارج از ایران داشته اند ، خدمت درخور توجهی نیز به محیط کوهستان علم کوه داشته و بسیار کارها در اشاعه ی فرهنگ دوستی با کوه ، حفظ پاکیزگی و جلوگیری از تخریب کوهستان داشته اند .

در این نشست ، همچنین محمد تاجران کوه نورد ایرانی که ماه ها است با شعار « به درختان نیاز داریم » با دوچرخه در حال سفر به دور دنیا است ، حضور خواهد داشت و گزارشی از کار خود خواهد داد .

زمان : از ساعت 6 تا 9 بعد از ظهر 18 مهر ماه

مکان : کلاردشت ، میدان حسن کیف ، سالن آموزش و پرورش

علم کوه ، آینه و آبروی کوه نوردی ایران

منطقه ی علم کوه ، جلوه گاه کوه نوردی جدی ایران و جایی است که در آن کوه نوردان کشور هر آن چه را که در طول سال ها آموخته اند ، به نمایش می گذارند . حضور تابستانه در علم کوه برای دیواره نوردان ، فرصت محک زدن به توانایی های خویش ؛ برای قله روها ، زمان تماشای باشکوه ترین چشم اندازهای کوهستانی از فراز دومین چکاد بلند کشور؛ و برای کوه گردان ، هنگام گلگشت در میانه ی چمنزارها و دامنه های کم مانند پرگل است . و هر آن کس که در زمستان به علم کوه برود ، می تواند گوشه هایی از سخت ترین شرایط کوه های بلند جهان را تجربه کند . این ویژگی ها ، علم کوه را به ثروتی با ارزش برای جامعه ی کوه نورد و طبیعت دوست ( و البته برای طبیعت کشور ) بدل ساخته است . در عین حال ، با وجود طیف متنوع و بزرگی از کوه نوردان که به علم کوه می روند ، هر اتفاقی که در آن جا بیفتد به حساب کلی کوه نوردان ایران گذاشته می شود .  با این حساب ، روشن است که اگر در ارتباط با این منطقه ، خبط و خطایی هم از کوه نوردان سر بزند ، آن هم به پای کوه نوردی ایران نوشته می شود .

به تازگی ، 4-3 روزی را در علم کوه گذراندم و نکته هایی توجهم را جلب کرد که لازم می دانم از آن بگویم .

 ( ادامه دارد )

در 18 آوریل گذشته (30 فروردین) یک هیات یازده نفره ی بین المللی به سرپرستی داوا استیون شرپا ، صعود به اورست را با رویکردی زیست محیطی آغاز کرد . یک هدف این هیات ، افزایش آگاهی همگانی در مورد اثر گرم شدن زمین بر یخچال های هیمالیا به ویژه خطر جاری شدن سیل های ناشی از شکست دریاچه های یخچالی (GLOF)  در منطقه ی خومبو بود . هیات ، همچنین به آزمون صحرایی یک طرح ده نکته ای پرداخت که قرار است مبنای صدور گواهی بین المللی صعودهای دوستدار محیط زیست قرار گیرد .

بخش مهمی از این برنامه ، پایین آوردن زباله های اورست ، از جمله زباله های جاگذارده ی دیگر گروه ها بود . هیات " اکو اورست " ، با تعیین مشوق های مادی به ازای هر کیلو زباله که به دست شرپاها پایین آورده شود ، دفع درست زباله را تشویق می کند . هیات ، به آزمون صحرایی یک توالت  قابل حمل  به نام CMC برای گروه های کوه نورد پرداخت . مدفوع انسانی بر روی شیب ها نه تنها چشم را می آزارد ، بلکه اغلب سبب آلوده سازی برف و منشا بیماری های دستگاه گوارش کوه نوردان می شود .

بخشی از کار این هیات ، جلب توجه به نتایج تغییر اقلیم ، با برگزاری یک نمایشگاه از عکس های منحصر به فرد هیمالیا که در دهه ی 1950 گرفته شده و مقایسه ی آن ها با عکس های چند سال اخیر بود . هیات ، پس از اتمام برنامه ی صعود ، به چند کشور جهان سفر خواهد کرد .

داوا استیون شرپا معتقد است که می توان راهی برای جلوگیری از گرم تر شدن زمین یافت . او خوشحال است که از این برنامه ، کوه نوردان بزرگی مانند راینهولد مسنر ، کنراد آنکر ، پیتر هابلر ، شخصیت زیست محیطی بزرگ ژاپن  کن توگوچی ، و سازمان هایی مانند وزارت جهان گردی و سازمان هواپیمایی نپال حمایت کرده اند .

آپا شرپا از شرپایان همراه  این هیات ، با رسیدن به قله در روز 22 می (دوم خرداد) هجدهمین صعود اش به اورست را با موفقیت انجام داد . آپا شرپا از سال 1999 با دهمین صعود خود به اورست ، رکورد دار رسیدن به " بام جهان " بوده است . به جز او ، پنج نفر دیگر از اعضای هیات " اکو اورست " نیز به قله رسیدند .