نکوداشت خادمان محیط کوهستان

مطلب زیر ، با کمی تلخیص در همشهری امروز چاپ شد .

در بعد از ظهر روز پنج شنبه 18 مهر ، در سالن آموزش و پرورش شهر کلاردشت ، همایش نکوداشت راهنمایان پیش کسوت علم کوه برگزار خواهد شد .

آرزوی هر دوستدار و فعال محیط زیست این است که « جامعه ی محلی » به مسایل زیست محیطی حساس شود و در جلوگیری از تخریب و آلودگی منطقه ی خود بکوشد . نیازی به گفتن نیست که تا اهالی یک منطقه ( یا مردم ساکن در نزدیک ترین سکونتگاه های انسانی  به منطقه ) تمایل به حفاظت آن نداشته باشند ، تلاش دیگران برای حفظ منطقه تاثیر کاملی نخواهد داشت . امروزه ، بحث درگیر ساختن ذینفعان یا بهره برداران سنتی محیط های طبیعی در امر حفاظت بوم سازگان ها ، بسیار جدی گرفته شده و جایگاه مهمی در مجموعه مباحث حفاظتی دارد .

جای خوشوقتی است که در منطقه ی با ارزش علم کوه ، یک جریان توانمند محلی  دوستدار محیط زیست شکل گرفته و فعال است . علم کوه ، خاستگاه کوه نوردی فنی ایران و از حدود هفتاد سال پیش ، یکی از نقطه های هدف مهم کشور در این ورزش بوده است . فعالیت شغلی " راهنمای کوهستان " نیز مانند بسیاری دیگر از شاخه ها ی مرتبط با کوه نوردی ، نخستین بار در ایران  از این منطقه پا گرفت ؛ صفرعلی نقوی متولد 1300 در رودبارک کلاردشت ، از پنجاه سال پیش به عنوان راهنمای کوه و سازمان دهنده ی خدمات اقامت و حمل بار کوه نوردان ایرانی و خارجی فعالیت کرده و می توان او را نخستین راهنمای حرفه ای و رسمی کوه نوردی ایران دانست . پسر او ، رسول نقوی (متولد 1330)  نیز کار پدر را پیش گرفته و علاوه بر آن به عنوان کوه نوردی فنی و جدی ، برنامه های با ارزشی را در بسیاری از نقاط کوهستانی ایران و خارج از کشور اجرا کرده است . به همین ترتیب ، علی محمد فرضی (متولد 1311) دومین راهنمای حرفه ای و رسمی علم کوه و ایران است که پسرش ، علیدوست فرضی (متولد 1334) نیز به عنوان راهنما و مسوول قرارگاه کوه نوردی رودبارک ، کار پدر را دنبال کرده و مشغول خدمت به جامعه ی کوه نوردی است . این خادمان دلسوز کوه نوردی ، همچنین دلسوز محیط زیست کم مانند علم کوه بوده وچون ارتباط رودررو با کوه نوردان دارند ، نقش مهمی در انتقال اندیشه ی حفاظت گرایانه به کوه نوردان داشته و البته خود نیز از کوه نوردان حفاظت گرا تاثیر پذیرفته اند . کار پیوسته ی اینان ( به ویژه علیدوست و رسول ) در سازمان دهی برنامه های جمع آوری زباله و حمل آن ها از کوه به پایین  و گفتگو با کوه نوردان سبب شده که چند مسیر بسیار پر رفت و آمد علم کوه مانند مسیر سرچال و حصارچال ، با وجود چندین برابر شدن کوه نوردانی که این سال ها به منطقه می روند ، نسبت به مثلا دو دهه پیش پاکیزه تر باشد . آنان همچنین در مورد مشکلات زیست محیطی دیگر منطقه ( مانند معدن کاوی ، ساخت و ساز ، تجاوز به جنگل ) بسیار حساس بوده و در مواردی توانسته اند همراه بخشی از مردم محلی ، جلوی پاره ای از تخریب ها را بگیرند .

