آه ، اصفهان ! اصفهان !

در نوروز امسال ، 4-3 روزی را در اصفهان به سر بردم ، و به یاد بیست سال پیش که یک ماهی را در این شهر گذرانده بودم ، بیشترین وقت خود را صرف پرسه زدن در میدان نقش جهان ، خیابان چهارباغ ، اطراف سی و سه پل ، و محله ی جلفا کردم . به جز میدان نقش جهان که نسبت به سال های گذشته ، یک تغییر بسیار مثبت کرده و ورود خودروها به سه ضلع آن( جز حاشیه ی سمت بازار ) ممنوع شده است ، در دیگر جاها آن چه که دیدم ، در بیشتر مواقع قلبم را فسرده می ساخت . نخست آن که در جلفا ، هیچ نشانی از آن کوچه های پر درخت که خانه های قدیمی با دیوارهای کاهگلی ساده ، و فضاهای درونی با باغ هایی کوچک پردرخت ، و گل و بوته هایی انتزاعی بر سقف و دیوارها داشت ، ندیدم .به جز کلیساها که هویت خود را حفظ کرده بودند ، فقط یکی دو خانه  ی قدیمی دیدم ( که یکی از آن ها ، در آن روزها بازارچه ی فروش دست ساخته های دانشجویان صنایع دستی بود ) و هیچ گونه پیوستگی محلی و همگونی خاطره انگیز در محله دیده نمی شد . دوم آن که زاینده رود ، این شاهرگ زندگی بخش و تابلوی زنده و دل انگیز اصفهان که پیرنگ بی بدیل سی و سه پل و دیگر پل های تاریخی شهر است ، خشک بود . با وجود اندک آبی که برای نوروز از سد رها کرده بودند ، جز برکه های کوچک ماندابی در چند نقطه ، هیچ آبی در بستر زاینده رود دیده نمی شد . اگرچه بی تردید ، خشک سالی یک سال و نیم گذشته عامل مهم مرگ « زنده رود » بوده ، اما نمی توان نقش سد بالادست زاینده رود و مصرف بی رویه ی ناشی از رشد جمعیت ، تغییر الگوی مصرف ، و به طور کلی توسعه ی ناپایدار را در این فاجعه دست کم گرفت . سوم علت که موجب دل گرفتگی من شد ، هویت زدایی غم انگیزی بود که در چهارباغ ، این کهن گذرگاه بهشتی ، گویی به عمد و به کین جاری بود . کنده شدن درختان خیابان در طول چند صد متر برای ساخت ایستگاه مترو ، و بنا شدن ساختمان بی هویتی که با نام جعلی «جهان نما» بر جای کاروانسرایی قدیمی سر برآورده و ماجراها برای نقش جهان آفریده ، دو موردی است که هر یک به تنهایی هم می توانست دل هر بیننده ی اصفهان را رنجور سازد .

در اصفهان ، همچنین به درون چندین خانه ی تازه ساز رفتم و به کوچه ها و خیابان ها به دقت نگریستم ؛ حتی یک مورد معماری جدید ندیدم که شایسته ی نام پرآوازه ی این کهن شهر باشد !

 آقایان شهردار و فرماندار و عضو شورای شهر، و آقایان معمار و مهندس پرمدعای این مملکت ، آیا روی آن دارید که سر خویش بالا بگیرید ؟! و آیا خویشتن را سزاوار دست داشتن در اداره ی اصفهان می دانید ؟!

/ 1 نظر / 11 بازدید
امير

من متاسفانه ايران نيستم. و نميتونم به اصفهان برم. آيا زاينده رود در اين فصل از سال خشك شده؟