                                       **************************

 قله ی علم کوه با 4822 متر ارتفاع ، دومین قله ی بلند کشور است . رخ شمالی این کوه دیواره ای است از جنس سنگ خارا ( گرانیت ) با ارتفاعی در حدود 400 متر و در پای این دیواره یکی از معدود یخچال های طبیعی ایران با ویژگی های مشخص یخچال های کوهستانی بزرگ جهان ( اگرچه در ابعادی کوچک) به چشم می خورد . در سمت غرب و جنوب این قله هم یخچال هایی دیده می شوند ؛ بخش هایی از این مجموعه ی یخچالی، به گفته ی فریبرز وزیری پژوهش گر هیدرولوژی و مدرس دانشگاه خواجه نصیر ، از یخچال های « نسبتا فعال » به شمار می روند که مشابه آن ها را در ایران نداریم . در منطقه ی علم کوه ، حدود 45 قله ی بالای 4000 متر وجود دارد که از این نظر ( تراکم قله های بلند ) هم در ایران بی مانند است . به دلیل چشم اندازهای منحصر به فرد این کوه ، در سال 1381 (2002 میلادی) که از سوی سازمان ملل « سال جهانی کوه ها » نامیده شده بود ، علم کوه و بخشی از منطقه ی اطراف آن به عنوان « اثر طبیعی ملی » در فهرست مناطق چهارگانه ی حفاظت شده ی کشور ثبت شد .

 قرار داشتن این کوهستان در ناحیه ی خزری ، سبب شده که منطقه دارای پوشش گیاهی بسیار خوب و متنوع باشد ، به گونه ای که در بخش های گوناگون آن می توان پوشش های جنگلی «میان بند» و «بالابند» و مراتع کوهستانی را دید . به دلیل همین تنوع گیاهی ، تنوع جانوری قابل توجهی نیز در منطقه وجود دارد ، به طوری که گونه های بزرگی مانند خرس و کل و بز و گراز به تعداد نسبتا قابل توجه دیده می شود و شاید هنوز مرال و پلنگ هم در منطقه وجود داشته باشد .

در چنین منطقه ی با ارزشی ، کوه نوردان بسیاری برای صعود قله ها و کار روی دیواره های بلند رفت و آمد دارند ، چنان که می توان آن را مهم ترین قطب کوه نوردی ایران دانست . راهنمایان محلی کوه نوردی علم کوه ؛ صفر نقوی ، علی محمد فرضی ، رسول نقوی ، و علیدوست فرضی با نگاه عاشقانه ای که به این کوهستان داشته اند ، گذشته از خدمات بی شماری که طی چند دهه به انبوه کوه نوردان کرده اند ، نقش بسیار موثری را نیز در حفظ این محیط منحصر به فرد کوهستانی – به ویژه در جلوگیری از آلوده شدن آن به پسماند گروه های گردش گر و کوه نورد – ایفا کرده اند .

http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=69031

  

/ 3 نظر / 45 بازدید
مهرزاد فرضی

سلام بابت برنامه ی فوق العاده ای که در کلاردشت برگزار کردین کمال تشکر و قدر دانی و دارم. شاید اینجا جاش نباشه اما باید واقعیت و پذیرفت متاسفانه خودم بارها شاهد بودم که بعضی از این کوه نورد (نماها!!!)واسه ندادن 100تومان پول پاکسازی منطقه چه برخوردهای غمناکی با پرسنل قرارگاه کوه نوردی رودبارک می کنن آقای محمدی به جرات میگم که خیلی ها رو دیدم تو منطقه علم کوه آشغال میریزن با این ادعا که : ما پول پاسازی دادیم!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

مهرزاد فرضی

سلام در این متن ارتفاع علم کوه 4822 متر ذکر شده. آیا تو کشور ما نهاد یا سازمان خاصی هست که بشه ارتفاع دقیق قله ها رو پرسید؟ چند وقت پیش یکی از کوه نوردا می گفت یه گروهی ارتفاع دقیق دماوند رو حساب کرده و عدد محاسبه شده اونا واسه دماوند5607متر بوده . شما اطلاعی دارین؟